ລາວ: ຕົ້ນໝາກຕານ ໄທ: ຕານນາ, ລູກຕານ, ຕະນອດ, ລູກໂນດ ອັງກິດ: Sugar palm

Borassus flabelliformis L.
Borassus flabelliformis Roxb.
Borassus sundaicus Becc.
Borassus tunicatus Lour.
Lontarus domestica Gaertn. [Illegitimate]
Pholidocarpus tunicatus (Lour.) H.Wendl.
Thrinax tunicata (Lour.) Rollisson

Arecaceae

ຕົ້ນຕານເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນ, ລຳຕົ້ນສູງເຖິງ 30 ແມັດ, ຢູ່ເທິງຍອດ ຫຼື ປາຍມີໃບແຜ່ອອກ. ໃບເມື່ອຍັງອ່ອນເປັນສີຂຽວເຫຼື້ອມ, ໃບກວ້າງ 1-1.5 ແມັດ, ແຜ່ນໃບໜາຄ້າຍຮູບຫວີ, ປາຍໃບເປັນແຂ້ວແສກເລີກເຖິງເຄີ່ງແຜ່ນໃບ, ສ່ວນກ້ານໃບໜາເປັນສີເຫຼືອງຍາວປະມານ 1-2 ແມັດ, ຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືກັບໃບຄໍ້. ດອກຕານເປັນສີຂາວອົມເຫຼືອງ, ອອກດອກເປັນຊໍ່, ຊໍ່ດອກມີດອກຢູ່ແຕ່ລະຊໍ່ 8-16 ດອກ, ດອກຈູ້ມມີກາບຫຸ້ມ, ດອກເພດຜູ້ ແລະ ແມ່ຢູ່ຕ່າງຕົ້ນ. ຊໍ່ດອກຜູ້ໃຫ່ຍກວ່າ ຊໍ່ດອກແມ່ແຕກກິ່ງງ່າຫຼາຍ. ໝາກຕານມົນກົມ, ໝາກມີຂະໜາດປະມານ 15-20 ຊມ, ຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືໝາກພ້າວ ແຕ່ທາງໃນຈະມີແກ່ນຂະໜາດນ້ອຍກວ່າ, ມີສາມແກ່ນແປ, ໂອບດ້ວຍເສັ້ນໃຍຈຳນວນຫຼາຍຢ່າງໜາແໜ້ນ ແລະ ເປືອກແຂງ, ດ້ານໃນແກ່ນເປັນວຸ້ນສີຂາວ ແລະ ມີນ້ຳໃຈກາງ.

N/A

ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ
ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

ສິ່ງປູກສ້າງ
ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ

<p>ຕົ້ນຕານສ່ວນທີ່ໃຊ້ເປັນຢາແມ່ນຂວັ້ນຮ່ວງດອກ, ເປັນນໍ້າຕານເຊິ່ງແມ່ນທາດແຫຼວທີ່ໄຫຼອອກຈາກຮ່ວງດອກ. ວິທີຜະລິດນໍ້າຕານ: ເມື່ອຕົ້ນຕານເປັນດອກແລ້ວ, ເພີ່ນຕັດປາຍກ້ານຊໍ່ດອກ, ຊຶ່ງເຮົາເຄີຍເອີ້ນວ່າ: (ໂຄຍຕານ) ຕັດຖີ່ມປະມານ 3-5 ຊມ, ແລ້ວເອົາທໍ່ຊຸບໃສ່, ຄວນຕັດຍາມແລງຄ້ອຍຄໍ່າ, ປະໄວ້ຕະຫຼອດຄືນຈະໄດ້ນໍ້າຕານປະມານ 1 ລີດ. ນໍ້າຕານທີ່ເອົາກາງຄືນຈະບໍ່ມີລົດສົ້ມ, ຫວານດີ, ມີກິ່ນຫອມ, ບົ່ມກັບແປ້ງເຫຼົ້າຈະໄດ້ເຫຼົ້າຕານມີປະລິມານທາດເຫຼົ້າຕໍ່າ ຄ້າຍຄືເບຍ, ແຕ່ກໍ່ອາດຈະໃຊ້ ປຸ່ງແຕ່ງໃຫ້ເຂັ້ມຂຸ້ນຂື້ນໄດ້. ນອກຈາກສ່ວນທີ່ໃຊ້ເປັນຢາ ແລະ ວັດຖຸດິບທີ່ຜະລິດນໍ້າຕານແລ້ວ, ໝາກຕານເປັນອາຫານບໍາລຸງ, ໃຊ້ວຸ້ນຈາກແກ່ນຮັບປະທານ, ໜ່ວຍແກ່ເປັນສີເຫຼືອງ, ມີກິ່ນຫອມ,&nbsp;ວຸ້ນຈະແຂງກາຍເປັນທາດແປ້ງທີ່ສາມາດເຮັດເຂົ້າໜົມ ຫຼື ເຮັດນໍ້າຫວານ. ຄຸນປະໂຫຍດທາງການແພດ: ຂວັ້ນຮວງດອກເປັນຢາປົວໄຂ້, ຂັບປັດສະວະ, ປົວໄຂ້ມາເລເຊຍ, ປ້າງໃຫຍ່, ຕັບອັບເສັບ: ຊອຍຂວັ້ນດອກເປັນປ່ຽງບາງໆຊັ່ງເອົາ 100 ກຼາມປະສົມນໍ້າ 100 ມິນລີລີດ, ຕົ້ມຟົດ 15 ນາທີ, ແບ່ງເປັນ 2-3 ເທື່ອ ດື່ມໃນ 1 ວັນ. ຂວັ້ນດອກປີ້ງ, ເອົາມາປັ້ນ ຫຼື ໜີບ ເອົານໍ້າດື່ມໃນຕອນເຊົ້າໆລະ 100 ກຣາມ ເປັນຢາຂ້າແມ່ທ້ອງກົມ. ນໍ້າຕານຂອງຮວງດອກຕານຍັງເປັນຢາລະບາຍອ່ອນ (Purgative) ເປັນຢາແກ້ເບື່ອໃນກໍລະນີເບື່ອ. ຕົ້ນຕານອ່ອນເປັນຢາປົວຕັບອັບເສັບ, ໜັງເຫຼືອງ, ຂັບປັດສະວະ. ຮາກຕານກໍ່ເປັນຢາຂັບປັດສະວະສະດວກ, ໃຊ້ໃນຮູບຢາຕົ້ມ ມື້ໜຶ່ງ 50-60 ກຣາມ. ສ່ວນອື່ນຂອງຕົ້ນຕານກໍ່ມີຄຸນປະໂຫຍດ, ລຳຕົ້ນເຮັດເສົາເຮືອນ, ແຂບເຮືອນ, ໃບຕານໃຊ້ໄວ້ມຸງເຮືອນ, ເຮັດກຸບ.</p>

N/A

N/A

N/A

N/A

ບຸນໂຮງ ສຸດທະວົງ. 1999. ບາງຊະນິດພັນເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ. ໂຄງການຂໍ້ມູນຂ່າວສານເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ. ກົມປ່າໄມ້. (5-6).
ເຈື່ອຈັນທຣ໌ ດ່ານສືບສະກຸນ. 2546. ສຶກສາການຜະລິດອາຫານຈາກໝາກຕານຂອງຊາວບ້ານ ອຳເພີສະທິງພຣະ ຈັງຫວັດ ສົງຂລາ. ມະຫາວິທະຍາໄລທັກສິນ. ປະເທດໄທ
Jamkhande,P.G., Suryawanshi, V.A., Kaylankar,T.M. and Patwekar, S.L. 2016. Biological activities of leaves of ethnomedicinal plant, Borassus flabellifer Linn. (Palmyra palm): An antibacterial, antifungal and antioxidant evaluation. Bulletin of Faculty of Pharmacy, Cairo University
Volume 54, Issue 1, June 2016, Pages 59-66.
Vengaiah, P.C., Murthy, G.N., Sattiraju, M. and Maheswarappa, H.P. 2017. Value-Added Food Products from Palmyrah Palm (Borassus Flabellifer L). Journal of Nutrition and Health Sciences. Volume 4. India.

N/A

,