ລຳໂຕມີລັກສະນະຍາວ, ຮຽວ, ແລະ ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືກະສວຍ (fusiform) ໂດຍດ້ານຂ້າງແບນເຂົ້າຫາກັນ. ເສັ້ນໂຄ້ງທາງດ້ານຫຼັງມີຄວາມໂຄ້ງນູນຫຼາຍກວ່າດ້ານທ້ອງ ເຊິ່ງມີລັກສະນະໂຄ້ງພຽງເລັກນ້ອຍ. ບໍລິເວນຫຼັງມີສີອອກເທົາຫາສີຂຽວ, ໃນຂະນະທີ່ດ້ານຂ້າງ ແລະ ດ້ານທ້ອງມີສີເງິນ. ໃນປາທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່, ຄີຕ່າງໆອາດມີສີສົ້ມປົນຢູ່ເລັກນ້ອຍ. ຄີຫຼັງບໍ່ມີກ້ານຄີແຂງ ແຕ່ມີກ້ານຄີອ່ອນຈຳນວນ 12–15 ກ້ານ, ສ່ວນຈຳນວນກະດູກສັນຫຼັງມີທັງໝົດ 39 ຂໍ້. ເສັ້ນຂ້າງໂຕ (lateral line) ມີລັກສະນະສົມບູນ ໂດຍມີເກັດປະມານ 40–45 ເກັດ. ຄວາມຍາວຂອງຫົວຄິດເປັນ 21.4% ຂອງຄວາມຍາວມາດຕະຖານ (SL) ແລະ 17.1% ຂອງຄວາມຍາວລວມ (TL); ສ່ວນຄວາມສູງຂອງລຳໂຕຄິດເປັນ 28.6% ຂອງ SL ແລະ 22.9% ຂອງ TL. ເສັ້ນຜ່າສູນກາງຂອງຕາຄິດເປັນ 16.7% ຂອງຄວາມຍາວຫົວ (HL).

ປາຊະນິດນີ້ສາມາດມີຄວາມຍາວມາດຕະຖານສູງສຸດຕາມທີ່ມີການລາຍງານໄວ້ຢູ່ທີ່ 100 ຊມ ແລະ ມີນ້ຳໜັກຕາມທີ່ມີການເຜີຍແຜ່ໄວ້ຢູ່ທີ່ 12.7 ກິໂລ.

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

ພຶດຕິກຳ: ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວເປັນສັດທີ່ອາໄສຢູ່ບໍລິເວນພື້ນນ້ຳ, ແຕ່ມັນກໍມີການເຄື່ອນຍ້າຍຂຶ້ນລົງໃນລະດັບຄວາມເລິກຕ່າງໆຂອງນ້ຳໃນຂະນະທີ່ຊອກຫາອາຫານ. ໃນລະດູມໍລະສຸມ (ເດືອນສິງຫາ-ກັນຍາ), ມັນຈະມີການເຄື່ອນຍ້າຍຕາມລະດູການເພື່ອໄປສືບພັນ ໂດຍມຸ່ງໜ້າໄປຍັງເຂດນ້ຳຕື້ນຕາມແຄມຝັ່ງ (ຄວາມເລິກ 0.5-1.0 ແມັດ) ແລະ ບໍລິເວນທົ່ງພຽງນ້ຳຖ້ວມຕາມແມ່ນ້ຳ. ມັນມີລຳໄສ້ທີ່ຍາວຫຼາຍ ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວປະມານ 10-18 ເທົ່າຂອງຄວາມຍາວລຳຕົວ; ລັກສະນະດັ່ງກ່າວຖືເປັນການປັບຕົວເພື່ອຊ່ວຍເພີ່ມປະສິດທິພາບໃນການຍ່ອຍ ແລະ ການດູດຊຶມສານອາຫານຈາກແຫຼ່ງອາຫານທີ່ມີຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການຕ່ຳ. [4]

ອາຫານ: ເປັນສາຍພັນທີ່ອາໄສຢູ່ບໍລິເວນພື້ນນ້ຳ ໂດຍກິນສິ່ງເສດເຫຼືອອິນຊີ ແລະ ຊາກພືດທີ່ກຳລັງເນົ່າເປື່ອຍເປັນອາຫານຫຼັກ, ນອກຈາກນີ້ ຍັງກິນອາຫານທັງຈາກແຫຼ່ງທຳມະຊາດ ແລະ ອາຫານເສີມຕ່າງໆ. ໃນໄລຍະໄວອ່ອນ ປາຊະນິດນີ້ກິນອາຫານໄດ້ທັງພືດ ແລະ ສັດ (omnivorous) ຈົນກວ່າຈະມີຄວາມຍາວລວມປະມານ 5 ຊັງຕີແມັດ, ສ່ວນໃນໄລຍະໂຕເຕັມໄວ ຈະກິນພືດເປັນຫຼັກ. ອາຫານຂອງປາຊະນິດນີ້ປະກອບມີ ແພລງຕອນ, ສາລ່າຍ, ສິ່ງເສດເຫຼືອອິນຊີ, ພືດນ້ຳ ແລະ ແພລງຕອນສັດ. ການກິນອາຫານຈະມີຄວາມຖີ່ສູງສຸດໃນຊ່ວງລະດູການສືບພັນ ເຊິ່ງກົງກັບໄລຍະເດືອນຕຸລາ ຫາ ເດືອນທັນວາ. [1], [2], [4]

ການສືບພັນ: ສັດຊະນິດນີ້ຈະສືບພັນໃນແຫຼ່ງນ້ຳຕື້ນຊ່ວງລະດູຝົນ ໂດຍຈະວາງໄຂ່ໃນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຕາມທຳມະຊາດທີ່ເປີດກວ້າງ ໃນໄລຍະທີ່ມີລົມມໍລະສຸມຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້. ກິດຈະກຳການສືບພັນຈະເກີດຂຶ້ນບໍລິເວນແຄມແມ່ນ້ຳ ຫຼື ພື້ນທີ່ນ້ຳຖ້ວມຂັງ ໂດຍມີລະດັບຄວາມເລິກປະມານ 0.5-1.0 ແມັດ ແລະ ມັກຈະເປັນບໍລິເວນທີ່ມີພື້ນທ້ອງນ້ຳເປັນດິນຊາຍ ຫຼື ດິນໜຽວ. ປາແມ່ພັນທີ່ມີນ້ຳໜັກປະມານ 6 ກິໂລກຣາມ ສາມາດຜະລິດໄຂ່ໄດ້ເຖິງໜຶ່ງລ້ານຟອງ, ເຊິ່ງໄຂ່ແຕ່ລະຟອງມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງປະມານ 1 ມມ. [1], [2]

ຖືກນຳເຂົ້າໄປໃນ ບັງກລາແດັສ; ບູຕານ; ກຳປູເຈຍ; ລາວ; ມາເລເຊຍ; ມໍຣິເຊຍ; ມຽນມາ; ເນປານ; ປາກິສຖານ; ຟິລິບປິນ; ສີລັງກາ; ໄທ; ຫວຽດນາມ. [5]

ອາຫານ: ປາຊະນິດນີ້ຖືກນຳມາບໍລິໂພກຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ມັກມີວາງຂາຍແບບສົດໆຕາມຕະຫຼາດທ້ອງຖິ່ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະພົບເຫັນໄດ້ຍາກໃນທຳມະຊາດກໍຕາມ. ປາຊະນິດນີ້ໄດ້ຖືກນຳໄປປ່ອຍໃນຫຼາຍປະເທດຂອງອາຊີ ເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການຜະລິດເປັນອາຫານ. [1], [3], [5]

ສັດຊະນິດນີ້ຖືກນຳໄປປ່ອຍຢູ່ນອກເຂດຖິ່ນກຳເນີດຂອງມັນເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການເພາະພັນລ້ຽງ ໃນຊ່ວງຕົ້ນຊຸມປີ 1940 ແລະ ຕໍ່ມາໄດ້ຖືກນຳໄປປ່ອຍໃນປະເທດອື່ນໆຢູ່ທະວີບອາຊີ ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1950 ແລະ 1960. [5]

ຊະນິດພັນທີມີການປູກ:

ຄວາມທົນທານຕໍ່ອຸນຫະພູມ: ອຸນຫະພູມນ້ຳທີ່ 14°C ເບິ່ງຄືວ່າເປັນລະດັບຕ່ຳສຸດທີ່ສາຍພັນນີ້ສາມາດທົນໄດ້. [1]

ການຂະຫຍາຍພັນ: ປາຊະນິດນີ້ບໍ່ມີການສືບພັນຕາມທຳມະຊາດໃນໜອງ; ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງນິຍົມໃຊ້ອັດຕາການຂະຫຍາຍພັນທຽມ ໂດຍຜ່ານການກະຕຸ້ນໃຫ້ປາວາງໄຂ່. ການເພາະພັນປາປະສົບຜົນສຳເລັດໄດ້ໂດຍການໃຊ້ຮໍໂມນທີ່ສະກັດຈາກຕ່ອມໃຕ້ສະໝອງ (Pituitary Gland - PG) ເພື່ອກະຕຸ້ນການວາງໄຂ່ [1]. ເຖິງແມ່ນວ່າປາຊະນິດນີ້ຈະສາມາດເຕີບໃຫຍ່ໄດ້ດີໃນໜອງ, ແຕ່ຕາມທຳມະຊາດແລ້ວ ພວກມັນຈະວາງໄຂ່ໃນແມ່ນ້ຳທີ່ມີກະແສນ້ຳໄຫຼແຮງ. ໃນການຈັບປາ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວມີເປົ້າໝາຍໃສ່ປາທີ່ມີຄວາມຍາວປະມານ 40 ຊມ ແລະ ມີນ້ຳໜັກປະມານ 1 ກິໂລ ເຊິ່ງມີອາຍຸປະມານ 3 ປີ. ດ້ວຍການເຕີບໂຕທີ່ໄວ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ບໍລິໂພກທີ່ສູງ, ປາຊະນິດນີ້ຈຶ່ງເປັນອົງປະກອບສຳຄັນໃນລະບົບການລ້ຽງປາປະສົມ (polyculture) ປະເພດປາຕະກູນປາຂາວ (carp) ທົ່ວພາກພື້ນອາຊີໃຕ້ ແລະ ມີມູນຄ່າທາງການຕະຫຼາດສູງ. [2], [5]

ລູກປາມີຄວາມຕ້ອງການສູງສຳລັບການປ່ອຍລົງໃນໜອງ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນຊ່ວງລະຫວ່າງເດືອນກໍລະກົດ ຫາ ເດືອນພະຈິກ. [2]

ພະຍາດຕ່າງໆ: ປາຊະນິດນີ້ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການຕິດເຊື້ອພະຍາດ ແລະ ການເກາະກິນຂອງປາຣາຊິດຫຼາຍຊະນິດ ເຊັ່ນ: ການຕິດເຊື້ອ Cryptobia, Dactylogyrus (ພະຍາດພະຍາດໃບໄມ້ໃນເຫງືອກ), ເຫົາປາ, Ichthyophthirius (ພະຍາດຈຸດຂາວ), ການຕິດເຊື້ອ Myxobolus, ພະຍາດ Neascus, ການຕິດເຊື້ອ Sporozoa (ເຊັ່ນ: Myxobolus spp.), ແລະ ພະຍາດ Trichodinosis. ພະຍາດເຫຼົ່ານີ້ສ່ວນຫຼາຍເກີດຈາກປາຣາຊິດປະເພດໂປຣໂຕຊົວ (protozoan) ແລະ ເມຕາຊົວ (metazoan) ເຊິ່ງເຂົ້າໄປທຳລາຍຜິວໜັງ, ເຫງືອກ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອສ່ວນອື່ນໆຂອງປາ. [4]

ຊະນິດພັນໃນປ່າ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ໄພຂົ່ມຂູ່ຫຼັກຕໍ່ປາກິນຫຍ້າໄດ້ແກ່ ການສູນເສຍ ແລະ ຄວາມເສື່ອມໂຊມຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ, ການນຳເອົາຊະນິດພັນຕ່າງຖິ່ນເຂົ້າມາ, ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຫຼາຍເກີນໄປ ແລະ ມົນລະພິດທາງນ້ຳ. [5]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ: ມີລາຍງານກ່ຽວກັບການຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຂອງຈຳນວນປະຊາກອນ, ເຊິ່ງອາດຈະເກີນກວ່າ 80% ໂດຍອີງຕາມຂໍ້ມູນການຈັບສັດນ້ຳໃນອະດີດ; ແນວໃດກໍຕາມ, ການຫຼຸດລົງນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນມາຫຼາຍກວ່າສາມລຸ້ນຄົນແລ້ວ. ຈຳເປັນຕ້ອງມີຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມຈາກບັນທຶກການຈັບສັດນ້ຳໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອພິຈາລະນາວ່າຈຳນວນປະຊາກອນຍັງສືບຕໍ່ຫຼຸດລົງຢູ່ຫຼືບໍ່, ແລະ ຖ້າຫາກຍັງຫຼຸດລົງ, ກໍເພື່ອປະເມີນອັດຕາການຫຼຸດລົງດັ່ງກ່າວ. [5]

ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ: ມີຄຳແນະນຳວ່າ ຄວນມີຄວາມລະມັດລະວັງໃນການປ່ອຍປາຕະກູນປາຂາວ (carp) ຊະນິດພັນຫຼັກຈາກລຸ່ມແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (Gangetic carp) ລົງສູ່ລະບົບແມ່ນ້ຳໃນເຂດແຫຼມອິນເດຍ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ປາພື້ນເມືອງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນທາງເສດຖະກິດ ເຊັ່ນ: ປາກິນຫຍ້າ (C. cirrhosis) ຕ້ອງສູນພັນໄປຈາກທ້ອງຖິ່ນນັ້ນ. ນອກຈາກນີ້, ຄວນກຳນົດໃຫ້ວັງນ້ຳເລິກຕາມລຳແມ່ນ້ຳຕ່າງໆ ເປັນເຂດອະນຸລັກ ໂດຍຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການຫາປາໃນບໍລິເວນດັ່ງກ່າວ ເພື່ອປົກປ້ອງປາພໍ່ແມ່ພັນ, ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງລະດູຮ້ອນ ເຊິ່ງເປັນໄລຍະທີ່ລະດັບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳຫຼຸດລົງຕໍ່າ. [5]