- ອານາຈັກ
- Animalia
- ເຫຼົາ
- Chordata
- ຊັ້ນ
- Teleostei
- ອັນດັບ
- Cypriniformes
- ຊື່ສະກຸນ
- Cyprinidae
- ສະກຸນ
- Hypsibarbus
- ຊະນິດ
- Hypsibarbus lagleri
ປາປາກ/ Vernay's Barb
ປາປາກຄຳ/ Wetmore's Barb
ປາປາກມອນ ເປັນປາໃນວົງປາຕະພຽນ (Cyprinidae) ທີ່ມີລຳໂຕເລິກ, ແປຂ້າງຫຼາຍ, ມີສີເງິນ ແລະ ມີຮູບຮ່າງລຳໂຕຄ້າຍຮູບກະສວຍ (fusiform). ຄີຕ່າງໆບໍ່ມີສີສັນ. ຄີຫຼັງມີກ້ານຄີອ່ອນ 8 ກ້ານ, ສ່ວນຄີກົ້ນມີກ້ານຄີອ່ອນ 5 ກ້ານ. ກະດູກຮອງຮັບເຫງືອກຄູ່ທຳອິດມີຊີ່ກອງເຫງືອກ (gill rakers) ຈຳນວນ 9–10 ອັນ ຢູ່ບໍລິເວນສ່ວນລຸ່ມ. ມີແຖວເກັດຕາມຂວາງ 6 ແຖວຢູ່ເໜືອເສັ້ນຂ້າງໂຕ ແລະ ມີແຖວເກັດຕາມລວງນອນ 5 ແຖວ ລະຫວ່າງເສັ້ນຂ້າງໂຕກັບແຖວເກັດກາງຫຼັງບໍລິເວນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄີຫຼັງ. ການມີແຖວເກັດຕາມຂວາງ 6 ແຖວຢູ່ເໜືອເສັ້ນຂ້າງໂຕ ເປັນລັກສະນະສຳຄັນທີ່ຊ່ວຍໃນການຈຳແນກຊະນິດນີ້.
ຂະໜາດ: 35 ຊັງຕີແມັດ SL.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ອາຫານ: ກິນສັດນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍ (zooplankton), ໜອນ ແລະ ສາຫຼ່າຍ. ການສັງເກດການສັດທີ່ຢູ່ໃນທຳມະຊາດຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າພວກມັນມີພຶດຕິກຳການກິນອາຫານແບບສວຍໂອກາດ (ກິນສິ່ງທີ່ມີຢູ່), ໂດຍອາຫານເຫຼົ່ານີ້ຖືເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງອາຫານຕາມທຳມະຊາດຂອງພວກມັນ. [1], [3], [4]
ພຶດຕິກຳ: ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວບໍ່ມີນິໄສດຸຮ້າຍ ແຕ່ອາດກິນປາຂະໜາດນ້ອຍເປັນອາຫານ ແລະ ສາມາດລົບກວນປາຊະນິດອື່ນທີ່ເຄື່ອນໄຫວຊ້າ ຫຼື ມີນິໄສຂີ້ອາຍ ເນື່ອງຈາກພວກມັນມີນິໄສເຄື່ອນໄຫວໄປມາຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ແລະ ມີພຶດຕິກຳການກິນອາຫານທີ່ວ່ອງໄວແຂງແຮງ. ປາໃນສະກຸນ ນີມັກຈະອາໄສຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນຝູງ. [3]
Global distribution of Hypsibarbus lagleri between 1974 to 2008. Source: [5]
- 1. ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ
- 2. ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
- 3. ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້
- 4. ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ
- 5. ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ
- 6. ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກເໜືອ
- 7. ເຂດສາຍພູຫຼວງຕອນລຸ່ມ
- 8. ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກກາງ
- 9. ພູພຽງບໍລິເວນ
ອີງຕາມຂໍ້ມູນຂອງ GBIF, ສາຍພັນນີ້ໄດ້ມີການບັນທຶກໄວ້ວ່າພົບເຫັນຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ບໍລິເວນເມືອງຫຼວງພະບາງ, ແຂວງຫຼວງພະບາງ, ສປປ ລາວ [5]. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີການບັນທຶກການພົບເຫັນສາຍພັນດັ່ງກ່າວຢູ່ຕາມຕະຫຼາດປາໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ມັກພົບເຫັນໂດຍທົ່ວໄປຢູ່ບໍລິເວນນ້ຳຕົກຕາດຄອນ (Khone Falls) ໃນເມືອງໂຂງ, ແຂວງຈຳປາສັກ, ພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ [4].
ປາຊະນິດນີ້ພົບເຫັນຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງ ແລະ ເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າສູ່ແມ່ນ້ຳຂະໜາດກາງໃນຊ່ວງລະດູຝົນ. ມັນອາໄສຢູ່ບໍລິເວນລະດັບນ້ຳຕອນກາງຫາພື້ນນ້ຳໃນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ມີນ້ຳໃສ ແລະ ອາດເຂົ້າໄປໃນເຂດປ່າທີ່ຖືກນ້ຳຖ້ວມເຊິ່ງຢູ່ຕິດກັບແມ່ນ້ຳ. ປາຊະນິດນີ້ມັກຫຼີກລ່ຽງບໍລິເວນທີ່ມີຕະກອນດິນລະອຽດ ແຕ່ຈະມັກພື້ນທີ່ທີ່ມີຫີນຫຼາຍກວ່າ ແລະ ບໍ່ພົບວ່າພວກມັນຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີໃນແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ເກີດຈາກການສ້າງເຂື່ອນກັ້ນນ້ຳ. [1], [4]
ບັນຊີແດງຂອງ IUCN: ດັ່ງນັ້ນ, ປາຊະນິດນີ້ຈຶ່ງຖືກຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນ (Vulnerable). ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການຫຼຸດລົງຂອງຈຳນວນປະຊາກອນອາດຈະຮ້າຍແຮງກວ່າທີ່ຄາດຄະເນໄວ້ໃນປັດຈຸບັນ, ແລະ ການປະເມີນຄືນໃໝ່ໃນອະນາຄົດອາດສົ່ງຜົນໃຫ້ຊະນິດພັນນີ້ຖືກຍົກລະດັບໄປຢູ່ໃນກຸ່ມທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງຂຶ້ນ ເມື່ອມີຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບຜົນກະທົບຂອງການສ້າງເຂື່ອນຫຼາຍຂຶ້ນ. [4]
ອາຫານ: ມີການຈໍາໜ່າຍໃນສະພາບສົດ ແລະ ໄດ້ມາຈາກການປະມົງທັງແບບການຄ້າ ແລະ ແບບຍັງຊີບ. [1], [4]
ຊະນິດພັນໃນປ່າ:
ການຍ້າຍຖິ່ນ: ສັດຊະນິດນີ້ມີການຍ້າຍຖິ່ນຂຶ້ນໄປຕາມແມ່ນ້ຳຂອງໃນຊ່ວງເດືອນມັງກອນ-ກຸມພາ ແລະ ຍ້າຍກັບລົງມາຫານ້ຳສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳເຊຊານ, ເຊຣີພອກ ແລະ ເຊກອງ (3S) ໃນຊ່ວງເດືອນມິຖຸນາ-ກໍລະກົດ. [4]
ໄພຂົ່ມຂູ່: ສັດຊະນິດນີ້ກໍາລັງປະເຊີນກັບໄພຂົ່ມຂູ່ຈາກການຫາປາເກີນຂອບເຂດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ລວມທັງລະບົບແມ່ນ້ຳ 3S. ການພັດທະນາເຂື່ອນເຫຼົ່ານີ້ຄາດວ່າຈະສົ່ງຜົນກະທົບທາງລົບຢ່າງຮ້າຍແຮງ ແລະ ທັນທີຕໍ່ສັດຊະນິດນີ້ ໂດຍການຂັດຂວາງເສັ້ນທາງການເຄື່ອນຍ້າຍ ແລະ ການເຊື່ອມຕໍ່ຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ. [4]
ການຕິດຕາມປະຊາກອນ: ໃນປັດຈຸບັນ ປາຊະນິດນີ້ຖືກຫາເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເຊິ່ງມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຈຳນວນປະຊາກອນຂອງມັນຫຼຸດລົງຢ່າງຊ້າໆ. ມີການຄາດຄະເນວ່າ ຈຳນວນປະຊາກອນຈະຫຼຸດລົງປະມານ 30–50% ໃນໄລຍະ 15 ປີຂ້າງໜ້າ ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຂອງເຂື່ອນເຫຼົ່ານີ້; ແນວໃດກໍຕາມ, ນີ້ເປັນພຽງການຄາດຄະເນແບບລະມັດລະວັງເທົ່ານັ້ນ ແລະ ສະຖານະການຕົວຈິງອາດຈະຮ້າຍແຮງກວ່ານີ້ຫຼາຍ. [4]
ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ: ຈຳເປັນຕ້ອງມີການຄົ້ນຄວ້າເພີ່ມເຕີມ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ດີຂຶ້ນກ່ຽວກັບການກະຈາຍຕົວ, ໄພຂົ່ມຂູ່, ແນວໂນ້ມຂອງປະຊາກອນ, ຄວາມຕ້ອງການດ້ານຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ລັກສະນະທາງນິເວດວິທະຍາຂອງສາຍພັນນີ້. [4]
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | N/A | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | N/A |
| ແຮ່ທາດ | N/A | N/A |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
[2] R. Froese and D. Pauly, Eds., “Hypsibarbus lagleri—Photos,” FishBase. [Online]. Available: https://www.fishbase.se/photos/ThumbnailsSummary.php?ID=27117. [Accessed: Oct. 13, 2026].
[2] Naga of Foundation, Fishes of the Mekong Delta: A Guide to the Freshwater Fishes of the Lower Mekong Basin, p. 134. [Online]. Available: https://www.nagaofoundation.or.jp/e/publication/e-book/mekongfishes/book/index.html#target/page_no=134. [Accessed: Oct. 13, 2026].
[3] Seriously Fish, “Hypsibarbus lagleri,” Seriously Fish. [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/hypsibarbus-lagleri. [Accessed: Oct. 13, 2026].
[4] International Union for Conservation of Nature (IUCN), “Hypsibarbus lagleri,” The IUCN Red List of Threatened Species. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/181214/7663880. [Accessed: Oct. 13, 2026].
[5] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Hypsibarbus lagleri,” GBIF Backbone Taxonomy. [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/3P3G4. [Accessed: Oct. 13, 2026].
https://www.iucnredlist.org/species/181214/7663880
https://www.gbif.org/taxon/3P3G4
https://www.fishbase.se/summary/Hypsibarbus-lagleri
https://www.seriouslyfish.com/species/hypsibarbus-lagleri
https://www.planetcatfish.com/arn/genus.php?genus_id=723
https://www.biodiversitylibrary.org/search?SearchTerm=Hypsibarbus+lagleri#/names
https://www.mrcmekong.org/?download_document=1&document_id=01BMXYOAC3MO6MEMDHFFBI6BLIKXQQTRII&name=Fishes-Photo%20Book%20for%20Fish%20Abundance%20and%20Diversity%20Monitoring%20in%20Lower%20Mekong%20Basin&fbclid=IwY2xjawUoRU1leHRuA2FlbQIxMABwZG9mAWJyaWQRMVo3OTU1NmxGQU9jOFFpYlNzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeVQVK77ssjbXKz7uuVaJfWtaXOobIyLZ1U2RLKExzBZCYo3xyLigZ9ZO7Xog_aem_MBUSzNF-OzJpCXdtTD84vw
https://www.nagaofoundation.or.jp/e/publication/e-book/mekongfishes/book/index.html#target/page_no=13