ປາຊະນິດນີ້ມີຮູບຮ່າງຮຽວຍາວ, ລຳໂຕມີສີເງິນ ແລະ ມີຈຸດສີດຳຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນຢູ່ບໍລິເວນໂຄນຫາງ. ເກັດຕາມລຳໂຕມີຂອບສີເຂັ້ມ ເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນລວດລາຍຄ້າຍຮ່າງແຫ ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດຈຳແນກມັນອອກຈາກປາຊະນິດອື່ນທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນໄດ້. ປາຊະນິດນີ້ມັກອາໄສຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ. ມັນມີຊີ່ກອງເຫງືອກ (gill rakers) ຈຳນວນ 5–6 ອັນ ຢູ່ທາງດ້ານເທິງ ແລະ 28–30 ອັນ ຢູ່ທາງດ້ານລຸ່ມຂອງໂຄງເຫງືອກ (ຂຽນແທນດ້ວຍຕົວເລກ 5–6 + 28–30). ລັກສະນະປະສົມປະສານລະຫວ່າງສີເງິນຂອງລຳໂຕ, ເກັດທີ່ມີຂອບສີເຂັ້ມ ແລະ ຈຸດສີດຳທີ່ເດັ່ນຊັດຢູ່ບໍລິເວນໂຄນຫາງ (ສ່ວນທີ່ແຄບເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງລຳໂຕກັບຫາງ) ຖືເປັນລັກສະນະສຳຄັນທີ່ຊ່ວຍໃນການຈຳແນກປາຊະນິດນີ້.

ຂະໜາດ: 10.9 ຊມ SL.

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງເພດ: ໂຕແມ່ມີສ່ວນທ້ອງທີ່ມົນກວ່າ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວມີຮູບຮ່າງໜາກວ່າໂຕຜູ້. ຄວາມແຕກຕ່າງເຫຼົ່ານີ້ຈະເຫັນໄດ້ຊັດເຈນຍິ່ງຂຶ້ນໃນລະດູການສືບພັນ. [3]

ພຶດຕິກຳ: ປາຕອກຫອຍເປັນປາທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມພື້ນນ້ຳ, ມັກພົບເຫັນຢູ່ໂຕດຽວໃນຂະນະທີ່ຊອກຫາອາຫານຕາມພື້ນແມ່ນ້ຳ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ມັນສາມາດຢູ່ຮ່ວມກັບປາຊະນິດອື່ນໄດ້ດີ, ແຕ່ອາດສະແດງອາການຮຸກຮານຕໍ່ປາຊະນິດດຽວກັນໄດ້. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໃນທຳມະຊາດ ມັກຈະພົບເຫັນພວກມັນຢູ່ລວມກັນເປັນກຸ່ມແບບຫຼວມໆ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຖືວ່າເປັນປາທີ່ມີນິໄສສະຫງົບ. [3], [5]

ອາຫານ: ສັດຊະນິດນີ້ກິນໄດ້ທັງພືດ ແລະ ສັດ (omnivore), ແຕ່ໂດຍສ່ວນຫຼາຍແລ້ວຈະກິນພືດເປັນຫຼັກ [3]. ອາຫານຫຼັກຂອງມັນປະກອບມີ ສາລ່າຍ, ຊຸມຊົນສິ່ງມີຊີວິດທີ່ເກາະຢູ່ຕາມພື້ນຜິວວັດຖຸໃນນ້ຳ (periphyton), ພືດນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍທີ່ລອຍຢູ່ໃນນ້ຳ (phytoplankton) ແລະ ສັດນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍ (zooplankton) ໃນປະລິມານທີ່ໜ້ອຍກວ່າ [1]. ໃນທຳມະຊາດ, ມັນຫາກິນໂດຍການຂູດກິນສິ່ງມີຊີວິດທີ່ເກາະຢູ່ຕາມພື້ນຜິວວັດຖຸຕ່າງໆ (aufwuchs), ເຊິ່ງລວມມີ ສາລ່າຍ, ໄດອາຕອມ (diatoms), ພືດນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍຊະນິດອື່ນໆ ແລະ ຈຸລິນຊີທີ່ອາໄສຢູ່ຮ່ວມກັນ. ມັນສາມາດກິນສາລ່າຍ ແລະ ພືດຊະນິດອື່ນໆໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ [4], [5].

ການສືບພັນ: ໂຕຜູ້ທີ່ເປັນຈ່າຝູງຈະມີຄູ່ຫຼາຍໂຕ ແລະ ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວຈະປະສົມພັນກັບໂຕແມ່ຫຼາຍໂຕໃນແຕ່ລະລະດູການສືບພັນ [3]. ສັດໃນສະກຸນນີ້ຍັງມີພຶດຕິກຳການອົບພະຍົບເພື່ອວາງໄຂ່ຕາມລະດູການ, ໂດຍຈະເຄື່ອນຍ້າຍທວນນ້ຳຂຶ້ນໄປທາງເທິງໃນລະດູແລ້ງ ແລະ ເຄື່ອນຍ້າຍກັບລົງມາທາງລຸ່ມເມື່ອລະດັບນ້ຳສູງຂຶ້ນໃນລະດູຝົນ [5].

ອາຫານ: ປາຊະນິດນີ້ເປັນປາທີ່ມີຄວາມສຳຄັນທັງໃນດ້ານການບໍລິໂພກເພື່ອຍັງຊີບ ແລະ ການຄ້າ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ມັນມັກຖືກນຳມາບໍລິໂພກໃນຮູບແບບປາສົດ, ແລະ ຍັງຖືກນຳໄປປຸງແຕ່ງເປັນປາແດກ ຫຼື ຜະລິດຕະພັນປາແຫ້ງອີກດ້ວຍ. [6]

ສຳລັບການປະດັບຕົກແຕ່ງ: ປາຊະນິດນີ້ມັກຈະຖືກນຳເຂົ້າ ແລະ ຊື້ຂາຍກັນໃນວົງການປາສວຍງາມເປັນບາງຄັ້ງຄາວ, ໂດຍມີການຈັບມາຈາກແຫຼ່ງທຳມະຊາດເພື່ອຈຳໜ່າຍສຳລັບການລ້ຽງໃນຕູ້ປາ. [1], [6]

ຊະນິດພັນທີມີການປູກ:

ສະພາບໂດຍລວມ: ປາຕອກຫອຍຄວນລ້ຽງເປັນກຸ່ມທີ່ມີຈຳນວນ 5 ໂຕຂຶ້ນໄປ. ການລ້ຽງປາຊະນິດນີ້ໃນກຸ່ມທີ່ມີຈຳນວນໜ້ອຍກວ່ານັ້ນ ອາດເຮັດໃຫ້ພວກມັນມີພຶດຕິກຳຫວງຖິ່ນ ແລະ ສະແດງຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ກັນຫຼາຍຂຶ້ນ [8].

ຄວາມຕ້ອງການດ້ານນ້ຳ: ປາຊະນິດນີ້ມັກຢູ່ໃນນ້ຳທີ່ມີອຸນຫະພູມອຸ່ນປານກາງ, ມີປະລິມານອົກຊີເຈນສູງ ແລະ ມີກະແສນ້ຳໄຫຼແຮງປານກາງເຖິງແຮງ ເຊິ່ງເປັນສະພາບທີ່ຈຳລອງມາຈາກລຳທານ ຫຼື ແມ່ນ້ຳທີ່ມີນ້ຳໃສ ແລະ ໄຫຼຊ່ຽວໃນຖິ່ນກຳເນີດຂອງພວກມັນ [8]. ສະພາບນ້ຳທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດຄວນມີຄ່າ pH ຢູ່ໃນຊ່ວງ 6.5-7.5 ແລະ ມີອຸນຫະພູມລະຫວ່າງ 24-27°C. ແນະນຳໃຫ້ລ້ຽງໃນຕູ້ປາທີ່ມີລະບົບການກັ່ນຕອງທີ່ມີປະສິດທິພາບ ແລະ ມີກະແສນ້ຳໄຫຼແຮງປານກາງເຖິງແຮງ ເພື່ອຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມໃຫ້ເໝາະສົມ ແລະ ຊ່ວຍສົ່ງເສີມສຸຂະພາບຂອງປາ [4].

ໂຮງເຮືອນລ້ຽງ ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ການຈັດຕູ້ປາ: ປາຊະນິດນີ້ຕ້ອງການຕູ້ປາທີ່ລະບົບນິເວດມີຄວາມສົມບູນເຕັມທີ່ແລ້ວ (mature aquarium) ແລະ ມີພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາງສຳລັບການລອຍນ້ຳ ເນື່ອງຈາກພວກມັນເປັນປາທີ່ເຄື່ອນໄຫວຕະຫຼອດເວລາ ແລະ ມີຂະໜາດຂ້ອນຂ້າງໃຫຍ່. ຈຳເປັນຕ້ອງມີຝາປິດທີ່ແໜ້ນໜາ ແລະ ປິດໄດ້ສະນິດ ເພາະປາຊະນິດນີ້ຂຶ້ນຊື່ເລື່ອງການໂດດອອກນອກຕູ້ໄດ້ດີ. ທ່ານສາມາດປູກຕົ້ນໄມ້ນ້ຳຊະນິດທີ່ທົນທານໄວ້ຢ່າງໜາແໜ້ນບໍລິເວນດ້ານຂ້າງ ແລະ ດ້ານຫຼັງຂອງຕູ້ໄດ້, ເນື່ອງຈາກປາຊະນິດນີ້ມັກຈະບໍ່ທຳລາຍຕົ້ນໄມ້ນ້ຳສ່ວນຫຼາຍ. ເພື່ອຈຳລອງສະພາບແວດລ້ອມຕາມທຳມະຊາດໃນແມ່ນ້ຳ, ຄວນໃຊ້ວັດສະດຸປູພື້ນຕູ້ເປັນກ້ອນຫີນມົນຂະໜາດນ້ອຍ (gravel), ພ້ອມທັງວາງຂອນໄມ້, ແຜ່ນຫີນແປ ແລະ ກ້ອນຫີນຕ່າງໆລົງໄປ. ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ໄຟທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມສູງ ເພື່ອຊ່ວຍກະຕຸ້ນການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງຕະໄຄ່ນ້ຳ, ເຊິ່ງຈະກາຍເປັນແຫຼ່ງອາຫານຕາມທຳມະຊາດ ແລະ ເປັນພື້ນຜິວສຳລັບໃຫ້ປາແກະກິນອາຫານໄດ້ [8].

ອາຫານ: ປາຊະນິດນີ້ກິນສາລ່າຍເປັນອາຫານຫຼັກ ແລະ ມີປະສິດທິພາບໃນການຄວບຄຸມການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງສາລ່າຍທີ່ບໍ່ຕ້ອງການ. ຄວນເສີມອາຫານປະເພດພືດໃຫ້ແກ່ປາ ເຊັ່ນ: ອາຫານເມັດສຳລັບປາກິນສາລ່າຍ, ອາຫານທີ່ມີສ່ວນປະສົມຂອງສາລ່າຍສະປີຣູລິນາ (Spirulina), ແລະ ຜັກສົດຕ່າງໆ (ຕົວຢ່າງ: ຖົ່ວລັນເຕົາທີ່ປອກເປືອກແລ້ວ, ໝາກຊຸກກີນີທີ່ລວກແລ້ວ, ແລະ ຜັກຫົມ) ເພື່ອໃຫ້ປາໄດ້ຮັບສານອາຫານທີ່ຄົບຖ້ວນ ແລະ ສົມດຸນ [4,5,8]. ຄວນຫຼີກລ່ຽງອາຫານທີ່ມີໂປຣຕີນສູງ ເນື່ອງຈາກປາຍ່ອຍໄດ້ຍາກ ແລະ ອາດເຮັດໃຫ້ເກີດການສະສົມຂອງໄຂມັນຫຼາຍເກີນໄປ ລວມທັງສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ອະໄວຍະວະຕ່າງໆຂອງປາໄດ້ [5].

ການບົວລະບັດຮັກສາ:

ການຈັດການນ້ຳ: ເພື່ອຮັກສາຄຸນນະພາບນ້ຳໃຫ້ດີ ແລະ ປ້ອງກັນມົນລະພິດ, ຄວນປ່ຽນນ້ຳໃນຕູ້ປາປະມານ 20-30% ໃນແຕ່ລະເດືອນ. ການປ່ຽນນ້ຳບາງສ່ວນຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ ຈະຊ່ວຍກຳຈັດສິ່ງເສດເຫຼືອທີ່ສະສົມຢູ່, ຮັກສາສະພາບນ້ຳໃຫ້ຄົງທີ່ ແລະ ສົ່ງເສີມສຸຂະພາບຂອງປາ. [3]

ຊະນິດພັນໃນປ່າ:

ອຸນຫະພູມ ແລະ ຄຸນນະພາບນໍ້າ: ປາຕອກຫອຍ ອາໄສຢູ່ໃນທຳມະຊາດໃນແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ມີອຸນຫະພູມລະຫວ່າງ 20-24 ອົງສາ. ເພື່ອສຸຂະພາບທີ່ດີທີ່ສຸດ, ຄວນຮັກສາລະດັບໄນເຕຣດ (nitrate) ໃຫ້ຕໍ່າກວ່າ 50 ມກ (mg/L) ແລະ ຄ່າ pH ຂອງນໍ້າທີ່ເໝາະສົມຄວນຢູ່ໃນຊ່ວງ 6.5 ຫາ 7.0. [3]

ໄພຂົ່ມຂູ່: ສັດຊະນິດນີ້ກຳລັງປະເຊີນກັບໄພຂົ່ມຂູ່ຈາກຄວາມເສື່ອມໂຊມຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ເຊິ່ງເກີດຈາກການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນ, ການກັນນ້ຳ ແລະ ການດຶງນ້ຳໄປໃຊ້, ເຊິ່ງປ່ຽນແປງການໄຫຼຂອງແມ່ນ້ຳ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຄຸນນະພາບຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ. ໄພຂົ່ມຂູ່ອື່ນໆ ຍັງລວມເຖິງການຈັບປາຫຼາຍເກີນໄປ ແລະ ມົນລະພິດທາງນ້ຳ, ໂດຍສະເພາະໃນລະບົບແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ, ເຊິ່ງເຂື່ອນຕ່າງໆທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ ແລະ ທີ່ວາງແຜນຈະກໍ່ສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ ອາດສົ່ງຜົນກະທົບເພີ່ມເຕີມຕໍ່ປະຊາກອນສັດນ້ຳທີ່ມີການເຄື່ອນຍ້າຍຖິ່ນຖານ. [6]

ສະຖານະຂອງປະຊາກອນ: ສັດຊະນິດນີ້ມີຢູ່ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍທົ່ວລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ເປັນຊະນິດທີ່ມີຈຳນວນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 6 ທີ່ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນການປະມົງດ້ວຍເຄື່ອງມືດັກແບບຮົ້ວກັ້ນ (fence-filter trap) ທີ່ນ້ຳຕົກຕາດຄອນ ໃນພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ, ເຊິ່ງກວມເອົາຫຼາຍກວ່າ 4% ຂອງປະລິມານສັດນ້ຳທັງໝົດທີ່ຈັບໄດ້ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1990. [6]

ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ: ເປັນປາຊະນິດທີ່ມີປະໂຫຍດໃນການຄວບຄຸມສາລ່າຍສີຂຽວແກມຟ້າ ແລະ ສາລ່າຍຊະນິດອື່ນໆ. ມັນສາມາດທົນຕໍ່ລະດັບອຸນຫະພູມນ້ຳທີ່ຫຼາກຫຼາຍໄດ້ [8]. ດ້ວຍຊື່ສຽງໃນເລື່ອງການກິນສາລ່າຍ, ປາຊະນິດນີ້ຈຶ່ງເປັນທາງເລືອກທາງທຳມະຊາດທີ່ດີເລີດສຳລັບການຮັກສາຄວາມສະອາດ ແລະ ຄວາມສົມດຸນຂອງລະບົບນິເວດໃນຕູ້ປາ. ມັນສາມາດເຕີບໃຫຍ່ໄດ້ຍາວປະມານ 15 ຊັງຕີແມັດ, ເຮັດໃຫ້ມັນເໝາະສົມສຳລັບຕູ້ປາຂະໜາດກາງເຖິງຂະໜາດໃຫຍ່ [4].