- ອານາຈັກ
- Plantae
- ເຫຼົາ
- Tracheophyta
- ຊັ້ນ
- Pinopsida
- ອັນດັບ
- Cupressales
- ຊື່ສະກຸນ
- Cupressaceae
- ສະກຸນ
- Glyptostrobus
- ຊະນິດ
- Glyptostrobus pensilis
Cuprespinnata heterophylla (Brongn.) J.Nelson
Glyptostrobus heterophyllus (Brongn.) Endl.
Taxodium heterophyllum Brongn.
Taxodium japonicum var. heterophyllum Brongn.
Cuprespinnata sinensis (J.Forbes) J.Nelson
Cupressepinnata sinensis (J. Forbes) J. Nelson
Taxodium sinense J.Forbes
Cupressus nucifera Carrière
Glyptostrobus aquaticus (Roxb.) R.Parker
Juniperus aquatica Roxb.
Sabina aquatica (Roxb.) Antoine
Glyptostrobus sinensis A.Henry ex Loder
Schubertia japonica Spach
Schubertia nucifera Denham ex Endl.
Taxodium japonicum Dehnh. ex Gordon
Taxus nucifera Parl.
ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ສາມາດເຕີບໂຕໄດ້ສູງເຖິງ 15 ແມັດ, ໂດຍມີລຳຕົ້ນທີ່ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງປະມານ 1.2 ແມັດ (ວັດແທກໃນລະດັບໜ້າເອິກ). ສ່ວນລຸ່ມຂອງລຳຕົ້ນ, ເຊິ່ງສູງຂຶ້ນມາຈາກພື້ນດິນປະມານ 0.7 ແມັດ, ມັກຈະມີຮາກປີກ (buttresses) ທີ່ຊ່ວຍຄ້ຳຍັນຕົ້ນໄມ້. ເປືອກມີສີນ້ຳຕານຫາສີຂາວປົນເທົາ ແລະ ມັກຈະແຕກອອກເປັນແຜ່ນຍາວໆທີ່ບໍ່ເປັນລະບຽບ. ກິ່ງຕົ້ນຫຼັກຈະແຜ່ອອກທາງຂ້າງ, ໃນຂະນະທີ່ກິ່ງຂະໜາດນ້ອຍກວ່າຈະແຕກອອກເປັນສອງແຖວ. ສຳລັບກິ່ງທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍ, ກິ່ງນ້ອຍເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະຂຶ້ນໜາແໜ້ນຫຼາຍ ຈົນມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບໄມ້ກວາດ.
ກິ່ງງ່າທີ່ເຕີບໂຕເຕັມທີ່ແລ້ວຈະມີໃບຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືເກັດ ແລະ ແນບຊິດກັບກິ່ງງ່າ. ໃບເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມຍາວປະມານ 1.5–3 ມມ ແລະ ກວ້າງ 0.4–0.6 ມມ. ພວກມັນມີຈຸດສີຂາວແຈກຢາຍຢູ່ທົ່ວໄປ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ຂອງປາກໃບ (stomata) ໂຄງສ້າງຂະໜາດນ້ອຍທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ໃນການແລກປ່ຽນອາກາດ. ດ້ານເທິງຂອງໃບທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍເກັດແຕ່ລະໃບຈະໂນນຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ, ໂຄນໃບຍື່ນລົງມາຕາມກິ່ງງ່າ, ແລະ ປາຍໃບໂຄ້ງເຂົ້າຫາລຳຕົ້ນເລັກນ້ອຍ ເຊິ່ງບາງຄັ້ງກໍມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບຂໍຂະໜາດນ້ອຍ.
ໃບທີ່ຢູ່ເທິງກິ່ງອ່ອນໃນໄລຍະປີທິອິດຈະອອກຮຽງຫ່າງກັນ, ໃບເຫຼົ່ານີ້ມີໄລຍະຫ່າງປະມານ 1.5–2 ມມ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ກິ່ງຍ່ອຍມີລັກສະນະຮຽວ ແລະ ຍາວຄ້າຍຄືຮູບຫອກ. ໃບມີລັກສະນະແຄບ ແລະ ປາຍແຫຼມ, ມີຄວາມຍາວປະມານ 2–7 ມມ ແລະ ກວ້າງ 0.4–0.6 ມມ, ໂດຍອາດຈະມີການໂຄ້ງງໍໄປທາງຫຼັງເລັກນ້ອຍບໍລິເວນປາຍໃບ. ມີເສັ້ນປາກໃບ (stomatal lines) ປະກົດຢູ່ທົ່ວທຸກດ້ານຂອງໃບ ແລະ ຢູ່ເທິງແກນຂອງງ່າ. ຂອບດ້ານລຸ່ມຂອງແຕ່ລະໃບມີສ່ວນຂະຫຍາຍອອກມາເປັນແຜ່ນບາງໆ ຄ້າຍຄືເຍື່ອ (membranous wing) ເຊິ່ງຍາວລົງໄປຫາສ່ວນຂອງງ່າ.
ໝາກຮູບໂກນ (cone) ທີ່ບັນຈຸເມັດນັ້ນມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືໄຂ່ ຫຼື ຄ້າຍຄືໝາກຄາຍ (ຮູບໄຂ່ປີ້ນ - obovoid), ມີຄວາມຍາວປະມານ 1.4–2.5 ຊມ. ແລະ ກວ້າງ 0.9–1.5 ຊມ. ໃບປະດັບ (bracts) ຂອງໝາກຮູບໂກນສ່ວນຫຼາຍຈະເຊື່ອມຕິດກັບເກັດຂອງໝາກ (cone scales), ຍົກເວັ້ນສ່ວນປາຍທີ່ມີຮູບສາມຫຼ່ຽມເຊິ່ງຍັງສາມາດເຫັນໄດ້ຢູ່ບໍລິເວນກາງ ຫຼື ສ່ວນເທິງຂອງເກັດແຕ່ລະອັນ. ເກັດຂອງໝາກມີລັກສະນະແປ; ເກັດທີ່ຢູ່ສ່ວນກາງມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຮູບໄຂ່ກວ້າງ, ຍາວປະມານ 1–1.3 ຊັງຕີແມັດ ແລະ ກວ້າງ 3–5.5 ມິນລິແມັດ, ໂດຍມີສ່ວນໂຄນເປັນຮູບຫຼິ່ມ. ຂອບດ້ານເທິງຂອງເກັດມີຕິ່ງຮູບສາມຫຼ່ຽມຈຳນວນ 6–10 ອັນ ທີ່ໂຄ້ງອອກໄປທາງນອກ.
ແກ່ນມີສີນ້ຳຕານ, ຮູບຮ່າງຄ້າຍຮູບໄຂ່ແຕ່ແປເລັກນ້ອຍ, ມີຄວາມຍາວປະມານ 5–7 ມມ ແລະ ກວ້າງ 3–4 ມມ. ແຕ່ລະເມັດມີປີກຢູ່ບໍລິເວນຖານຍາວປະມານ 4–7 ມມ, ເຊິ່ງອາດຊ່ວຍໃນການກະຈາຍເມັດພັນໂດຍອາໄສລົມ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
Global distribution of Glyptostrobus pensilis between 1808 to 2026. Source: [4]
ອີງຕາມຂໍ້ມູນຈາກ GBIF, ພືດຊະນິດນີ້ພົບເຫັນຢູ່ໃນແຂວງຄຳມ່ວນ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນຢູ່ເມືອງນາກາຍ [4]. ນອກຈາກນັ້ນ, IUCN ແລະ ເອກະສານ "A Checklist of Plants in Laos PDR" ຍັງລະບຸວ່າ ມີການຄົ້ນພົບກຸ່ມປະຊາກອນຂະໜາດນ້ອຍຈຳນວນໜຶ່ງເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ໃນແຂວງຄຳມ່ວນ, ສປປ ລາວ; ເຊິ່ງກຸ່ມເຫຼົ່ານີ້ຖືວ່າເປັນສະຖານທີ່ດຽວກັນ ຕາມນິຍາມຂອງ IUCN [3], [5].
ພືດຊະນິດນີ້ຕ້ອງການແສງແດດຫຼາຍ ແລະ ບໍ່ສາມາດທົນທານຕໍ່ການຍາດຊິງແຂ່ງຂັນກັບພືດຊະນິດອື່ນໄດ້ດີ; ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ມັນມັກຂຶ້ນເປັນກຸ່ມລຳພັງຊະນິດດຽວ ຫຼື ຂຶ້ນເປັນຕົ້ນດ່ຽວຕາມແຄມລຳທານ. ມັນມັກພົບເຫັນຫຼາຍທີ່ສຸດຢູ່ບໍລິເວນທົ່ງພຽງທີ່ນ້ຳຖ້ວມຮອດ ແລະ ເຂດດອນສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳ, ໂດຍຈະເຕີບໂຕໃນດິນທີ່ມີນ້ຳຖ້ວມຂັງ ຫຼື ດິນຊຸ່ມແຊະທີ່ມີແສງແດດສ່ອງເຖິງຢ່າງເຕັມທີ່ ແລະ ມັກຈະພົບເຫັນຢູ່ໃກ້ ຫຼື ຢູ່ໃນແຫຼ່ງນ້ຳ [3]. ໃນປະເທດຫວຽດນາມ ແລະ ສປປ ລາວ, ພືດຊະນິດນີ້ພົບເຫັນຕາມແຄມແມ່ນ້ຳ ແລະ ໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີນ້ຳຖ້ວມຕາມລະດູການ ຢູ່ລະດັບຄວາມສູງ 500–700 ແມັດ ເໜືອລະດັບນ້ຳທະເລ. ປັດຈຸບັນ, ພືດຊະນິດນີ້ກາຍເປັນພືດທີ່ຫາຍາກໃນເກືອບທຸກພື້ນທີ່ທີ່ມັນເຄີຍຂຶ້ນຢູ່ ແລະ ອາດຈະບໍ່ມີຫຼົງເຫຼືອຢູ່ໃນທຳມະຊາດແລ້ວໃນບາງສ່ວນຂອງປະເທດຈີນ, ເຊິ່ງເປັນພືດທີ່ບໍ່ຄ່ອຍພົບເຫັນໃນທຸກແຂວງຍົກເວັ້ນແຂວງກວາງຕຸ້ງ (Guangdong). ມັນມັກຖືກພົບເຫັນໃນຮູບແບບຂອງຕົ້ນໄມ້ທີ່ປູກຂຶ້ນ ແລະ ຖືວ່າໃກ້ຈະສູນພັນໄປຈາກທຳມະຊາດແລ້ວໃນບາງພື້ນທີ່. [5], [6]
ການອະນຸລັກໂດຍ IUCN:ເຊື່ອວ່າປະຊາກອນຕາມທຳມະຊາດຂອງສັດຊະນິດນີ້ໄດ້ສູນພັນໄປແລ້ວໃນທຳມະຊາດຢູ່ປະເທດຈີນ, ໂດຍມີພຽງແຕ່ກຸ່ມປະຊາກອນຍ່ອຍໃນທຳມະຊາດທີ່ຍັງຫຼົງເຫຼືອຢູ່ ໃນປະເທດຫວຽດນາມ ແລະ ສປປ ລາວ ເທົ່ານັ້ນ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ສັດຊະນິດດັ່ງກ່າວຈຶ່ງຖືກຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຂັ້ນວິກິດທີ່ຈະສູນພັນ (Critically Endangered - CR) ຕາມເກນຂອງບັນຊີແດງ IUCN ແລະ ມີຄວາມສ່ຽງສູງທີ່ຈະສູນພັນໄປຈາກທຳມະຊາດໃນໄວໆນີ້ ຫາກສະຖານະການຍັງສືບຕໍ່ເປັນໄປໃນທິດທາງປັດຈຸບັນ. [4]
ສະຖານະການອະນຸລັກ (ສປປ ລາວ): ຕົ້ນ ໄມ້ຮິ້ງຊຳ Glyptostrobus pensilis) ຖືກຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມພັນໄມ້ທີ່ມີຄ່າ ແລະ ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງໃນລະດັບທີ 1 (Class I) ຂອງ ສປປ ລາວ, ເນື່ອງຈາກເປັນພັນໄມ້ທີ່ຫາຍາກ, ມີຄວາມສຳຄັນສູງຕໍ່ການອະນຸລັກ ແລະ ຖືເປັນບຸລິມະສິດໃນການປົກປ້ອງ ແລະ ຄຸ້ມຄອງ ພາຍໃຕ້ລະບຽບການດ້ານປ່າໄມ້ຂອງປະເທດ. [7]
ຂໍ້ຫ້າມໃນການນຳໃຊ້: ຂໍ້ຈຳກັດດ້ານການນຳໃຊ້ໃນ ສປປ ລາວ ໄມ້ຮິ້ງຊຳ (Glyptostrobus pensilis) ຖືກຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມໄມ້ປະເພດ I ຕາມການຈັດປະເພດໄມ້ຂອງລັດຖະບານລາວ ປະຈຳປີ 2021. ດັ່ງນັ້ນ, ການຂຸດຄົ້ນ ແລະ ການນຳໃຊ້ໄມ້ຊະນິດນີ້ ຈຶ່ງມີຂໍ້ຈຳກັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ ພາຍໃຕ້ລະບຽບການດ້ານປ່າໄມ້ຂອງຊາດ. [8]
ການກໍ່ສ້າງ, ເຄື່ອງມື ແລະ ອຸປະກອນຕ່າງໆ: ຕົ້ນໄມ້ທີ່ລົ້ມເອງຕາມທຳມະຊາດມັກຖືກນຳມາໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງອາຄານ, ຂົວ ແລະ ເຮັດເຄື່ອງເຟີນີເຈີ. ຮາກຂອງມັນມີຄຸນສົມບັດລອຍນ້ຳໄດ້ດີຫຼາຍ ຈຶ່ງນິຍົມນຳມາຜະລິດເປັນອຸປະກອນຊ່ວຍຊີວິດໃນນ້ຳ (ເຊັ່ນ: ຫ່ວງຢາງລອຍນ້ຳ), ຈຸກປິດຂວດ ແລະ ວັດຖຸລອຍນ້ຳອື່ນໆ. ເນື້ອໄມ້ມີລັກສະນະຂ້ອນຂ້າງອ່ອນ, ມີສີເຫຼືອງ ແລະ ທົນທານຕໍ່ການຜຸພັງໄດ້ຕາມທຳມະຊາດ, ເຮັດໃຫ້ມັນເໝາະສົມສຳລັບການນຳໃຊ້ທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ຕັ້ງແຕ່ການເຮັດເຄື່ອງເຟີນີເຈີໄປຈົນເຖິງການກໍ່ສ້າງຂົວ. ໃນປະເທດຫວຽດນາມ, ໄມ້ຊະນິດນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມເປັນພິເສດສຳລັບການຜະລິດເຄື່ອງຫັດຖະກຳ ແລະ ຜະລິດຕະພັນສິລະປະພື້ນເມືອງ. [2,3]
ການໃຫ້ສີ, ສານຍ້ອມ ແລະ ກິດຈະກຳການກະສິກຳ: ເປືອກໄມ້ ແລະ ເກັດຂອງໝາກໄມ້ຮິ້ງຂຽວມີສານແທນນິນ (tannins) ໃນປະລິມານສູງ, ເຊິ່ງນຳມາໃຊ້ໃນຂະບວນການຟອກໜັງ, ການຜະລິດສານຍ້ອມ ແລະ ການປິ່ນປົວຮັກສາຕາໜ່າງຫາປາ. [2,6]
ວັດທະນະທຳ ແລະ ສາສະໜາ: ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ໄດ້ຮັບການຍົກຍ່ອງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ເນື່ອງຈາກມີຄວາມເຊື່ອວ່າຈະນຳມາເຊິ່ງໂຊກລາບ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ຊາວບ້ານຈຶ່ງຫຼີກລ່ຽງການຕັດຕົ້ນໄມ້ນີ້ໂດຍເຈດຕະນາ. [2]
ດ້ານສະໝຸນໄພ: ສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດຊະນິດນີ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນຢາພື້ນເມືອງ ເພື່ອເປັນຢາແກ້ພິດ ແລະ ຢາກະຕຸ້ນການບີບຕົວຂອງມົດລູກ, ລວມທັງໃຊ້ປິ່ນປົວອາການທ້ອງມານ, ອາການບວມໃນຍິງຖືພາ, ບາດແຜຈາກສັດກັດ, ໄຂ້, ພະຍາດຕັບອັກເສບ ແລະ ພະຍາດຜິວໜັງ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ຈະນຳເອົາສ່ວນຍອດອ່ອນມາຕົ້ມເພື່ອໃຊ້ໃນການປິ່ນປົວອາການເຫຼົ່ານີ້. ພືດຊະນິດນີ້ຍັງມີຊື່ສຽງໃນເລື່ອງສັບພະຄຸນບັນເທົາອາການເຈັບປວດສຳລັບບາດແຜທີ່ເກີດຈາກສັດກັດ. ນອກຈາກນີ້, ຕາມຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງແລ້ວ ເນື້ອໄມ້ຂອງມັນຍັງມີສັບພະຄຸນຕ້ານມະເຮັງ, ເຖິງແມ່ນວ່າໃນປັດຈຸບັນຈະຍັງບໍ່ມີຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດມາຢືນຢັນຄຳກ່າວອ້າງດັ່ງກ່າວກໍຕາມ. [3,6]
ທີມງານພາເຂົ້າລາວປະຕິເສດຕໍ່ການເກັບກ່ຽວ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊະນິດພັນທີ່ລະບຸໄວ້ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການອະນຸລັກປ່າໄມ້ ແລະ ສັດປ່າຂອງ ສ.ປ.ປ. ລາວ. ຊະນິດພັນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຕາມກົດໝາຍ, ແລະ ການຂຸດຄົ້ນຈາກປະຊາກອນສັດປ່າແມ່ນຖືກຫ້າມພາຍໃຕ້ລະບຽບການແຫ່ງຊາດ.
ຊະນິດພັນທີມີການປູກ:
ຄວາມຍືນຍົງ: ມັກຖືກນຳໄປປູກໃນພື້ນທີ່ຊຸ່ມ ແລະ ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນອື່ນໆ ເພື່ອຄວບຄຸມການເຊາະເຈື່ອນຂອງໜ້າດິນ ແລະ ສ້າງແນວປ້ອງກັນລົມ. [2], [6]
ຊະນິດພັນໃນປ່າ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການສູນເສຍຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສອັນເນື່ອງມາຈາກການຂະຫຍາຍພື້ນທີ່ກະສິກຳ ແມ່ນສາເຫດຫຼັກທີ່ເຮັດໃຫ້ຈຳນວນປະຊາກອນຂອງພືດຊະນິດນີ້ຫຼຸດລົງໃນປະເທດຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປະເທດຫວຽດນາມ, ກຸ່ມປະຊາກອນທີ່ຍັງຫຼົງເຫຼືອຢູ່ແມ່ນພົບເຫັນຢູ່ໃນສວນກາເຟ, ເຊິ່ງສະພາບການໄຫຼວຽນຂອງນ້ຳທີ່ປ່ຽນແປງໄປໄດ້ເຮັດໃຫ້ລະດັບນ້ຳໃຕ້ດິນຫຼຸດລົງ ແລະ ສົ່ງຜົນໃຫ້ການຜະລິດເມັດພັນທີ່ມີຄຸນນະພາບດີຫຼຸດລົງ ຫຼື ໝົດໄປ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີລາຍງານກ່ຽວກັບການລັກລອບຕັດໄມ້ (ທັງໄມ້ທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ແລະ ໄມ້ຕາຍແລ້ວ) ພາຍໃນເຂດອະນຸລັກ. ສຳລັບ ສປປ ລາວ, ກຸ່ມຕົ້ນໄມ້ຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດທີ່ຫາກໍຄົ້ນພົບໃໝ່ນັ້ນ ໄດ້ຖືກນ້ຳຖ້ວມຫຼັງຈາກການກໍ່ສ້າງໂຄງການໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ນ້ຳເທີນ 2 ສຳເລັດລົງ. ສ່ວນກຸ່ມຕົ້ນໄມ້ຂະໜາດນ້ອຍອື່ນໆທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພື້ນທີ່ດິນເຊິ່ງຖືກຈັດສັນໄວ້ສຳລັບວຽກງານປ່າໄມ້ຂອງບ້ານ ແລະ ການກະສິກຳນັ້ນ ກໍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກການຕັດໄມ້, ການຂຸດໜອງລ້ຽງປາ ແລະ ການຖາງປ່າເພື່ອປູກພືດ. [4]
ການຕິດຕາມປະຊາກອນ: ປະຈຸບັນບໍ່ມີຂໍ້ມູນຢືນຢັນວ່າ ມີປະຊາກອນໃນທຳມະຊາດຫຼົງເຫຼືອຢູ່ທີ່ປະເທດຈີນ, ເຖິງແມ່ນວ່າອາດຈະຍັງມີຈຳນວນໜ້ອຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນຖືກຄົ້ນພົບກໍຕາມ.
ໃນປະເທດຫວຽດນາມ, ຍັງມີຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ເຫຼືອຢູ່ໜ້ອຍກວ່າ 300 ຕົ້ນ ກະຈາຍຢູ່ໃນ 5 ພື້ນທີ່, ເຊິ່ງໃນນັ້ນມີ 3 ມີສາມພື້ນທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ເຫຼືອຢູ່ໜ້ອຍກວ່າ 10 ຕົ້ນ. ກຸ່ມປະຊາກອນຍ່ອຍທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນພົບເຫັນຢູ່ໃນເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດ Ea Ral ແລະ Trap Kso, ເຊິ່ງບໍ່ມີການບັນທຶກການຜະລິດແກ່ນພັນທີ່ສາມາດເຕີບໂຕໄດ້ມາເປັນເວລາກວ່າ 20 ປີແລ້ວ.
ຢູ່ ສປປ ລາວ, ບໍ່ດົນມານີ້ໄດ້ມີການຄົ້ນພົບກຸ່ມຕົ້ນໄມ້ດັ່ງກ່າວຈຳນວນ 6 ກຸ່ມຢູ່ທີ່ພູພຽງນາກາຍ; ແນວໃດກໍຕາມ, ກຸ່ມຕົ້ນໄມ້ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໄດ້ຖືກນ້ຳຖ້ວມພາຍຫຼັງການກໍ່ສ້າງໂຄງການໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ນ້ຳເທີນ 2 ສຳເລັດລົງ. ຈຳນວນຕົ້ນໄມ້ທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ຄາດວ່າຈະມີໜ້ອຍກວ່າ 100 ຕົ້ນ.
ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຍັງມີຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ຫຼົງເຫຼືອຢູ່ຫຼາຍກວ່າ 250 ຕົ້ນໃນເຂດກະຈາຍພັນຂອງພວກມັນ, ແຕ່ມີພຽງຈຳນວນໜ້ອຍເທົ່ານັ້ນທີ່ຮູ້ວ່າສາມາດຜະລິດເມັດພັນທີ່ສາມາດງອກໄດ້ ຫຼື ຂະຫຍາຍພັນດ້ວຍວິທີການແຕກໜໍ່. ດ້ວຍເຫດນີ້, ຈຳນວນຕົ້ນໄມ້ທີ່ເຕີບໃຫຍ່ເຕັມທີ່ (ຕາມເກນການກຳນົດຂອງ IUCN) ຈຶ່ງຖືກຄາດຄະເນວ່າມີໜ້ອຍກວ່າ 250 ຕົ້ນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [4]
ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ: ຈຳເປັນຕ້ອງມີການສຳຫຼວດພື້ນທີ່ທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ທັງໝົດທີ່ມີສະພາບແວດລ້ອມເໝາະສົມໃນປະເທດຈີນ ເພື່ອຢືນຢັນວ່າ ຍັງມີພວກມັນຫຼົງເຫຼືອຢູ່ໃນທຳມະຊາດຫຼືບໍ່. ສຳລັບປະຊາກອນທີ່ຍັງຫຼົງເຫຼືອຢູ່ໃນພາກໃຕ້ຂອງຫວຽດນາມ ແລະ ສປປ ລາວ ນັ້ນ, ຈຳເປັນຕ້ອງມີການປົກປ້ອງພື້ນທີ່ ແລະ ການຟື້ນຟູຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຢ່າງຮີບດ່ວນ ເພື່ອເພີ່ມຈຳນວນປະຊາກອນ, ຮັບປະກັນຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ເພີ່ມໂອກາດໃນການສືບພັນໃຫ້ປະສົບຜົນສຳເລັດ. ຫາກປາສະຈາກມາດຕະການອະນຸລັກທີ່ມີປະສິດທິພາບ, ພືດຊະນິດນີ້ຈະປະເຊີນກັບຄວາມສ່ຽງສູງທີ່ຈະມີຈຳນວນຫຼຸດລົງຕື່ມອີກ ແລະ ອາດຕົກຢູ່ໃນສະຖານະໃກ້ຈະສູນພັນຢ່າງຍິ່ງ (ຫຼື ອາດຈະສູນພັນໄປແລ້ວຈາກທຳມະຊາດ) ໃນໄວໆນີ້. [4]
ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍ: ໄມ້ຮິ້ງຊ້ຳ (Glyptostrobus pensilis) ຖືກຈັດຢູ່ໃນບັນຊີຊະນິດພັນພືດທີ່ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ (ບັນຊີ I) ຂອງ ສປປ ລາວ, ເຊິ່ງລວມເອົາຊະນິດພັນທີ່ຫາຍາກ, ໃກ້ຈະສູນພັນ ແລະ ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ພາຍໃຕ້ສະຖານະຂອງບັນຊີ I ນີ້, ການເກັບກ່ຽວ, ການຕັດໄມ້, ການເກັບຮວບຮວມ, ການຂົນສົ່ງ, ການຄ້າ ຫຼື ການທຳລາຍຕົ້ນໄມ້ທີ່ເກີດຕາມທຳມະຊາດ ແມ່ນຖືກຫ້າມໂດຍທົ່ວໄປ, ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າຈະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດເປັນພິເສດສຳລັບຈຸດປະສົງໃນການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດ ຫຼື ການອະນຸລັກ. [8]
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | N/A | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | N/A |
| ແຮ່ທາດ | N/A | N/A |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 19 October 2024 by Paul Dickson. Available: https://www.inaturalist.org/observations/248023761. [Accessed 23 September 2026].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 24 April 2026 by alanyip. Available: https://www.inaturalist.org/observations/352469345. [Accessed 23 September 2026].
[4] iNaturalist [Online]. Uploaded on 09 January 2023 by leung. Available: https://www.inaturalist.org/observations/146193204. [Accessed 23 September 2026].
[2] “Flora of China,” eFloras.org, taxon ID 200005395, Missouri Botanical Garden and Harvard University Herbaria. [Online]. Available: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200005395. [Accessed: Sep. 23, 2026].
[3] International Union for Conservation of Nature (IUCN), “The IUCN Red List of Threatened Species: Species assessment, species ID 32312, assessment ID 177795446,” The IUCN Red List of Threatened Species, 2026. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/32312/177795446. [Accessed: Sep. 23, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “GBIF Backbone Taxonomy: Taxon 3GJ4K,” GBIF.org. [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/3GJ4K. [Accessed: Sep. 23, 2026].
[5] Phakhaolao, “Checklist of the Plants of Laos,” 2024. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/Checklist-plant-of-Laos-read-only-1.pdf. [Accessed: Sep. 23, 2026].
[6] M. Roskov et al., “Glyptostrobus pensilis,” Useful Tropical Plants. [Online]. Available: https://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Glyptostrobus+pensilis. [Accessed: Sep. 23, 2026].
[7] Phakhaolao, “0448 ກປ 2021,” 2025. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2025/06/0448%E0%BA%81%E0%BA%9B2021.pdf. [Accessed: Sep. 23, 2026].
http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200005395
https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/Checklist-plant-of-Laos-read-only-1.pdf