ເລກລຳດັບທີ: 58
ລະດັບການຮວບຮວມຂໍ້ມູນ: ບາງສ່ວນ
ປັບປູງຄັ້ງລ່າສຸດ: 2025-09-30
ຫຍ້າໃບລາຍ
Jewel orchid
Anoectochilus lylei Rolfe ex Downie
ພືດ
ພືດລົ້ມລຸກ
ດອກໄມ້
1 / 3
Image 1
2 / 3
Image 2
3 / 3
Image 3
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
ຫຍ້າຂຸນລູ, ຫຍ້ານາງອົ້ວ (Trade restrictions)
ອະນຸກົມວິຖານ
ຊື່ສະກຸນ
Orchidaceae
ຊື່ພ້ອງ
Anoectochilus lylei Rolfe
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ພືດຊະນິດນີ້ມີໃບຍາວ 2 ຫາ 6 ຊມ, ກວ້າງ 2.8 ຫາ 3.5 ຊມ, ໃບສີຂຽວເຂັ້ມຈົນເຖິງສີມ່ວງດຳ ແລະ ມີເສັ້ນໃບສີເຫຼືອງ ແລະ ສີບົວສະຫຼັບກັນເປັນຕາຄ່າຍ.
ດອກຈະບິລະຫວ່າງການຈະເລີນເຕີບໂຕ ເຮັດໃຫ້ເບິ່ງງ່າຍຂື້ນ, ກີບດອກດ້ານເທິງເອີ້ນວ່າກາບດອກຫຼັງ, ມີລັກສະນະເປັນຮູບໄຂ່ ປາຍມົນ, ສີຂຽວປາຍສີນ້ຳຕານ, ກີບດອກໂຄ້ງ ແລະ ແຫຼມ, ມີຕັ້ງແຕ່ສີຂຽວເຂັ້ມໄປຫາສີນ້ຳຕານປາຍຂາວ, ປາກດອກມີກີບດອກຮູບຄ້າຍສາຍຮັດຂະໜາດນ້ອຍ, ປາຍມົນ, ບໍລິເວນກາງປາກດອກມີສີຂາວ, ມີຂອບດ້ານຂ້າງຂະໜາດນ້ອຍ, ມີແສກແຂ້ວຂະໜາດນ້ອຍຜິດປົກກະຕິ 1 ຫາ 3 ຊີ່, ຍາວປະມານ 0.5 ມມ, ມີເດືອຍແຫຼມຮູບຈວຍ, ຍາວ 3 ຫາ 3.5 ມມ, ຕັ້ງຊຶ່ ແລະ ມີສີຂາວ ມີສວນນູນເລັກນ້ອຍຄ້າຍໃບພັດສອງໃບເອີ້ນວ່າ ແຄລລັສ (calli). ກ້ານດອກມີປີກຮູບສາມຫຼ່ຽມສະຫຼ່ຽງ, ດ້ານລຸ່ມມີຮູບຮີຍາວ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to China South-Central, Myanmar, Thailand and Laos. [3]

Global distribution of Anoectochilus lylei between 1971 to 2006. Source: [4]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ການບັນທຶກຈາກການສຳຫຼວດພືດມີທໍ່ລຳລຽງໃນ ສປປ ລາວ ພົບເຂດກະຈາບພັນຂອງພືດຊະນິດໃນແຂວງ ຄຳມ່ວນ, [5]. ຂໍ້ມູນຈາກການປະເມີນອາຫານປ່າພົບເຂກກະຈາຍພັນຂອງພືດຊະນິດນີ້ໃນແຂວງ ອັດຕະປື (ມ. ສານໄຊ) ແລະ ຜົງສາລີ (ມ. ບຸນໃຕ້), [6].
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ປ່າດົງດິບ, ປ່າແປກປະສົມປ່າໃບກ້ວາງ, ແຄມຝັ່ງນໍ້າ, ຜາ
ພົບແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພືດຊະນິດນີ້ໃນປ່າດົງດິບ ແລະ ປ່າດິບເຂດພູສູງ, ພົບເກີດຕາມພື້ນທີ່ຫີນອໍເກນິກ ຫຼື ຫີນຊາຍທີ່ລະດັບຄວາມສູງຕັ້ງແຕ່ 750 ຫາ 1,400 ມ [2]. ພົບຈະຈາຍໃນປ່າປະສົມໃບກວ້າງທີ່ຊຸ່ມ ແລະ ໜາແໜ້ນ ຫຼື ໃນພື້ນທີ່ຮ່ອມພູທີ່ມີຮົ່ມ ແລະ ອຸດົມໄປດ້ວຍຄວາມຊຸ່ມ [1]. ຫຍ້າໃບລາຍພບົຫຼາຍໃນພາກເຍືອຂອງລາວ ແຕ່ສາມາດພົບໄດ້ໃນພາກກາງ ແລະ ພາກໃຕ້ຕາມລຳທານ ແລະ ເນີນພູທີ່ມີດິນລວນ ຫຼື ດິນໜຽວສີແດງ. [6]
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ພື້ນເມືອງ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບັນຊີທີ່ III: ຊະນິດພັນປະເພດທົ່ວໄປ
ບັນຊີ NTFP
ບັນຊີ I (ຫາຍາກ / ໃກ້ສູນພັນ / ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ)
ບັນຊີໄມ້
N/A
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ພືດປະດັບ, ພືດເປັນຢາ
ສະໝຸນໄພ: ພືດຊະນິດມີສັບພະຄຸນທາງສະໝຸນໄພ ແລະ ເຊື່ອກັນວ່າມີສັບພະຄຸນຊ່ວຍສະລໍໄວ. [6]
ພືດປະດັບ: ພືດຊະນິດນີ້ມີຄຸນຄ່າທາງດ້ານຄວາມສວຍງາມ ແລະ ພືດປະດັບ. [6]
ການປູກ ການລ້ຽງ
ຊະນິດທຳມະຊາດ
ລະດູການເກັບກູ້
ມັງກອນ, ກຸມພາ, ພະຈິກ, ທັນວາ
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
ຫຍ້າໃບລາຍຈຳນ່າຍສົດ ຫຼື ດອງເຫຼົ້າ, ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ, ພໍ່ຄ້າບາງຄົນນຳຫຍ້າໃບລາຍໄປອົບແຫ້ງ. ໃນບ້ານທາງພາກເໜືອຫຍ້າໃບລາຍສົດ 1 ກິໂລ ລາຄາປະມານ 88.000 ຫາ 150.000 ກີບ, ເມື່ອທຽບກັບພາກໃຕ້ມີລາຄາ 22.000 ຫາ 44.000 ກີບ, ສ່ວນໃບແຫ້ງ 1 ກິໂລ ລາຄາສູງຮອດ 1.400.000 ກີບ. [6]
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
N/A
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
ສານອາຫານ /100g ໝາຍເຫດ
ໂປຣຕີນ N/A N/A
ຄາໂບໄຮເດຣດ N/A N/A
ໄຂມັນ N/A N/A
ວິຕາມິນ N/A N/A
ແຮ່ທາດ N/A N/A
ເສັ້ນໄຍ N/A N/A
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
[1] “Anoectochilus lylei Rolfe ex Downie,” ePharmacognosy, Mar. 2021. [Online]. Available: http://www.epharmacognosy.com/2021/03/anoectochilus-lylei-rolfe-ex-downie.html. [Accessed: 29-Sep-2025].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 09 September 2025 by lecanorchis. Available: https://www.inaturalist.org/observations/316461741. [Accessed 29 December 2025].
ອ້າງອິງ
[1] J. Huang, C. Li, Y. Liu, H. Jiang, A. Schuiteman, P. Kumar, A. Bhattacharjee, and H. Tian, “Taxonomic notes on An-oectochilus (Orchidaceae),” Kew Bulletin. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/388456249_Taxonomic_notes_on_Anoectochilus_Orchidaceae. [Accessed: 29-Sep-2025].
[2] “e-Flora of Thailand,” Botany Division, Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation, Thailand. [Online]. Available: https://botany.dnp.go.th/eflora/floraspecies.html?tdcode=05488. [Accessed: 29-Sep-2025].
[3] “Anoectochilus lylei Rolfe ex Downie,” Plants of the World Online, Kew. [Online]. Available: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:616601-1. [Accessed: 29-Sep-2025].
[4] “Anoectochilus lylei Rolfe ex Downie,” GBIF. [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/5308500. [Accessed: 29-Sep-2025].
[5] V. Lamxay, S. Lanorsavanh, K. Chanthavong, K. Souvanna-khoummane, and S. Bounphanmy, A Checklist of the Vascu-lar Plants of Lao PDR, version 1.0. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/A-Checklist-of-the-Vascular-Plants-of-Lao-PDR.pdf. [Accessed: 29-Sep-2025].
[6] “100 NTFPs,” PhakhaoLao, Nov. 2024. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/11/100_NTFPs.pdf. [Accessed: 29-Sep-2025].
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
Duangkhae KEONOY
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
,