Eng: Himalayan giant honey bee

Apis bicolor Klug, 1807
Apis dorsata subsp. indica Sharma & Thakur, 1999
Apis dorsata subsp. torsada Engel, 2003
Apis nigripennis Latreille, 1804
Apis testacea Smith, 1857
Apis zonata Smith, 1859
Megapis dorsata (Fabricius, 1793)
Megapis zonata (Smith, 1859)

Apidae

ເຜິ້ງໂກນ/ Honey Bee
ເຜິ້ງມິ້ມ/ Little Bee

ເຜິ້ງຫຼວງເປັນແມງໄມ້ສັງຄົມທີ່ມີລະລົບການເຮັດວຽກຊັບຊ້ອນ ໝາຍຄວາມວ່າພວກມັນອາໄສຢູ່ໃນອານິຄົມທີ່ມີການຈັດລະບຽບສູງ ໂດຍແຕ່ລະຕົວມີບົດບາດສະເພາະເຈາະຈົງ, ອານານິຄົມຂອງເຜິ້ງຫຼວງ ໂດຍທົ່ວໄປຈະປະກອບດ້ວຍລາຊີນີ 1 ຕົວ, ເຜິ້ງຕົວຜູ້ (drones) ຫຼາຍຕົວ ແລະ ເຜິ້ງງານຫຼາຍພັນຕົວ ເຜິ້ງຊະນິດນີ້ມີຂະໜາດໃຫຍ່ກວາເຜິ້ງຊະນິດອື່ນສ່ວນໃຫຍ່, ເຜິ້ງງານສາມາດເຕີບໂຕໄດ້ຍາວຮອດ 3 ຊມ ເຊິ່ງເປັນເຫດຜົນທີ່ເອີ້ນວ່າເຜິ້ງຫຼວງ, ໃນເຜິ້ງຫຼວງຈະມີຣາຊີນີ ແລະ ເຜິ້ງຕົວຜູ້ ຈະຂະໜາດໃຫຍ່ກ່ວາເຜິ້ງງານ, ແຕ່ເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຂະໜາດລະຫວ່າງເຜິ້ງຜູ້ ແລະ ເຜິ້ງງານນັ້ນໜ້ອຍຫຼາຍ.
ເຜິ້ງລາຊີນີເປັນເຜິ້ງເພດແມ່ພຽງຕົວດຽວໃນຮັງທີ່ສາມາດສືບພັນໄດ້, ມັນຈະເຮັດໜ້າທີ່ວາງໄຂ່ທັງໝົດ ແລະ ມັກຈະແມ່ນແມ່ຂອງເຜິ້ງງານ ແລະ ເຜິ້ງຕົວຜູ້ທັງໝົດ, ເຜິ້ງລາຊີນີຈະມີທ້ອງຂະໜາດໃຫຍ່ກວ່າເພາະອາໄວຍະວະສືບພັນຂອງມັນພັດທະນາເຕັມທີແລ້ວ ແລະ ມັກຈະມີສີເຂັ້ມກ່ວາເຜິ້ງງານ.
ເຜິ້ງຕົວຜູ້ ຫຼື ທີ່ເອີ້ນວ່າໂດຣນ ສາມາດຈຳແນກໄດ້ງ່າຍ ໂດຍມີຕາຂະໜາດໃຫຍ່, ທ້ອງສັ້ນ ແລະ ກົມ, ບໍ່ມີເຂັ້ມພິດ, ເຜິ້ງຕົວຜູ້ຈະມັກເກີດຂື້ນໃນຊ່ວງລະດູປະສົມພັນ ແລະ ຈະອອກຈາກຮັງເພື່ອປະສົມພັນກັບຣາຊີນີຈາກຮັງອື່ນ, ເຜິ້ງໜຶ່ງຮັງສາມາດຜະລິດເຜິ້ງຜູ້ໄດ້ຫຼາຍກ່ວາໜຶ່ງພັນຕົວໃນຊ່ວງເວລານັ້ນ.
ເຜິ້ງງານ ເປັນເຜິ້ງເພດແມ່ທີ່ບໍ່ສາມາດສືບພັນໄດ້ ມີອາຍຸໄຂຂ້ອນຂ້າງສັ້ນປະມານສອງເດືອນ ພວກມັນມີໂຄງສ້າງພິເສດສຳຫຼັບເກັບເກສອນດອກໄມ້ ໄດ້ແກ່ ກະຕ່າເກັບເກສອນ (corbiculum) ບໍລິເວນຂາຫຼັງ ແລະ ຂົນຕາຕົວທີ່ແຕກຂະແໜ່ງ (plumose) ເຂັມພິດຂອງພວກມັນເປັນອາໄວຍະວະວາງໄຂ່ທີ່ດັດແປງແລ້ວ (ovipositor). ເມື່ອເຜິ້ງງານກັດເຂັບພິດຈະຕິດຢູ່ ແລະ ຫຼຸດອອກຈາກຕົວ ເຮັດໃຫ້ເຜິ້ງຕາຍ, ເຜິ້ງງານເຮັດໜ້າທີ່ສຳຄັນທັງໝົດໃນຮັງ ພວກມັນເກັບນ້ຳຫວານ ແລະ ເກສອນດອກໄມ້, ຜະລິດນ້ຳເຜິ້ງ, ດູແລຕົວອອ່ນທີ່ກຳລັງຈະເລີນເຕີບໂຕ (ໄຂ່, ຕົວອອ່ນ ແລະ ດັກແດ້) ແລະ ປົກປ້ອງຮັງຈາກຜູ້ລ່າ.
ວົງຈອນຊີວິດ: ເຜິ້ງລາຊີນີຂອງເຜິ້ງຫຼວງມີວົງຈອນຊີວິດແບບ holometabolous (ເຊິ່ງເປັນວົງຈອນຊີວິດໄລຍະທີ່ສົມບູນ) ໂດຍມີ 4 ໄລ່ຍະທີ່ແຕກຕ່າງກັນຄື ໄຂ່, ຕົວອອ່ນ, ດັກແດ້ ແລະ ຝັກອອກຈາກໄຂ່.
ໄຂ່: ຣາຊີນີ ວາງໄຂ່ພຽງຟອງດຽວໃນແຕ່ລະຊອງຮັງເຜິ້ງ, ໄຂ່ມີຂະໜາດນ້ອຍ ຮູບຮີ ຄ້າຍແມັດເຂົ້າ ຫຼັງຈາກນັ້ນປະມານ 3 ວັນຕົວອ່ອນຈະຝັກອອກຈາກໄຂ່.
ຕົວອອ່ນ: ຕົວອອ່ນມີຂະໜາດນ້ອຍ ສີຂາວ ແລະ ມີລັກສະນະຄ້າຍໜອນ, ອາໄສຢູ່ໃນຊ່ວງຟັກຕົວ, ພວກມັນຈະໄດ້ຮັບອາຫານເປັນຂອງແຫຼວທີ່ມີໂປຣຕີນສູງເຊິ່ງຂັບອອກຈາກເຜິ້ງງານທີ່ໂຕເຕັມໄວ, ໃນຊ່ວງເວລາປະມານ 6 ວັນຕົວອ່ອນຈະກິນອາຫານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈົນກ່ວານ້ຳໜັກຕົວໃກ້ຄຽງກັບເຜິ້ງງານທີ່ໂຕເຕັມໄວ ໂດຍທົ່ວໄປຈະພົບຕົວອ່ອນນອນຢູ່ທີ່ກົ້ນຊ່ອງຂີ້ເຜິ້ງໃນຮູບຕົວ C ທີ່ເປັນລັກສະນະສະເພາະ.
ດັກແດ້: ເມື່ອຕົວອ່ອນພ້ອມທີ່ຈະເຂົ້າດັກແດ້ ເຜິ້ງງານຈະປິດຮັງດ້ວຍຂີ້ເຜິ້ງ ດັກແດ້ຈະຢູ່ພາຍໃນຮັງ ໂດຍບໍ່ມີໃຜລົບກວນເປັນເວລາປະມານ 12 ວັນ.
ເຜິ້ງຕົວເຕັມໄວ: ຫຼງຈາກລອກຄັ້ງສຸດທ້າຍ ແລະ ອອກຈາກດັກແດ້ແລ້ວ ເຜິ້ງຕົວເຕັມໄວຈະອອກຈາກຮັງໂດຍການກັດຝາຂີ້ເຜິ້ງອອກມາ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

Apis dorsata is native to South and Southeast Asia, including Laos.

Global distribution of Apis dorsata between 1904 to 2026. Source: [2]

ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ
ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ
ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ
ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ເຂດສາຍພູຫຼວງຕອນລຸ່ມ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້
ພູພຽງບໍລິເວນ
ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກກາງ

ປ່າດົງດິບ
ປ່າປະສົມປ່ຽນໃບ
ປ່າແປກປະສົມປ່າໃບກ້ວາງ
ຜາ
ຖ້ຳ
ສວນສາທາລະນະ ແລະ ພື້ນທີ່ສາທາລະນະ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

N/A

N/A

ພະລັງງານ ແລະ ແສງສະຫວ່າງ
ກິດຈະກຳການກະເສດ
ວັດທະນະທຳ ແລະ ຮີດຄອງ
ອາຫານ
ເຄື່ອງດື່ມ
ພືດເປັນຢາ
ເຄື່ອງສຳອາງ

ອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດຶມ: ໃນອາຊີນ້ຳເຜິ້ງຖືກນຳມາບໍລິພວກເປັນເວຍາຍາວນານ ເນື່ອງຈາກເຊື່ອກັນວ່າມີປະໂຫຍດຕໍ່ສຸຂະພາບ ເຖິ່ງວ່າຈະຢູ່ໃນຮູບແບບທີ່ສີເຂັ້ມກ່ວາ ຫຼື ຕົກຕະກອນ, ນ້ຳເຜິ້ງປ່າກໍ່ຍັງຄົງເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານທີ່ມີຄຸນຄ່າ ຖືເປັນທາງເລືອກທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບຫຼາຍກ່ວານ້ຳຕານຊາຍຂາວ ແລະ ບາງຄັ້ງກໍແນະນຳສຳຫຼັບຜູ້ທີ່ຕ້ອງການຫຼຸດນ້ຳໜັກ. [4]
ສະໝຸນໄພ: ນ້ຳເຜິ້ງປ່າຖືວ່າມີປະໂຫຍດຕໍ່ລະບົບຍ່ອຍອາຫານ ແລະ ເປັນທາງເລືອກທີ່ເປັນທຳມະຊາດຫຼາຍກ່ວາ ເມື່ອທຽບກັບສານໃຫ້ຄວາມຫວານແປຮູບ [4]. ໂພໂພລິສ (Propolis) ເປັນສານເລຊິນທີ່ເຜິ້ງເກັບມາຈາກພືດ ແລະ ໃຊ້ໃນການເຄອບ ແລະ ປົກປ້ອງພາຍໃນຮັງ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນທາງການຢາພື້ນເມືອງມາເປັນເວລາດົນ ແລະ ມີຄຸນສົມບັດໃນການຮັກສາທີ່ຫຼາກຫຼາຍ. [8]
ເຄື່ອງສຳອາງ: ນ້ຳເຜິ້ງຖືກນຳມາໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍໃນເຄື່ອງສຳອາງ ລວມທັງຜະລິດຕະພັນທຳຄວາມສະອາດຜິວໜ້າ, ມອຍເຈີໄລເຊີບຳລຸງຜິວ ແລະ ຄີມໜວດຜົມ ຕະຫຼອດຮອດໃຊ້ໃນການຮັກສາສິວ, ຄວາມສົນໃຈໃນເຄື່ອງສຳອາງທີ່ເຮັດຈາກນ້ຳເຜິ້ງນັ້ນເກີດຈາກຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ບໍລິໂພກສຳຫຼັບສ່ວນປະສົມຈາກທຳມະຊາດ ແລະ ແນວໂນ້ມທີເພີ່ມຂື້ນຂອງນຳສານທີ່ໄດ້ຈາກອາຫານມາໃຊ້ຜະລິດຕະພັນດູແລຕົວເອງ. [4]
ກະສິກຳທາງກະສິກຳ: ພືດຜົນທາງການກະສິກຳຫຼາຍຊະນິດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ຕ້ອງອາໄສເຜິ້ງຫຼວງໃນການປະສົມພັນເກສອນ ເຜິ້ງຊະນິດນີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຮັກສາຜົນຜະລິດທາງກະສິກຳ ໂດຍພືດຜົນຫຼາກຫຼາຍຊະນິດຕ້ອງເພິງພາການປະສົມພັນຈາກເຜິ້ງຫຼວງ [1], [6]. ເຜິ້ງຫຼວງຊ່ວຍປະສົມເກສອນພືດຜັກ ແລະ ຊ່ວຍເພີ່ມຜົນຜະລິດ. [8]
ວັດທະນະທຳ ແລະ ສາສະນາ: ຂີ້ເຜິ້ງ ແລະ ຜະລິດຕະພັນອື່ນໆ ຂີ້ເຜິ້ງທຳມະຊາດ ແລະ ອໍແກນິກເປັນທີ່ຕ້ອງການຈຳນວນຫຼາຍໃນອຸດສາຫະກຳເຄື່ອງສຳອາງ ແລະ ອາຫານ, ນອກຈາກນນີ້ຍັງມີຄວາມສຳຄັນທາງວັດທະນະທຳ ແລະ ສາສະໜາໃນປະເທດທີ່ຖືສາສະໜາພຸດ ຊຶ່ງຂີ້ເຜິ້ງທຳມະຊາດໄດ້ຮັບການນິຍົມເປັນພິເສດ. [4]

ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ

ລາຄານ້ຳເຜິ້ງມີລາຄາຕັ້ງແຕ່ 50.000 ຫາ 300.000 ກີບຕໍ່ກິໂລກຼາມ. [7]

ການລ້ຽງ:

ສະພາບໂດຍລວມ:
ການເລືອກສະຖານທີ່: ຄວນພິຈາລະນາຫຼາຍປະການເມື່ອເລືອກສະຖານທີ່ຕັ້ງຮັງເຜິ້ງ
• ຄວນວາງຮັງເຜິ້ງໄວ້ໃກ້ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ (ແມ່ນ້ຳ, ລຳທານ, ທະເລສາບ, ເຂື່ອນ ຫຼື ສະນ້ຳ, ທໍາມະຊາດ ຫຼື ມະນຸດສ້າງຂື້ນ) ແລະ ໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີພືດພັນພຽງພໍ ລວມທັງພືດດອກ ເຊັ່ນ ກາເຟ, ດອກຕາເວັນ, ຜັກອີ່ຮຸມ, ໝາກມ່ວງ, ໝາກກ້ຽງ ແລະ ກ້ວຍ.
• ຄວນລ້ອມຮົ້ວບໍລິເວນນັ້ນເພື່ອປ້ອງກັນທັງເຜິ້ງ ແລະ ຜູ້ຄົນ ຫຼື ສັດທີ່ຢູ່ຮອບຂ້າງ.
• ຄວນຕັ້ງຮັງເຜິ້ງໃຫ້ຫ່າງຈາກຫົນທາງ, ພື້ນທີ່ສາທາລະນະ ແລະ ສະຖານທີ່ທີ່ມີສຽງດັງຢ່າງໜ້ອຍ 30 ມ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [9]

ການຄັດເລືອກສາຍພັນ:
Apis dorsata subsp. binghami Cockerell, 1906
Apis dorsata subsp. breviligula (Maa, 1953)
Apis dorsata subsp. dorsata Fabricius, 1793

ໂຮງເຮືອນລ້ຽງ ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ການເລືອກຮັງເຜິ້ງທີ່ເໝາະສົມເປັນສິ່ງສຳຄັນ ເນື່ອງຈາກມີຮັງເຜິ້ງຫຼັກຢູ່ 3 ປະເພດ ແຕ່ລະປະເພດມີຂໍ້ດີ ແລະ ຂໍ້ເສຍທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.
• ຮັງເຜິ້ງສານແບບພື້ນບ້ານ: ຮັງເຜິ້ງປະເພດນີ້ລາຄາບໍ່ແພງ ແລະ ສ້າງງ່າຍ ເນື່ອງຈາກເຮັດຈາກວັດສະດຸທີ່ຫາໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ ມັກຈະຜະລິດໂພຣລິສໄດ້ຫຼາຍກ່ວາເຜິ້ງປະເພດອື່ນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມຮັງເຜິ້ງແບບນີ້ບໍ່ສາມາດກວດສອບຮັງເຜິ້ງໄດ້, ບໍ່ສາມາດປ້ອງກັນການແຕກຝູງໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ແລະ ບໍ່ສາມາດປ່ຍນລາຊີນີໄດ້ ເນື່ອງຈາກບໍ່ສາມາດແຍກຮັງເຜິ້ງທີ່ມີຕົວອ່ອນອອກຈາກຮັງເຜິ້ງທີ່ມີນ້ຳເຜິ້ງໄດ້, ຜົນຜະລິດນ້ຳເຜິ້ງຂ້ອນຂ້າງຕ່ຳ ໂດຍສະເລ່ຍ 6 ຫາ 10 ກິໂລຕໍ່ປີ ແລະ ຮັງເຜິ້ງເອງມີອາຍຸການໃຊ້ງານຈຳກດັປະມານ 2 ປີ. [9]
• ຮັງເຜິ້ງທີ່ມີຄານດ້ານເທິງ: ຮັງເຜິ້ງຊະນິດນີ້ສາມາດສ້າງໄດ້ຈາກວັດສະດຸທີ່ຫາໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ລາຄາແພງ, ຊ່ວຍໃຫ້ກວດສອບຮັງເຜິ້ງໄດ້ງ່າຍ ແລະ ຄວບຄຸມການແຕກຝູງໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ສາມາດກວດສອບຄຸນນະພາບຂອງນ້ຳໄດ້ເຜິ້ງໄດ້ ແລະ ຜົນຜະລິດສະເລ່ຍຢູ່ທີ່ 20 ຫາ 40 ກິໂລກຼາມຕໍ່ປີ, ຮັງເຜິ້ງມີອາຍຸການໃຊ້ງານປະມານ 10 ປີ ນອກຈາກນີ້ຍັງຜະລິດຂີ້ເຜິ້ງໄດ້ຫຼາຍຂື້ນ ເນື່ອງຈາກຕ້ອງຕັດຮັງເຜິ້ງອອກຈາກແທງໃນລະຫວ່າງການເກັບກ່ຽວ ເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ຮັງເຜິ້ງແບບນີ້ມີລາຄາແພງກ່ວາຮັງເຜິ້ງແບບດັງເດີມ ແລະ ຊາວກະສິກຳລາຍຍ່ອຍອາດຈະປະສົບບັນຫາໃນການຈັດຫາຈຳນວນຂັ້ນຕ່ຳທີ່ຄຸ້ມຄ່າທາງດ້ານເສດຖະກິດ (ປະມານ 10 ຮັງ) ຍິງໄປກ່ວານັ້ນ, ສັດຜູ້ລ່າ ແລະ ແມງໄມ້ອື່ນໆ, ສາມາດເຂົ້າຫາໄດ້ງ່າຍເນື່ອງຈາກຈະແຂວນໄວ້ຕ່ຳ. [9]
• ຮັງເຜິ້ງແບບ Langstroth: ຮັງເຜິ້ງທີ່ມີເລືອດ (ເຜິ້ງທີ່ຈະເລີນເຕີບໂຕ) ສາມາດແຍກອອກຈາກຮັງເຜິ້ງທີ່ມີນ້ຳເຜິ້ງໄດ້ງ່າຍ ເຮັດໃຫ້ສາມາດກວດສອບຄຸນນະພາບນ້ຳເຜິ້ງໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ, ຜົນຜະລິດສະເລ່ຍຢູ່ທີ່ 50 ຫາ 60 ກິໂລກຼາມຕໍ່ປີ, ເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ຮັງເຜິ້ງແບບ Langstroth ມີລາຄາແພງໃນການສ້າງ ຫຼື ຊື້, ຕ້ອງໃຊ້ເຄື່ອງສະກັດນ້ຳເຜິ້ງແບບພິເສດເພື່ອແຍກນ້ຳເຜິ້ງອອກຈາກຮັງ ແລະ ຕ້ອງການທັກສະການລ້ຽງເຜິ້ງຂັ້ນສູງກ່ວາຮັງເຜິ້ງແບບດັງເດີມ. [9]

ຂະບວນການປະສົມພັນ:
ການເພີ່ມຈຳນວນເຜິ້ງໃນຮັງ: ມີສອງວິທີ່ຫຼັກໃນການເພີ່ມຈຳນວນເຜິ້ງໃນຮັງ ໄດ້ແກ່ ການລໍ້ຝູງເຜິ້ງ ແລະ ການຈັບຝູງເຜິ້ງ
1. ການລໍ້ຝູງເຜິ້ງ:
• ໃຊ້ຮັງເຜິ້ງຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີເຜິ້ງອາໄສຢູ່ແລ້ວ ແລະ ເພີ່ມກອບ ຫຼື ແຜ່ນປິດດ້ານເທິງ ໂດຍຄວນມີຮັງເຜິ້ງສອງແຜ່ນທີ່ມີຮັງເຜິ້ງຢູ່ ແລະ ແຜ່ນອື່ນ ຄວນມີແຜ່ນຮອງພື້ນ ຫຼື ເສດຮັງເຜິ້ງເກົ່າ.
• ວາງຮັງເຜິ້ງໄວ້ເທິງຕົ້ນໄມ້ ຫຼື ເທິງຫຼັງຄາໃນລັກສະນະທີ່ປ້ອງກັນລົມໄດ້
• ນຳຮັງເຜິ້ງໄປວາງໃນຕ່ຳແໜ່ງທີ່ຕ້ອງການໃນວັນທີ່ຝູງເຜິ້ງເຂົ້າມາອາໄສຢູ່.
• ການລໍ້ຝູງເຜິ້ງໄດ້ຜົນສະເພາະໃນລະດູການແຕກຝູງ ເຊິ່ງມັກຈະເກີດຂື້ນໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງ ແລະ ປາຍລະດູໜາວ.
2. ການຈັບຝູງເຜິ້ງ
• ໃນການຈັບຝູງເຜິ້ງທີ່ກຳລັງຕັ້ງຮັງໃໝ່ ແລະ ລວມຕົວກັນຢູ່ຮ່ວມເທິງກິ່ງໄມ້ ໃຫ້ໃສ່ຊຸດປ້ອງກັນສະເໝີ
• ຂັ້ນຕອນທຳອິດ ໃຫ້ຫົດນ້ຳເຢັນລົງທົ່ວຮັງເຜິ້ງ ໂດຍໃຊ້ແປງ ຫຼື ຂວດສະເປເພື່ອຫຼຸດການເຄື່ອນໄຫວຂອງພວກມັນ
• ວາງຮັງເຜິ້ງຂະໜາດນ້ອຍທີ່ບໍ່ມີກອບ ຫຼື ກະຕ່າ ຫຼື ກ໋ອງໄວ້ໃຕ້ຝູງເຜິ້ງ
• ຈານັ້ນໄລ່ເຜິ້ງເຂົ້າໄປໃນຮັງ ໂດຍໃຊ້ແປງສຳຫຼັບເຜິ້ງ ຫຼື ຄວັນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [9]

ການເກັບກ່ຽວ:
ອຸປະກອນ: ອຸປະກອນປ້ອງກັນທີ່ຈຳເປັນ ໄດ້ແກ່ ຊຸດຄຸມ, ຜ້າຄຸມໜ້າ, ຖົງມື ແລະ ເກີບບູດ. [9]
ຂັ້ນຕອນການເກັບກ່ຽວນ້ຳເຜິ້ງ:
• ໃສ່ຊຸດປ້ອງກັນ
• ຈູດເຄື່ອງຮົມຄວັນ
• ເປີດຮັງເຜິ້ງແບບເບົາມື
• ເລືອກຫວີທີ່ປິດໄວ້ຢ່າງນ້ອຍສອງໃນສາມ
• ຫຼີກລ່ຽງຫວີທີ່ມີຕົວອ່ອນ
• ຍົກຫວີຂື້ນ, ເປົາຄວັນເບົາໆໃສ່ທັງສອງດ້ານ ແລະ ໃຊ້ຂົນນົກປັດເຜິ້ງກັບເຂົ້າໄປໃນຮັງ
• ຕັດຫວີທີ່ມີນ້ຳເຜິ້ງອອກ ໂດຍເຫຼືອຫວີທີ່ຕິດຢູ່ກັບແທ່ງໄວ້ປະມານ 1 ຊມ
• ນຳນ້ຳເຜິ້ງທີ່ປິດຝາແລ້ວໃສ່ລົງໃນພາສະນະທີ່ສະອາດ ແລະ ແຫ້ງ ແລ້ວປິດຝາ ເລືອກຫວີຮັງໄວ້ໃນຮັງຢ່າງນ້ອຍ 8 ຫວີສຳຫຼັບເຜິ້ງ
• ກ່ອນປິດຮັງໃຫ້ຍ້າຍຫວີທີ່ຍັງບໍ່ທັນໃຫຍ່ໄປໄວ້ຂ້າງໆ, ຮັງງເຜິ້ງທີ່ມີຕົວອອ່ນ ແລະ ວາງແທ່ງທີ່ເກັບກ່ຽວແລ້ວໄວ້ດ້ານຫຼັງ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [9]

ຊະນິດພັນໃນປ່າ:
ສະພາບໂດຍລວມ:
ຮັງເຜິ້ງ: ເຜິ້ງຫຼວງສ້າງຮັງແບບເປີດທີ່ຫ້ອຍຢູ່ໃຕ້ກິ່ງໄມ້ໜາ ຫຼື ໜ້າຜາ ແຕ່ລະຮັງຈະສ້າງຮັງເຜິ້ງຂະໜາດໃຫຍ່ພຽງຮັງດຽວ ເຊິ່ງອາດມີຄວາມຍາວໄດ້ຮອດ 150 ຊມ ແລະ ສູງຮອດ 70 ຊມ. [1]
ການອົບພະຍົບ: ຝູງເຜິ້ງຫຼວງຈະອົບພະຍົບຖິ່ນຖານເປັນໄລ່ຍະທາງໄກຕາມລະດູການ ເພື່ອໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກນ້ຳຫວານ ແລະ ລະອອງເກສອນທີ່ມີຢູ່ໃນຊ່ວງເວລາຕ່າງໆ ທົ່ວອາຊີໃຕ້ ເມື່ອອອກຈາກຮັງ ຝູງເຜິ້ງປະຮັງເປົ່າໄວ້ດ້ານຫຼັງ ທີ່ໜ້າອັດສະຈັນຄື ມີການສັງເກດເຫັນຝູງເຜິ້ງດຽວກັນກັບມາຍັງຮັ່ງເຜິ້ງເກົ່າອີກຄັ້ງໃນອີກ 5 ຫາ 6 ເດືອນຕໍ່ມາ. [1]
ພຶດຕິກຳການປ້ອງກັນຕົວ: ເຜິ້ງຫຼວງຖືເປັນເຜິ້ງທີ່ມີພຶດຕິກຳການປ້ອງກັນຕົວຫຼາຍທີ່ສຸດໃນບັນດາເຜິ້ງທຸກຊະນິດ, ອາວຸດຂອງມັນຄື ເຂັມພິດ ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວຮອດ 3 ມມ ແລະ ສາມາດເຈາະທະລຸເສື້ອຜ້າ ຫຼື ແມ່ນກະທັງຂົນຂອງສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມຂະນາດໃຫຍ່ໄດ້, ເຂັບພິດແຕ່ລະອັນຈະເຊື່ອມຕໍ່ກັບຕ່ອມພິດທີ່ພັດທະນາມາຢ່າງດີ ແລະ ກ້າມເນື້ອທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຊຶ່ງຈະສູບສີດພິດເຂົ້າໄປໃນຜິວນັງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຮັດໃຫ້ເກີດອາການເຈັບປວດ. [1]

N/A

[1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 28 March 2018 by budak. Available: https://www.inaturalist.org/observations/10469825. [Accessed 06 May 2026].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 04 April 2024 by Miguel A. Casado. Available: https://www.inaturalist.org/observations/205365597. [Accessed 06 May 2026].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 08 November 2022 by Jean-Paul Boerekamps. Available: https://www.inaturalist.org/observations/141452192. [Accessed 06 May 2026].

[1] ResearchGate, “Giant Honey Bee (Apis dorsata Fabricius) (Insecta: Hymenoptera: Apidae),” available: https://www.researchgate.net/publication/365867438_Giant_Honey_Bee_suggested_common_name_Apis_dorsata_Fabricius_Insecta_Hymenoptera_Apidae_EENY646IN1119_22016 [accessed May 6, 2026].
[2] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Species page,” available: https://www.gbif.org/species/1341978 [accessed May 6, 2026].
[3] Anthropocene, “Apis dorsata,” available: https://antropocene.it/en/2023/08/22/apis-dorsata-2/ [accessed May 6, 2026].
[4] LaoFAB, “Online document resource,” available: https://www.laofab.org/document/view/3568 (accessed May 6, 2026).
[5] E. Safitri, H. Purnobasuki, M. T. E. Purnama, and S. Chhetri, “Effectiveness of forest honey (Apis dorsata) as therapy for ovarian failure causing malnutrition,” F1000Research, vol. 11, 2022, Art. no. 512. Available: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10521050/pdf/f1000research-11-139655.pdf (accessed May 6, 2026).
[6] Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), “Literature Review: Pollination and Biodiversity in Lao PDR,” 2006. Available: https://www.fao.org/fileadmin/templates/agphome/documents/Biodiversity-pollination/Literaturereview_LaoPDR2006.pdf (accessed May 6, 2026)
[7] E. Andaya, “Lao Forest Honey Market Study,” The Agro-Biodiversity Initiative (TABI), 2017. [Online]. Available: https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/953e9c7a-08ef-4d99-9984-fa9b85cdce9d/resource/884724ef-8e5f-4a66-b989-befaea9a0778/download/finallaohoneymarketresearch_eng.pdf (accessed May 6, 2026).
[8] NutritionTable, “Nutrient information,” available: https://www.nutritiontable.com/nutritions/nutrient/?id=695 (accessed May 6, 2026).
[9] Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), “Online document,” [Online]. Available: https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/cdfc4d30-59ea-4602-be5d-1b78414b7131/content (accessed May 6, 2026).

Duangkhae Keonoy

,