ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດກາງ ຫາຂະໜາດໃຫຍ່, ບໍ່ປ່ຽນໃບ ໂດຍທົ່ວໄປສູງ 15-20 ມ (ບາງຄັ້ງສູງຮອດ 30 ມ), ລຳຕົ້ນຊື່. ເປືອກສີເທົາລຽບ ແຕ່ເມື່ອອາຍຸຫຼາຍຂື້ນຈະເລີ່ມເປັນເສັ້ນໃຍ, ເປືອກຊັ້ນໃນເປັນເສັ້ນໃຍ ແລະ ຖືກນຳມາໃຊ້ເຮັດກະດາດ ແລະ ເຊື້ອມາດົນ.

ໃບດ່ຽວ ອອກຮຽງສະຫຼັບກັນ, ຮູບຮີ ຫຼື ຮູບຫອກຍາວ, ຂະໜາດ 5-12 ຊມ., ຜິວໃບດ້ານເທິງເປັນສີຂຽວເຂັ້ມມັນເງົາ, ຜິວໃບດ້ານລຸ່ມເປັນສີຂຽວອອ່ນ ແລະ ມັກມີຂົນອອ່ນໆ ຂອບໃບລຽບ ແລະ ຮຽວແຫຼມ.

ດອກມີຂະໜາດນ້ອຍ ສີຂຽວອົມເຫຼືອງ ຫາ ສີຂຽວອົບຂາວ ແລະ ຈະເລີນເຕີບໂຕເປັນຊໍ່ (ຊໍ່ແບບດິ້ວຄັນຮົ່ມ), ອອກບໍລິເວນງ່າມໃບ ຫຼື ປາຍກິ່ງ. ກີບດອກມີ 5 ກີບກີບ, ມີກິ່ນຫອມ ແລະ ມັກຈະບານໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງຫາຕົ້ນລະດູຝົນ ຂື້ນຢູ່ກັບພູມິພາກ.

ໝາກແຄບຊູນແຂງ, ຮູບຮ່າງຄ້າຍຮູບແພຄ້ຳລົງ ຫຼື ຮູບໄຂ່ປີ້ນ, ຍາວປະມານ 2,5-3,5 ຊມ, ເມື່ອສຸກຈະປຽນເປັນສີນໍ້າຕານ ແລະ ແຕກອອກເພື່ອປ່ອຍແກ່ນແກ່ນອອກ 1-2 ແກ່ນ. ແກ່ນມັກມີສ່ວນຢື່ນຄ້າຍຫາງທີ່ໂດດເດັ່ນ (caruncle) ເຊິ່ງຊ່ວຍໃນການກະຈາຍພັນ.

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

ບັນຊີລາຍຊື່ CITES: ໃນບັນຊີລາຍຊື່ CITES ເກດສະໜາ ແມ່ນຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ II, ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າມັນສາມາດນຳໃຊ້ ແລະ ຊື້ຂາຍໄດ້, ແຕ່ຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ລະບຽບການທີ່ເຂັ້ມງວດເທົ່ານັ້ນ. ບັນຊີລາຍຊື່ບໍ່ໄດ້ຫ້າມການນຳໃຊ້ໂດຍກົງ; ແຕ່ກຳນົດໃຫ້ມີການຄ້າລະຫວ່າງປະເທດທັງໝົດຖືກຄວບຄຸມຜ່ານລະບົບໃບອະນຸຍາດເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມຍືນຍົງ. [1]

ກົດໝາຍຂອງລາວ: ໃນລາວ, ຕົ້ນເກດສະໜາ ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ, ແຕ່ຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ລະບຽບການທີ່ເຂັ້ມງວດເທົ່ານັ້ນ: ການເກັບກ່ຽວຈາກປ່າທຳມະຊາດແມ່ນຖືກຫ້າມໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດພິເສດ, ໃນຂະນະທີ່ໄມ້ເກດສະໜາທີ່ປູກໃນສວນແມ່ນອະນຸຍາດໃຫ້ນຳມາຄ້າຂາຍ ແລະ ສົ່ງອອກພາຍໃຕ້ໂຄຕ້າທີ່ລັດຖະບານອອກໃຫ້ [5].

ສະໝຸນໄພ: ນອກຈາກກິ່ນຫອມແລ້ວ, ໄມ້ເກດສະໜາຍັງຖືກນຳໃຊ້ເປັນຢາບຳລຸງຮ່າງກາຍ [6], [12]. ໄມ້ເກດສະໜາ ຍັງຖືກນຳໃຊ້ໃນຢາພື້ນເມືອງເພື່ອຊ່ວຍໃນການຍ່ອຍອາຫານ ແລະ ເປັນຢາລະງັບປະສາດ, ນອກຈາກນີ້ຍັງໃຊ້ໃນຮູບແບບຜົງ, ສາຍລະລາຍ ຫຼື ຢາທາເພື່ອປິ່ນປົວອາການເຈັບທ້ອງ, ປຸ້ນທ້ອງ, ປວດຮາກ ແລະ ຄວາມກັງວົນ [5], [12]. ຢາງໄມ້ເກດສະໜາມີສັບພະຄຸນຊ່ວຍບຳລຸງກະເພາະອາຫານ ແລະ ເຮັດໃຫ້ສະຫງົບ. ໃນຢາອາຍຸຣເວດ, ມັນຖືກນໍາໃຊ້ສໍາລັບພະຍາດທາງຈິດ ແລະ ຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງລະບົບປະສາດ, ລວມທັງໂຣກປະສາດ, ພຶດຕິກຳຢ້ຳຄິດຢ້ຳທຳ ແລະ ຄວາມອິດເມື່ອຍ. ນອກຈາກນີ້ຍັງໃຊ້ຮັກສາພະຍາດຫອບຫືດ, ອາການແໜ້ນໜ້າເອິກ, ທ້ອງອືດ, ຖອກທ້ອງ, ບັນຫາໝາກໄຂ່ຫຼັງ, ປວດຮາກ, ແລະ ມະເຮັງບາງຊະນິດ. ໄກ້ເກດສະໜາເປັນໜຶ່ງໃນສາມຂອງສ່ວນປະກອບໃນຢາບຳລຸງຮ່າງກາຍທີ່ນິຍົມຂອງໄທ, ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນໃນການທົດລອງເພື່ອເຮັດໃຫ້ລະດັບໄຂມັນເປັນປົກກະຕິ, ຫຼຸດຜ່ອນ LDL C ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດໄຂມັນໃນເລືອດສູງ, ແລະ ເພີ່ມ HDL C ທີ່ເປັນປະໂຫຍດ. [10]

ເຄື່ອງດື່ມ: ໃບອ່ອນຂອງເກດສະໜາຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອເຮັດຊາຂຽວທີ່ມີລົດຂົມ. [10]

ເຄື່ອງສຳອາງ: ນ້ຳມັນໄມ້ເກດສະໜາ ເປັນນ້ຳມັນຫອມລະເຫີຍທີ່ໄດ້ມາຈາກການກັ່ນດ້ວຍນ້ຳ ແລະ ໄອນ້ຳ. ມັນຖືກນໍາໃຊ້ໃນການຜະລິດນໍ້າຫອມທີ່ຫຼູຫຼາ, ໂດຍສະເພາະໃນຜະລິດຕະພັນຈາກຕາເວັນອອກ ປະເພດ aldehyde, chypres, ແລະ fougères. [10]

ວັດທະນະທຳ ແລະ ສາສະໜາ: ຕາມປະເພນີ, ໄມ້ເກດສະໜາຖືກນຳໃຊ້ໃນການເຮັດທູບ. ແຕ່ໃນລາວ, ເຖິງວ່າຈະມີຊັບພະຍາກອນພືດທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ການນຳໃຊ້ທາງວັດທະນະທຳນີ້ຄ່ອຍໆສູນຫາຍໄປ ເນື່ອງຈາກຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດ [6]. ກິ່ນຫອມຂອງໄມ້ເກດສະໜາທີ່ນຳມາຈູດແມ່ນມີຄຸນຄ່າສູງໃນພຸດທະສາສະໜາສຳລັບການເຮັດທູບພິທີກຳ. ໄມ້ທີ່ອີ່ມຕົວດ້ວຍຢາງບາງສ່ວນ ທີ່ຍັງມີກິ່ນຫອມ, ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ມີສິ່ງເສດເຫຼືອຈາກການກັ່ນ, ຈະຖືກເຮັດເປັນໄມ້ທີ່ເອີ້ນວ່າ ທູບ ປjoss-sticks) ຫຼື ກຳຍານ (agarbattis), ເຊິ່ງຖືກເຜົາເປັນເຄື່ອງຫອມ. [12]

ການຜ່ອນຄາຍ: ໄມ້ເກດສະໜາເປັນຊະນິດໄມ້ທີ່ນິຍົມໃຊ້ສຳລັບການຝຶກສະມາທິ ເນື່ອງຈາກມີຊັບພະຄຸນໃນເລື່ອງ ກິ່ນທີ່ຫອມຫວານເມື່ອຈູດ. [5]

ເຄື່ອງມື ແລະ ອຸປະກອນ: ເປືອກຂອງຕົ້ນເກດສະໜາ ຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອເຮັດເຊືອກ ແລະ ເຈ້ຍ. [12]

ກິດຈະກຳໃນການເຮັດກະສິກຳ: ທູບໄມ້ເກດສະໜາຍັງຖືກນຳໃຊ້ເປັນຢາໄລ່ແມງໄມ້ໄດ້ອີກດ້ວຍ. [12]

ໃນລາວ, “ໄມ້ເກດສະໜາ” (ລາວ: ketsana ຫຼື may dam) ແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນດ້ານຄວາມສຳຄັນທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ເສດຖະກິດ. ມັນບໍ່ແມ່ນຕົວພືດ ແຕ່ເປັນຢາງເກີດໃນລຳຕົ້ນ ທີ່ມີມູນຄ່າຜະລິດ, ໂດຍຕົ້ນໄມ້ໃນສະກຸນ Aquilaria. ປະຈຸບັນໄມ້ເກດສະໜາກຳລັງໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມ ແລະ ຈັດຕັ້ງການປູກຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. [6]

ໄມ້ໃນສະກຸນ Aquilaria ຈະຜະລິດໄມ້ເກດສະໜາເມື່ອຕິດເຊື້ອໃນເນື້ອໄມ້, ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການສະສົມຢາງ. ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປຕົ້ນໄມ້ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບມັກຈະມີອາຍຸດົນ ຫຼື ຜຸພັງ. ຢາງຈະຊືມເຂົ້າໄປໃນຮູຂອງໄມ້ ເຮັດໃຫ້ເນື້ອເຫຍື້ອຕາຍ ແລະ ກາຍເປັນສີດຳ, ແຂງ, ແລະ ເກີດເປັນລວດລາຍຄ້າຍຄືຂົນນົກ. [5]

ການຄ້າຂາຍໄມ້ເກດສະໜາໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1975–1976 ແລະ ໃນຊຸມປີ 1980, ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວປະເທດ [5]. ໃນຫຼາຍພາກພື້ນ, ການເກັບກ່ຽວ ແລະ ການຊື້ຂາຍໄດ້ກາຍເປັນແຫຼ່ງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນ. ຄຸນນະພາບຂອງຜະລິດຕະພັນມີຄວາມຜັນພວນ ໂດຍມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນດ້ານຄຸນນະພາບ ແລະ ລາຄາ. ແກ່ນ ແລະ ເບ້ຍໄມ້ຖືກຂາຍໃນລາຄາສູງປະມານ 200–500 ໂດລາ (1,600,000-4,000,000 ກີບ) ຕໍ່ກິໂລ ແລະ 0.5 ໂດລາ (ປະມານ 5,000 ກີບ) ຕໍ່ເບ້ຍຕາມລໍາດັບ. ໄມ້ເກດສະໜາທີ່ມີຄຸນນະພາບດີອັນດັບໜຶ່ງຈາກອິນດູຈີນສາມາດຂາຍໃນໄດ້ລາຄາສູງເຖິງ 2000 ໂດລາ (ປະມານ 16,000,000 ກີບ) ຕໍ່ກິໂລໃນສິງກະໂປ [12].

ຊະນິດພັນທີມີການປູກ:

ສະພາບໂດຍລວມ:

ສະພາບສະຖານທີ່: ສະຖານທີ່ປູກຄວນມີຄວາມລາດຊັນເລັກນ້ອຍ, ໂດຍມີຄວາມຊັນ 10–35° ຖືວ່າເໝາະສົມ. ພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວໂດຍທົ່ວໄປຈະເປັນພື້ນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ, ເປັນເນີນພູ, ແລະ ເປັນປ່າທີ່ເສື່ອມໂຊມ. [14]

ດິນ: ຕົ້ນເກດສະໜາ ຂະຫຍາຍຕົວໄດ້ດີທີ່ສຸດໃນດິນທຳມະຊາດທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ມີ pH ປະມານ 6.5. [14]

ແສງສະຫວ່າງ: ເມື່ອຍັງນ້ອຍ, ຕົ້ນເກດສະໜາຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ບໍ່ດີໃນພື້ນທີ່ຮົ່ມ. ໃນໄລຍະການກ້າເບ້ຍ, ເບ້ຍໄມ້ຕ້ອງການແສງສະຫວ່າງ 60–70% ເປັນເວລາເຖິງຫົກເດືອນ. ເມື່ອມີອາຍຸສອງຫາສາມປີ, ເບ້ຍໄມ້ຍັງເຕີບໃຫຍ່ໄດ້ດີພາຍໃຕ້ຮົ່ມໄດ້ເຕັມທີ່. [9]

ອຸນຫະພູມ: ຕົ້ນເກດສະໜາຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີລະຫວ່າງ 15°C - 30°C, ໂດຍມີລະດັບອຸນຫະພູມທີ່ດີທີ່ສຸດແມ່ນ 22–29°C. [9]

ການກຽມພື້ນທີ່: ກ່ອນການປູກ, ຄວນຖາງພື້ນທີ່ ຈາກວັດສະພືດເພື່ອໃຫ້ພືດຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີ. [14]

ເທັກນິກການປູກ:

ການປູກຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນດຽວ ແລະ ເປັນສວນບໍ່ມີບັນຫາໃນພື້ນທີ່ເຂດກະຈາຍພັນຕາມທຳມະຊາດ, ໂດຍໃຊ້ແກ່ນພັນຈາກພື້ນທີ່ທີ່ມີລະບົບນິເວດວິທະຍາຄ້າຍຄືກັນ. [12]

ເຕັກນິກການປູກ:

• ການກ້າເບ້ຍ: ເມື່ອໝາກສຸກແລ້ວຈະແຕກອອກເປັນສອງສ່ວນ ແລະ ຍັງຄົງຢູ່ໄດ້ປະມານ 1-2 ອາທິດ. ໃບຈະເລີ່ມງອກໃນອາທິດທີສີ່.
• ການກະຕຸ້ນການງອກຂອງແກ່ນ: ກະກຽມດິນທີ່ລະບາຍນໍ້າໄດ້ດີ ແລະ ມີອາກາດຖ່າຍເທ. ຫວ່ານແກ່ນໂດຍໃຫ້ຫົວແກ່ນຫັນຂຶ້ນ ແລະ ປົກດ້ວຍດິນຊາຍບາງໆ. ຫົດນ້ຳເຊົ້າ ແລະ ແລງເພື່ອຮັກສາຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ. ແກ່ນຈະງອກພາຍໃນ 1-2 ອາທິດ.
• ການຍ້າຍປູກ: ເບ້ຍໄມ້ບໍ່ຄວນຢູ່ໃນດິນດົນເກີນໄປ, ເພາະວ່າຮາກທີ່ຍາວອາດຈະຕິດ ແລະ ເສຍຫາຍໃນລະຫວ່າງການຫຼົກ. ຫາກປະໄວ້ດົນຈະເຮັດການຈະເລີນເຕີບໂຕໃນຖົງເພາະຊຳ ຊ້າລົງ.
• ໄລຍະຫ່າງ: ໄລຍະຫ່າງທີ່ແນະນໍາໃຫ້ປູກແມ່ນ 8×8 ແມັດ, 4×4 ແມັດ, 3×3 ແມັດ, ຫຼື 2×2 ແມັດ, ຂຶ້ນກັບສະພາບສະຖານທີ່ ແລະ ຈຸດປະສົງການປູກ.
• ການປູກ: ເບ້ຍຂອງເກດສະໜາຄວນສູງ 50–80 ຊມ ແລະ ບໍ່ເກີນ 8 ເດືອນ. ຂຸມປູກມີຄວາມກວ້າງປະມານ 50 ຊມ, ຍາວ, ແລະ ເລິກກວ່າຖົງປູກ. ແຍກໜ້າດິນອອກ, ປະສົມກັບສານອາຫານ (dolomite) 50–100 ກຣາມ, ແລະ ຕື່ມປຸ໋ຍອິນຊີໜຶ່ງສ່ວນສາມ (ປຸ໋ຍຄອກ, ປຸ໋ຍໝັກ ຫຼື ທີ່ຄ້າຍຄືກັນ) ກ່ອນທີ່ຈະຖົມລົງໄປ.

ທີ່ມາ: [14]

ການເບິ່ງແຍງ ແລະ ບຳລຸງຮັກສາ:

ການສ້າງຢາງ: ຜ່ານບາດແຜການກວດສອບໄມ້ກ່ອນເກັບກ່ຽວ ມັນໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບວ່າຕົ້ນເກດສະໜາຄ່ອຍໆຜະລິດຢາງທີ່ຊຶມເຂົ້າໄປໃນເນື້ອໄມ້. ພາຍໃນ 6-8 ເດືອນ, ເນື້ອໄມ້ຈະປ່ຽນຈາກສີຂາວເປັນສີເຫຼືອງເຂັ້ມ ຫຼື ສີນ້ຳຕານອ່ອນ, ແລະ ຈະກາຍເປັນສີເຂັ້ມຂຶ້ນຕາມການເວລາ. ຫຼັງຈາກ 2-3 ປີ, ຢາງຈະກາຍເປັນເນື້ອດຽວ ແລະ ມີມູນສູງ. [14]

ການເກັບກ່ຽວ: ໄມ້ເກດສະໜາເຊື່ອກັນວ່າເປັນຜົນມາຈາກການປ້ອງກັນທາງເຄມີໃນໄມ້ ເຊິ່ງຜະລິດຢາງທີ່ມີກິ່ນຫອມສູງ. ໄມ້ທີ່ຕິດເຊື້ອ ແລະ ມີຢາງຈາກສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງຂອງຕົ້ນໄມ້ຈະຖືກເກັບກ່ຽວດ້ວຍຂວານ ແລະ ມີດ ແລະ ຂົນສົ່ງອອກຈາກປ່າ. ຜູ້ເກັບກ່ຽວມືອາຊີບຈະລະບຸສ່ວນທີ່ຕິດເຊື້ອໄດ້, ແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນຜູ້ຊ່ຽວຊານມັກຈະຕັດຕົ້ນໄມ້ທັງໝົດ ແລະ ຂຸດຮາກອອກໂດຍບໍ່ໄດ້ກວດສອບຢາງ. [12]

ຜົນຜະລິດ: ໄມ້ເກດສະໜາສົດຕົ້ນໜຶ່ງ ຈະມີນ້ຳໜັກຕັ້ງແຕ່ສອງສາມຮ້ອຍກຣາມຈົນເຖິງຫຼາຍກວ່າ 200 ກິໂລກຣາມ. ແຕ່ລະທ່ອນມີນ້ຳໜັກຕັ້ງແຕ່ສອງສາມກຣາມຈົນເຖິງ 40 ກິໂລກຣາມ. ການຕາກແຫ້ງຊ່ວຍຫຼຸດນ້ຳໜັກໄດ້ປະມານ 50%. [12]

ການເກັບກ່ຽວ: ໃນອະດີດ, ຜູ້ເກັບກ່ຽວຕົ້ນໄມ້ຈາກປ່າຈະໃຊ້ພ້າ ຫຼື ຂວານຕັດຕົ້ນເກດສະໜາເພື່ອກວດສອບໄມ້ທີ່ມີກິ່ນຫອມ. ຖ້າພົບເຫັນເນື້ອໄມ້ທີ່ມີຢາງ, ຕົ້ນໄມ້ມັກຈະຖືກຕັດລົງ; ຖ້າບໍ່ພົບ, ຕົ້ນໄມ້ຈະຖືກປະໄວ້ ແລະ ກວດສອບຄືນໃໝ່ໃນລະຫວ່າງການເກັບກ່ຽວຄັ້ງຕໍ່ໄປ. [14]

ຊະນິດພັນໃນປ່າ:

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ຊະນິດພັນນີ້ຖືກຄຸກຄາມຢ່າງຮ້າຍແຮງຈາກການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເກດສະໜາຫຼາຍເກີນໄປ. ໃນປະເທດໄທ, ໄມ້ເກດສະໜາຖືກລັກລອບຂຸດຄົ້ນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນທົ່ວພື້ນທີ່ທີ່ຍັງເຫຼືອ [3]. ການເກັບກ່ຽວຈາກພື້ນທີ່ທຳມະຊາດມັກກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍ, ເນື່ອງຈາກຕົ້ນໄມ້ ບໍ່ໄດ້ຜະລິດຢາງທັງໝົດ, ແຕ່ຍັງມີການຕັດຕົ້ນໄມ້ຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍບໍ່ຄຳນຶງເຖິງຄວາມເສຍຫາຍ. [12]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ: ອີງຕາມສະຖານະພາບຂອງຊະນິດພັນໃນທົ່ວຂອບເຂດກະຈາຍພັນ ແລະ ການຄາດຄະເນການຫຼຸດລົງທີ່ລາຍງານໂດຍ Nghia (1998), ປະຊາກອນຂອງຕົ້ນເກດສະນາ ຄາດວ່າໄດ້ຫຼຸດລົງຫຼາຍກວ່າ 80% ໃນໄລຍະສາມລຸ້ນທີ່ຜ່ານມາ. [14]

ການເກັບກູ້ແບບຍືຍຍົງ: ຊະນິດພັນໃນສະກຸນ Aquilaria ທຸກຊະນິດໄດ້ຖືກລະບຸໄວ້ໃນ ບັນຊີທີ່ II ຂອງ CITES ຕັ້ງແຕ່ປີ 2005. ປື້ມຂໍ້ບັນຊີແດງຂອງຫວຽດນາມໄດ້ລະບຸວ່າຕົ້ນເກດສະໜາ ເປັນຊະນິດທີ່ໃກ້ຈະສູນພັນ ແລະ ຕ້ອງການການຄຸ້ມຄອງ. ໃນ ສປປ ລາວ ຕົ້ນເກດສະໜາ ຖືກປະເມີນວ່າເປັນຊະນິດທີ່ໃກ້ຈະສູນພັນ, ໂດຍມີພຽງແຕ່ 11–15% ຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງ. ໂຄງການການອານຸລັກແກ່ນພັນໄມ້ໃນຫວຽດນາມ ເພື່ອອານຸລັກເປັນ ຊັບພະຍາກອນພັນທຸກໍາ. [3]