ຕົ້ນໝາກຕູມ ເປັນຕົ້ນໄມ້ຢືນຕົ້ນທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຊ້າ ແລະ ມີຄວາມສູງເຖິງ 12-15 ແມັດ. ມີລັກສະນະລຳຕົ້ນສັ້ນ, ເປືອກໜາ, ເປືອກມີຮອຍແຕກ, ແລະ ກິ່ງງ່າຂອງມັນຈະມີໜາມ. ງ່າ ແລະ ຍອດອ່ອນມີໜາມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ເມື່ອຕົ້ນໄມ້ຖືກສິ່ງອື່ນກະທົບໃສ່ ຢາງຂອງມັນຈະໄລ່ອອກມາ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ແຂງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດການລະຄາຍເຄືອງຄໍຫຼັງຈາກລອງລົດຊາດຫວານໃນເບື້ອງຕົ້ນ.
ຕົ້ນໄມ້ນີ້ມີໃບປ່ຽນໃບທີ່ຫຼົ່ນລົງຕາມລະດູການ. ມີໃບຍ່ອຍເປັນກຸ່ມດ່ຽວ ຫຼື ເປັນກຸ່ມ 2 ຫຼື 3 ໃບ. ແຕ່ລະໃບປະກອບດ້ວຍໃບຍ່ອຍຮູບໄຂ່ປາຍແຫຼມ 3 ຫາ 5 ໃບ. ໃບຍ່ອຍຍາວ 4-10 ຊມ ແລະ ກວ້າງ 2-5 ຊມ. ໃບຍ່ອຍຢູ່ປາຍຍອດມີກ້ານໃບຍາວກວ່າ. ໃບທີ່ເກີດໃໝ່ແມ່ນເຫຼື້ອມເປັນເງົາ ແລະ ມີສີບົວແກມສີມ່ວງ. ໃບທີ່ແກ່ແລ້ວຈະມີກິ່ນເໝັນ ເມື່ອຖືກຍ່ອງໃສ່ກັນ.
ຕົ້ນໝາກຕູມ ຜະລິດດອກທີ່ມີກິ່ນຫອມ, ມີຊໍ່ດອກ 4-7 ດອກ ຕາມກິ່ງງ່າອ່ອນ. ແຕ່ລະດອກມີກີບດອກ 4 ກີບ, ກີບດອກດ້ານນອກມີສີຂຽວ ແລະ ດ້ານໃນເປັນສີເຫຼືອງ. ມີເກສອນຜູ້ສີຂຽວອອກເຫຼືອງ ມີ 50 ອັນ.
ໝາກຂອງມັນເປັນຮູບຮ່າງກົມ, ຄືຮູບໄຂ່ ຫຼື ຮູບຂອບຂະໜານ. ມີເສັ້ນຜ່າກາງ 5-20 ຊມ. ເປືອກບາງ ແລະ ແຂງ ຫຼື ບາງເລັກນ້ອຍ. ເປືອກມີສີຂຽວແກມສີຂີ້ເຖົ່າ ແລະ ເມື່ອສຸກແລ້ວຈະປ່ຽນເປັນສີເຫຼືອງ. ດ້ານໃນຂອງມັນມີແກນແຂງທາງກາງ ແລະ ປ່ຽງສາມຫຼ່ຽມ 8-20 ປ່ຽງ . ແຕ່ລະປ່ຽງມີຝາບາງໆ ເປັນສີສົ້ມເຂັ້ມ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍກິ່ນຫອມ, ມີລົດຊາດຫວານ, ລົດສົ້ມ ແລະ ຂົມເລັກນ້ອຍ.
ດ້ານໃນເນື້ອຂອງມັນມີ 10-15 ເມັດ. ແຕ່ລະເມັດຍາວປະມານ 1 ຊມ, ແປ ເປັນຮູບໄຂ່, ແລະ ປົກຫຸ້ມດ້ວຍຂົນຂອງມັນ. ຖົງເມືອກມັນໜຽວ, ຫໍ່ຫຸ້ມເມັດແຕ່ລະເມັດແຂງ ເມື່ອມັນແຫ້ງ. ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

ຊະນິດພັນນຳເຂົ້າ: ອັນດາມັນແມ່ນ., ກໍາປູເຈຍ, ເຄໂຣລາຍ ໄອ., ຈີນຕອນກາງ ແລະ ຈີນຕອນໃຕ້, ຮິມາລາຢາຕາເວັນອອກ, ລາວ, ເລເຊີສັນດາ ໄອ, ມຽນມາ, ສີລັງກາ, ຊູລາເວສີ, ຕຣີນິເດດ ໂຕເບໂກ, ຫວຽດນາມ [2]

ອາຫານ: ໝາກສຸກຂອງໝາກຕູມ ສາມາດບໍລິໂພກສົດ ຫຼື ຕາກໃຫ້ແຫ້ງ ແລ້ວເອົາມາເຮັດເປັນເຂົ້າໜົມ, ເຂົ້າໜົມປັງ, ຫຼື ຜົງເນື້ອເຍື່ອ. ມັນມີລົດຊາດຫວານເມື່ອປຸງແຕ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມ ເຊັ່ນ ນ້ຳໝາກໄມ້. [4]

ເຄື່ອງດື່ມ: ນ້ຳໝາກຕູມ ລົດຊາດຂອງມັນຂົມເລັກນ້ອຍ ແລະຫວານ, ຄ້າຍຄືກັບນ້ຳໝາກນາວ. ມັນມັກຈະເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ດື່ມໃນຊ່ວງອາກາດຮ້ອນ. [4]

ຢາ: ຕົ້ນໝາກຕູມ (Bael) ມີສັບພະຄຸນຫຼາຍຢ່າງ, ລວມທັງຕ້ານການຖອກທ້ອງ, ຕ້ານການຖອກທ້ອງ, ຢາຕ້ານເຊື້ອ, ຢາຕ້ານເຊື້ອ, ຕ້ານມະເຮັງ, ຕ້ານການອັກເສບ, ຕ້ານການອັກເສບ, ປິ່ນປົວບາດແຜ, ຕ້ານສິ່ງທີ່ເປັນຜິດ, ຂັບການຖ່າຍເທທາງປັດສະວະ, ການເກີດລູກ, ແລະ ຕ້ານການອັກເສບ. ການວິໄຈຢ່າງກວ້າງຂວາງຊີ້ໃຫ້ເຫັນທ່າແຮງຂອງມັນໃນການປິ່ນປົວພະຍາດຕ່າງໆ. [5], ໃນປະເທດລາວ, ຍອດອ່ອນຖືກນຳມາໃຊ້ເປັນຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ນັ້ນນຳມາຕາກໃຫ້ແຫ້ງແລ້ວນຳມາປຸງເປັນນ້ຳສະໝຸນໄພ, ສາມາດດື່ມໄດ້ທັງຮ້ອນ ແລະ ເຢັນ, ແກ້ປວດຕາມຮ່າງກາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກດີຂຶ້ນ. [6], ຮາກໃຊ້ຕົ້ມ ແລະ ດື່ມແກ້ຮ້ອນພາຍໃນ. ຕົ້ມກິນແກ້ທ້ອງອືດ, ແກ້ໄອ, ຂັບລົມ, ໄລ່ເລືອດ, ແກ້ໄຂ້, ປິ່ນປົວພະຍາດເບົາຫວານ. ຕົ້ມດື່ມເປັນຢາແກ້ຫວັດ, ເປືອກມັນເອົາໄປຄ້າງໄຟແລ້ວນຳມາກິນແກ້ຮ້ອນໃນ, ຕົ້ມນ້ຳດື່ມເພື່ອບຳລຸງກຳລັງ, ແກ້ອາການທ້ອງອືດ. ໃບບຳລຸງທາດໃນການຈະເລີນອາຫານ, ແກ້ພະຍາດກະເພາະລຳໄສ້, ນ້ຳກິນແກ້ພະຍາດຫຼອດລົມອັກເສບ. [7]

N/A

ການຄັດເລືອກສາຍພັນ:
ຄວນລະມັດລະວັງທີ່ສຸດໃນການລືອກແນວພັນແມ່ຂອງຕົ້ນໝາກຕູມ. ສໍາລັບການເລືອກຕົ້ນໝາກຕູມ, ຕ້ອງມີການພິຈາລະນາລັກສະນະພື້ນຖານຄື: (1) ໝາກຕູມຄວນໃຫ້ຜົນຜະລິດສູງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ (2) ຄຸນນະພາບຂອງໝາກຕູມຕ້ອງດີກັບທຸກລັກສະນະທີ່ຕ້ອງການ (3) ໝາກຕູມຄວນເປັນພືດທີ່ບໍ່ມີພະຍາດ ແລະ ສັດຕູພືດ (. 4) ໝາກຕູມຄວນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນຂອງການອອກຫມາກເຕັມທີ່.[8]

ການກຽມພື້ນທີ່:
ການທົດສອບ ແລະ ການປັບປຸງດິນ: ໝາກຕູມຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີແມ່ນໃນດິນຫຼາຍປະເພດ, ລວມທັງດິນດ່າງ, ດິນຫີນ, ດິນເຄັມ, ດິນໂຊດຽມ ແລະ ດິນຊາຍທີ່ມີ pH 5.0-10.0. ພືດຊະນິດນີ້ມັກດິນຊາຍທີ່ມີການລະບາຍນໍ້າໄດ້ດີ ແຕ່ສາມາດເຕີບໃຫຍ່ໃຫ່ຍໄດ້ໃນສະພາບທີ່ບໍ່ເອື້ອອຳນວຍ ເຊັ່ນ: ພື້ນທີ່ດິນເສຍ ຫຼື ເປົ່າວ່າງ. ໝາກຕູມ ເປັນພືດທີ່ທົນທານຕໍ່ອຸນຫະພູມສູງ ແລະ ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຕ່ຳໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງໃນລະດູຮ້ອນໃບໄມ້ຫຼົ່ນ. ສະພາບອາກາດທີ່ ເໝາະສົມແມ່ນເຂດອະນຸພາກ ເຂດຮ້ອນທີ່ມີລະດູຮ້ອນ ແລະ ລະດູໜາວ ທີ່ບໍ່ຮຸ່ນແຮງ ແລະ ມັນສາມາດເຕີບໃຫຍ່ໄດ້ຢູ່ໃນເຂແຫ້ງແລ້ງ ແລະເຂດຮ້ອນພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂທີ່ມີຝົນ. ຕົ້ນໄມ້ອ່ອນແມ່ນຕ້ອງການອຸນຫະພູມຕໍ່າກວ່າ 40 ອົງສາເຊ ແລະ ມີຄວາມອ່ອນໄຫວຕໍ່ກັບອາກາດໜາວເຢັນໃນລະດູໜາວ.[8]
ການຄຸ້ມຄອງຊົນລະປະທານ: ໃນການປູກ ໝາກຕູມ ພາຍໃຕ້ສະພາບທີ່ນຳໃຊ້ນໍ້ຳຝົນເປັນຫຼັກນັ້ນ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ຊົນລະປະທານແມ່ນບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ໃຊ້, ແຕ່ການໃຊ້ຊົນລະປະທານມັນກໍ່ສາມາດຈະເລີນເຕີບໂຕໃນໄລຍະການຕັ້ງຕົວຂອງພືດ ແລະ ໃນຊ່ວງລະດູຮ້ອນ. ຕົ້ນໝາກຕູມທີ່ເປັນໄມ້ອ່ອນແມ່ນຕ້ອງການຊົນລະປະທານ 8-10 ຄັ້ງຕໍ່ປີ, ໃນຂະນະທີ່ຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີໝາກກຳລັງເຕີບໂຕແມ່ນຕ້ອງການຊົນລະປະທານ 4-5 ຄັ້ງ ໃນຊ່ວງລະຫວ່າງໝາກໄມ້ກໍາລັງຈະເລີນເຕີບໂຕ. ຫຼີກເວັ້ນການໃຫ້ນ້ຳຫຼາຍເກີນໄປ ແລະ ບໍ່ສະໝໍ່ຳສະເໝີ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໝາກແຕກໄດ້ງ່າຍ ໃນພື້ນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ, ໃຫ້ໃຊ້ເຕັກນິກການຈັດການນ້ຳ ແລະ ປົກຄຸ້ມດ້ວຍຫຍ້າເພື່ອຮັກສາຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ. ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ລະບົບຊົນລະປະທານແບບໃຫ້ນ້ຳຍ້ອຍ ເພື່ອເພີ່ມປະສິດທິພາບການສະໜອງນ້ຳ ແລະ ເພີ່ມປະສິດທິພາບໃນການຄຸ້ມຄອງທີ່ເຫມາະສົມ. ໝາກຕູມ ສາມາດຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ໂດຍບໍ່ໃຊ້ຊົນລະປະທານໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີອາກາດຮ້ອນ, ຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ແຫ້ງແລ້ງ.[8]

ເທັກນິກການປູກ:
ການກ້າເບ້ຍ: ການກ້າເບ້ຍຂອງໝາກຕູມ ແມ່ນຕ້ອງໃຊ້ເວລາ 7-8 ປີຈຶ່ງຈະອອກດອກ, ໃນຂະນະທີ່ຕົ້ນກ້າຈະອອກດອກເມື່ອຮອດ 3 ປີ. ການອອກດອກແມ່ນເກີດຂື້ນໃນເດືອນເມສາ ຫາ ເດືອນມິຖຸນາ, ຈະມີໝາກໃນທ້າຍເດືອນພຶດສະພາ ຫາ ເດືອນກໍລະກົດ. ໄລຍະເວລາອອກດອກອາດຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມສະພາບອາກາດກະສິກໍາ ແລະ ອົງປະກອບທາງພັນທຸກໍາຂອງພືດ.[8]
ການປູກ:ສຳລັບການປູກຕົ້ນໝາກຕູມ ແມ່ນໃຫ້ຂຸດຂຸມຂະໜາດ 1 ແມັດ x 1 ແມັດ x 1 ແມັດ, ແລ້ວເອົາໄປຕາກແດດເພື່ອຂ້າເຊື້ອພະຍາດໃນດິນ ແລະ ເພື່ອຖ່າຍເທການລະບາຍອາກາດ. ເພີ່ມດິນຊັ້ນເທິງເພື່ອປະສົມກັບຝຸ່ນຄອກ 20-25 ກິໂລ ເອົາລົງໃນຂຸມທີ່ຂຸດໄວ້ປະສົມ ຄໍໄພຣີ ຟອດສ (3 ມລ/ລິດ) ເພື່ອປ້ອງກັນສັດຕູພືດ, ໃຫ້ປະສົມດິນຊາຍກັບຝຸ່ນຄອກ ແລະ ດິນຊັ້ນເທິງເພື່ອການລະບາຍອາກາດໄດ້ດີຂຶ້ນ.
ເວລາປູກໝາກຕູມທີ່ເໝາະສົມໃນຊ່ວງລະດູຝົນແມ່ນ ເດືອນມິຖຸນາ, ຫຼັງຈາກຝົນຊ່ວງມໍລະສຸມທໍາອິດໄດ້ຜ່ານໄປ. ໃຫ້ປູກຕົ້ນໝາກຕູມ ຢູ່ໃນໄລຍະຫ່າງ 5 ມ - 8 ມ, ແມ່ນຂຶ້ນກັບແນວພັນ ແລະ ສະພາບອາກາດທາງກເສດ. ສໍາລັບພືດທີ່ຂະຫຍາຍພັນໂດຍບໍ່ມີການນໍາໃຊ້ດິນຂອງແນວພັນເຕ້ຍ. ເຊັ່ນ Gomayashi ໃນລະບົບນິເວດເຄິ່ງແຫ້ງແລ້ງທີ່ມີສະພາບອາກາດຮ້ອນ. ໃຊ້ໄລຍະຫ່າງ 5 x 5 ແມັດ. [8]
ການຂະຫຍາຍພັນພືດ: ປົກກະຕິແລ້ວ, ໝາກຕູມ ຈະຂະຫຍາຍພັນດ້ວຍແກ່ນ, ແຕ່ວິທີການນີ້ມັກຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ພືດທີ່ໄດ້ມາບໍ່ຕົງກັບສິ່ງທີ່ຕ້ອງການເມັດພັນ. ດັ່ງນັ້ນ, ການຂະຫຍາຍພັນດ້ວຍແກ່ນແມ່ນໃຊ້ໃນການລ້ຽງຮາກ. ການປູກຕົ້ນໝາກຕູມທີ່ກົງກັບແນວພັນແມ່ນຜະລິດດ້ວຍວິທີການຂະຫຍາຍພັນແບບໂດຍບໍ່ສືບພັນ ເຊັ່ນ: ການອອກດອກ, ການຕໍ່ກິງ, ການຕອນກິງ ແລະ ການດູດຮາກ. ປະຈຸບັນ, ການຕໍ່ກິງ ແລະ ການຕອນກິງດ້ວຍໄມ້ອ່ອນແມ່ນວິທີທາງການຄ້າທົ່ວໄປສຳລັບການປູກໝາກຕູມ.[8]

ການເບິ່ງແຍງ ແລະ ບຳລຸງຮັກສາ:
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ຈະບໍ່ໄດ້ຕັດແຕ່ງກິ່ງເມື່ອພວກມັນເລີ່ມອອກໝາກແລ້ວ, ຍົກເວັ້ນເມື່ອໂຕທີ່ອອກດອກແລ້ວເພື່ອໃຫ້ມີໄລຍະຫ່າງທີ່ດີຂຶ້ນ. ໃນໄລຍະຕົ້ນຂອງການປູກຕົ້ນໝາກຕູມ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການປູກທີ່ມີຄວາມໜາແໜ້ນສູງ, ການຕັດແຕ່ງກິ່ງແມ່ນມີຄວາມຈໍາເປັນ. ຕັດແຕ່ງກິ່ງ 75% ຂອງການຈະເລີນເຕີບໂຕປະຈໍາປີ ໃນໄລຍະທີ່ບໍ່ມີໃບເພື່ອກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດກິ່ງງ່າໃໝ່ ແລະ ສ້າງເປັນເຮືອນຮົ່ມທີ່ໜາແໜ້ນເພື່ອປ້ອງກັນຈາກແສງແດດ. ຕັດແຕ່ງກິ່ງທີ່ແຫ້ງມາໄວ້ລວມກັນ ແລະ ກິ່ງທີ່ຕິດເຊື້ອອອກຈາກກັນເພື່ອການເກັບກ່ຽວໝາກຕູມໃຫ້ງ່າຍຂຶ້ນ.[8]

ການປົກປ້ອງ ແລະ ການກຳຈັດສັດຕູພືດ:
ພະຍາດທົ່ວໄປ: ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ຕົ້ນໝາກຕູມ ແມ່ນຄວາມທົນທານຕໍ່ພະຍາດຮ້າຍແຮງ, ແຕ່ສາມາດຮັບກະທົບຈາກພະຍາດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຂີ້ຝຸ່ນ, ໂລກນ້ຳຄ້່າງ ແລະ ໂລກແຜ່ໃນໝາກຕູມ. ພະຍາດເຫຼົ່ານີ້ສາມາດຈັດການໄດ້ໂດຍການເອົາສ່ວນທີ່ຖືກຕິດເຊື້ອອອກ ຫຼື ໃຊ້ສີດສານເຄມີ.[8]

ການເກັບກ່ຽວ:
ການເບີ່ງແຍງທີ່ຖືກຕ້ອງໃນລະຫວ່າງການເກັບກ່ຽວ ໝາກຕູມແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍເພື່ອປ້ອງກັນຄວາມເສຍຫາຍ. ເຮົາເກັບກ່ຽວໝາກຕູມທີ່ແກ່ສຸກແລ້ວ ຄວນເກັບເອົາເທື່ອລະໜ່ວຍໂດຍປະໄວ້ສ່ວນຂອງກ້ານໃບ 2-3 ຊມ ເພື່ອບໍ່ເກີດການຕິດເຊື້ອ. ຫຼີກລ້ຽງບໍ່ໃຫ້ສັ່ນຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີໝາກເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ໝາກແຕກໄດ້ງ່າຍ. ໃຊ້ເຄື່ອງມືໃນການເກັບໝາກຕູມ. ສໍາລັບການປົກປັກຮັກສາ, ການເກັບກ່ຽວແມ່ນແຕ່ເດືອນພະຈິກ ຫາ ເດືອນທັນວາ; ສໍາລັບການບໍລິໂພກສົດ, ແຕ່ເດືອນກຸມພາ ຫາ ເດືອນພຶດສະພາ. ເວລາເກັບກ່ຽວແມ່ນມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມອຸນຫະພູມ ແລະ ຄວາມຊຸ່ມຂອງດິນ. [8]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ: ເປືອກ, ຮາກ ແລະ ໝາກ ມີການຊື້ຂາຍກັນຈຳນວນຫຼາຍ, ເນື່ອງຈາກມີສັບພະຄຸນທາງຢາສູງ, ໃນຫຼາຍປະເທດ ມີລາຍງານໄພຄຸກຄາມໄດ້ແກ່ ການຄ້າຂາຍທັງຕົ້ນ ແລະ ສ່ວນຕ່າງໆ, ການໃຊ້ພື້ນທີ່, ການສູນເສຍແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ຂະບວນການຕ່າງໆຈາກມະນຸດ.

ການຕິດຕາມຈຳນວນປະຊາກອນ: ໝາກຕູມມີການກະຈາຍພັນຢ່າງກ້ວາງຂວາງໃນຫຼາຍປະເທດ, ຈຶ່ງຄາດວ່າປະຊາກອນທົ່ວໂລກໜ້າຈະມີຈຳນວນຫຼາຍ, ຫາພິຈາລະນາຄ່າສະເລ່ຍຂອງການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນຍ່ອຍ ຈະເຫັນໄດ້ຊັດວ່າປະຊາກອນທົ່ວໂລກລົດລົງຢ່າງໜ້ອຍ 25% ເນື່ອງຈາກມີການນຳໃຊ້ສາຍພັນນີ້ໃນທາງການຢາຢ່າງແພ່ຫຼາຍ, ຈຶ່ງຄາດວ່ານີ້ອາດເປັນສັນຍານບົ່ງຊີ້ ເຖິງການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນ ໃນທຸກສາຍພັນ. ດັງນັ້ນ ຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງມີການສຶກວິໄຈເພີ່ມເຕີມກຽວກັບສະຖານະ ແລະ ແນວໂນ້ມຂອງປະຊາກອນເພື່ອລະບຸລະດັບການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນທົ່ວໂລກ.

ໝາກຕູມມັກຈະຖືກລວມເຂົ້າກັບຜະລິດຕະພັນນົມໃນສູດອາຫານພື້ນເມືອງເຊັ່ນ: ເຊີເບດທີ່ເຮັດດ້ວຍນົມ ແລະ ນ້ຳຕານ [1]

N/A

,