Phakhaolao Species Database

ເລກລຳດັບທີ: 786

ລະດັບການຮວບຮວມຂໍ້ມູນ: ເກີອບສົມບູນ

ປັບປູງຄັ້ງລ່າສຸດ: 2024-10-18

ຜັກຫວານບ້ານ

Cekur Manis

Breynia androgyna (L.) Chakrab. & N.P.Balakr.

ພືດ

ໄມ້ຢືນຕົ້ນ

ໄມ້ພຸ່ມ

1 / 6

2 / 6

3 / 6

4 / 6

5 / 6

6 / 6

❮ ❯

ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ

ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ

ຜັກຫວານ (Chekur Manis, Cekuk Manis, Sayur Manis, Pucuk Manis, Star Gooseberry, Sweet Leaf Bush, Katuk)

ອະນຸກົມວິຖານ

ອານາຈັກ: Plantae
ເຫຼົາ: Tracheophyta
ຊັ້ນ: Magnoliopsida
ອັນດັບ: Malpighiales
ຊື່ສະກຸນ: Phyllanthaceae
ສະກຸນ: Breynia
ຊະນິດ: Breynia androgyna

ຊື່ພ້ອງ

Aalius androgyna (L.) Kuntze
Aalius oblongifolia (Hook.f.) Kuntze
Aalius sumatrana (Miq.) Kuntze
Agyneia ovata Poir.
Andrachne ovata Lam.
Andrachne ovata Lam. ex Poir.
Clutia androgyna L.
Phyllanthus acidissimus Noronha
Phyllanthus androgynus (L.) Chakrab. & N.P.Balakr.
Phyllanthus androgynus (L.) J.A.González
Phyllanthus speciosus Noronha
Phyllanthus strictus Roxb.
Sauropus albicans Blume
Sauropus albicans var. gardnerianus (Wight) Müll.Arg.
Sauropus albicans var. genuinus Müll.Arg.
Sauropus albicans var. intermedius Müll.Arg.
Sauropus albicans var. zeylanicus (Wight) Müll.Arg.
Sauropus androgynus (L.) Merr.
Sauropus convexus J.J.Sm.
Sauropus gardnerianus Wight
Sauropus indicus Wight
Sauropus macranthus Fern.-Vill.
Sauropus oblongifolius Hook.f.
Sauropus parviflorus Pax & K.Hoffm.
Sauropus scandens C.B.Rob.
Sauropus sumatranus Miq.
Sauropus zeylanicus Wight

ຊະນິດໃກ້ຄຽງ

ຜັກຫວານປ່າ/ Melientha
ໄຄ້ຂົມ/ Mekong curry flower

ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ

ຜັກຫວານເປັນໄມ້ຟຸ່ມສູງທີ່ມີລຳຕົ້ນດຽວ, ສູງຮອດ 3 ມ. ໃບດ່ຽວ. ອອກຮຽງສະຫຼັບ, ຮູບຫອກແຄບ ຫຼື ຮູບຂອບຂະໜານ, ມີຄວາມຍາວ 2 ຫາ 7 ຊມ. ແລະ ກວ້າງ 1 ຫາ 3 ຊມ. ຂອບລຽບ, ຜິວໃບດ້ານເທິງມີສີຂຽວເຂັ້ມກ່ວາຜິວໃບດ້ານລຸ່ມ.
ດອກແຍກເພດ, ດອກເພດແມ່ຈະອອກເປັນກຸ່ມ, ແຕ່ດອກເພດຜູ້ຈະອອກໃຕ້ກິ່ງ, ກ້ານດອກເພດຜູ້ຮຽວຍາວປະມານ 5 ຫາ 7 ຊມ. ກາບດອກຕື້ນ ແລະ ມີຍັກ, ດອກມີສີຫຼືອງ, ເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 5 ຫາ 12 ຊມ. ກີບດອກຮູບໄຂ່, ກີບດອກມີ 6 ກີບ, ໂຄງເຂົ້າດ້ານໃນເພື່ອປົກປ້້ອງລະອອງເກສອນ, ເກສອນເພດຜູ້ມີ 3 ອັນ, ກ້ານເກສອນເຊື່ອມຕິດກັນ ແລະ ຖົງລະອອງເກສອນເຊື່ອມຕິດກັນ ແລະ ຊີ້ໄປທາງຂວາ.
ກ້ານດອກເພດແມ່ມີຄວາມຍາວ 6 ຫາ 8 ມມ. ກາບດອກເພດແມ່ມີຄວາມຍາວ 6 ຫາ 8 ມມ. ກາບດອກເພດແມ່ເປັນສີແດງ ແລະ ມີ 6 ກີບ, ຮູບໄຂ່ ແລະ ເປັນຮູບສາມຫຼ່ຽມ. ໂດຍໂຄນກີບດອກຈະແຄບລົງ, ສັ້ນ. ເຕົ້າໄຂ່ແບ່ງອອກເປັນ 3 ຫ້ອງ ແລະ ພັດທະນາເປັນໝາກສີຂາວ ຫາ ສີບົວ. ເຊິ່ງເປີດອອກດ້ວຍເປືອກບາງໆ 3 ແສກ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ

ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ

Australia, Bangladesh, Bhutan, Brunei Darussalam, Cambodia, China, Hong Kong, India, Indonesia, Lao People's Democratic Republic, Malaysia, Myanmar, Nepal, Papua New Guinea, Philippines, Sri Lanka, Thailand, Viet Nam
Global distribution of Cekur Manis between 2004 to 2024. Source: [5]

ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ

ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ, ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກເໜືອ, ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ

ປ່າດົງດິບ, ປ່າປະສົມປ່ຽນໃບ, ປ່າປູກ, ປ່າເຫຼົ່າແກ່, ເຂດຊຸມຊົນ

ເປັນໄມ້ຟຸ່ມສູງປະມານ 3 ແມັດ, ພົບຕາມເນີນເຂົາທີ່ມີໄມ້ຟຸ່ມ ແລະ ແຄມປ່າທີ່ມີແດດຊ່ອງຮອດ, ຊະນິດນີ້ພົບໄດ້ທີ່ລະດັບຄວາມສູງລະຫວ່າງ 100 ຫາ 400 ມ. ເໜືອລະດັບນ້ຳທະເລ. [3]

ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ

ພື້ນເມືອງ

ຮຸກຮານ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ການອະນຸຮັກ

ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

ຊະນິດພັນ CITES

N/A

ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

ບັນຊີ NTFP

N/A

ບັນຊີໄມ້

N/A

ໄມ້ຟຸ່ມຊະນິດນີ້ມີຈຳນວນຫຼາຍເກີນເກນທີ່ຈະຈັດຢູ່ໃນໝວດໝູ່ທີ່ໃກ້ຈະສູນພັນ. ພືດຊະນິດນີ້ມີຢູ່ຫຼາຍໃນບັນທຶກຂອງຫໍພິພິຕະພັນ ແລະ ຖືວ່າເປັນພັນໄມ້ທົ່ວໄປ, ອາດມີໄພຄຸກຄາມໃນທ້ອງຖິ່່ນ ແລະ ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພືດຊະນິດນີ້, ແຕ່ບໍ່ລະບຸໄພຄຸກຄາມທີ່ສຳຄັນ ແລະ ສະເພາະເຈາະຈົງຕໍ່ພັນໄມ້ຊະນິດນີ້, ດັງນັ້ນ ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າ ຢູູ່ໃນກຸ່ມທີ່ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍທີ່ສຸດໃນລະດັບໂລກ. [3]

ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ

ປະເພດການນຳໃຊ້

ອາຫານ, ພືດເປັນຢາ

ອາຫານ: ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດ ລວມທັງໃບ, ລຳຕົ້ນ, ດອກ ແລະ ໝາກອອ່ນ, ມັກນຳມາຮັບປະທານເປັນຜັກ ໂດຍປຸ່ງດ້ວຍວິທີ່ການຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຂົ້ວ, ຕົ້ມ ຫຼື ໜື້ງ [4]. ໃບສາມາດນຳມາຮັບປະທານໄດ້ບໍ່ວ່າຈະດິບ ຫຼື ສຸກ ແລະ ມັກຈະໃຊໃນແກງ ຫຼື ແຕ່ງກິນກັບເຂົ້າ, ໝາກສຸກໃຊ້ເປັນເຂົ້າໜົມ ແລະ ໃບໃຊ້ຍ້ອມສີຂຽວ ທີ່ເໝາະສົມສຳຫຼັບແຕ່ງສີອາຫານ. [3]

ສະມຸນໄພ: ໃນອາຊີໃຕ້, ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ແລະ ຈີນ ພືດຊະນິດນີ້ຖືເປັນຢາສະໝຸນໄພ ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນການຮັກສາບັນຫາສຸຂະພາບຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ຄວາມດັນເລືອດສູງ, ເບົາຫວານ, ການສູນເສຍການເບິ່ງເຫັນ ແລະ ອາການຜິດປົກກະຕິຂອງລະບົບທາງເດີນອາຫານ ແລະ ທາງເດີນປັດສະວະ, ນອກຈາກນີ້ ພືດຊະນີ້ຍັງຊ່ວຍກະຕຸ້ນການຜະລິດນ້ຳນົມ ຊ່ວຍຫຼຸດນ້ຳໜັກ ແລະ ຊ່ວຍຮັກສາແຜ. ການສຶກສາໃນຫ້ອງທົດລອງໄດ້ພິສູດວ່າ ພືດຊະນິດນີ້ມີປະໂຫຍດທາງການແພດບາງປະການ ເຊັ່ນ ມີລິດຕ້ານເຊື້ອຈຸລິນຊີ ແລະ ຕ້ານການອັກເສບ [4]. ໃໃຊ້ເປັນຢາກແ້ໄອ, ບັນເທົາອາການໄອໃນປອດ ແລະ ຮັກສາໄຂ້ພາຍໃນ. [3]

ການປູກ ການລ້ຽງ

ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ

ໃນລາວນິຍົມປູກໃນສ່ວນຄົວ. [4]

ລະດູການເກັບກູ້

ພຶກສະພາ, ມິຖຸນາ, ກໍລະກົດ, ສິງຫາ, ກັນຍາ

ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ

N/A

ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ

N/A

ໂພຊະນາການ

ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ

N/A

ສານອາຫານ	/100g	ໝາຍເຫດ
ໂປຣຕີນ	N/A	N/A
ຄາໂບໄຮເດຣດ	N/A	N/A
ໄຂມັນ	N/A	N/A
ວິຕາມິນ	N/A	N/A
ແຮ່ທາດ	N/A	N/A
ເສັ້ນໄຍ	N/A	N/A

ອ້າງອິງ

ເຄດິດຮູບພາບ

stem of Breynia androgyna. [1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 22 June 2020 by: Leo Arias. Availa-ble: https://www.inaturalist.org/observations/53880306. [Ac-cessed: 17 January 2025].
Yong leaf and young shoot of Breynia androgyna. [2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 10 December 2022 by: Adithyan A Saj. Available: https://www.inaturalist.org/observations/144048150. [Accessed: 17 January 2025].
Leave of Breynia androgyna. [3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 13 May 2024 by: ytw. Available: https://www.inaturalist.org/observations/215441945. [Accessed: 17 January 2025].
Flower. [4] iNaturalist [Online]. Uploaded on 2 May 2021 by: franzschuler. Avail-able: https://www.inaturalist.org/observations/76280352. [Ac-cessed: 17 January 2025].
Raw fruits. [5] iNaturalist [Online]. Uploaded on 9 December 2024 by: Exner Tamás. Available: https://www.inaturalist.org/observations/254528817. [Accessed: 17 January 2025].
Fruits split when ripe and Seed. [6] iNaturalist [Online]. Uploaded on 9 April 2020 by: Siddarth Machado. Available: https://www.inaturalist.org/observations/41744849. [Accessed: 17 January 2025].

ອ້າງອິງ

[1] P. Preetha and D. Drisya, "Heavy Metal Screening Using Atomic Ab-sorption Spectroscopy (AAS) in Breynia androgyna (L.) Chakrab. and N.P. Balakr. Leaves," Research Article, vol. 1, no. 1, pp. 133-140, 2021
[2] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Breynia androgyna (L.) Chakrab. & N.P.Balakr.” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/9197670. [Accessed: 24 September 2024].
[3] IUCN Red List, “Breynia androgyna (L.) Chakrab. & N.P.Balakr.,” [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/183248426/183248512. [Ac-cessed: 24 September 2024].
[4] FloraFaunaWeb, “Breynia androgyna (L.) Chakrab. & N.P.Balakr.,” [Online]. Available: https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/2/4/2427. [Ac-cessed: 8 May 2024].

ຜູ້ສ້າງ Factsheet

N/A

ຜູ້ກວດສອບ Factsheet

Daniela Barcelo, Biologists