ລັກສະນະທົ່ວໄປ: ເປັນແມວປ່າຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີໃບໜ້າກວ້າງ ແລະ ໃຫຍ່ຜິດປົກກະຕິ.

ຫົວ: ກວ້າງ ແລະ ແປດ້ານເທິງ, ຫູຢູ່ຕ່ຳແນບຂ້າງຫົວ, ດັງ (ແຜ່ນຮອງດັງ) ມີສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ, ແກ້ມມີແຖບສີສົ້ມແດງ (ສີນ້ຳຕານປົນສີເຫຼືອງ).

ຕາ: ມີແກ້ວມ່ານຕາສີຂຽວປົນສີເຫຼືອງ ຄືກັນແມວຂະໜາດນ້ອຍສ່ວນໃຫຍ່, ແກ້ວມ່ານຕາຈະແຄບລົງເປັນເສັ້ນຊື່ຕັ້ງເມື່ອຢູ່ໃນພື້ນທີ່ແສງແຈ້ງ (ແທນທີ່ຈະຍັງເປັນຮູບກົມຄືກັບແມວໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ສິງໂຕ).

ຫູ: ມີຂະໜາດໃຫຍ່ປະມານ 68-74 ມມ. ແລະ ກວ້າງ, ປາຍແຫຼມ ມີຈຸດສີດຳຊັດເຈນ, ດ້ານຫຼັງຂອງຫູມີສີນ້ຳຕານແດງ (ສີນ້ຳຕານປົນສີແດງ).

ຂາ ແລະ ຕີນ: ຂາຂ້ອນຂ້າງສັ້ນ. ສ່ວນເທິງຂອງຕີນມີສີຈາງຫຼາຍເກືອບຂາວ, ຝາຕີນມີຂົນໜາຍາວ (20 ມມ. ຂື້ນໄປ), ສີເຫຼືອງອົມຂຽວໝາກກອກຄຸມຢູ່ ແລະ ມີແຜ່ນຮອງອຸ້ງຕີນເຊື່ອງໄວ້ ເຊິ່ງອາດຈະເປັນການປັບໃຫ້ເຂົ້າກັບການຢາງຕາມຊາຍ ຫຼື ຫິມະ, ມີແຖບສີເຂັ້ມສອງແຖບພາດຜ່ານບໍລິເວນ ‘’ຂໍ້ສອກ’’ ຂອງບໍລິເວນດ້ານໜ້າ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເດັ່ນຊັດຈາກຂົນສີອອ່ນກ່ວາ.

ຫາງ: ຍາວປະມານເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງລຳຕົວ, ປາຍຫາງຮຽວເລັກນ້ອຍ, ມີລາຍວົງແຫວນໃກ້ບໍລິເວນປາຍ ແລະ ມີປາຍຫາງສີດຳ.

ຂົນ: ອອ່ນນຸ້ມ ແລະ ໜາ, ມີຂົນຊັ້ນໃນໜາແໜ່ນຄ້າຍຂົນແກະ ເພື່ອຊ່ວຍເກັບຄວາມອົບອຸ່ນ, ສີໂດຍລວມເປັນສີຊາຍອອ່ນ, ສີຄີມ ຫຼື ສີເຟືອງອົມສີເທົາ, ມີແຖບສີເຂັ້ມຈາງໆ ພາດລົງຕາມກະດຸກສັນຫຼັງ, ມີລາຍ ແລະ ຈຸດຈາງໆ ກະຈາຍຢູ່ທົ່ວລຳຕົວ (ບໍ່ຊັດເຈນເທົ່າກັບແມວລາວຈຸດສ່ວນໃຫຍ່), ທ້ອງ ແລະ ບໍລິເວນໃນຂອງຂາມີສີຂາວ.

ຂະໜາດ: ລຳຕົວ ແລະ ຫົວລວມກັນຍາວ 35-55 ຊມ. ຫາງຍາວ 23-34 ຊມ. ຂາຫຼັງຍາວ 10-13 ຊມ.

ນ້ຳໜັກ: ລະຫວ່າງ 1,4-3,5 ກກ. ໂດຍປະມານເທົ່າກັບແມວບ້ານໂຕໃຫຍ່.

ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງເພດຜູ້ ແລະ ເພດແມ່: ບໍ່ມີເພດຜູ້ ແລະ ເພດແມ່ທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍກັນ ໂດຍພື້ນຖານ.

ລູກແມວ: ມີຈຸດ ແລະ ລາຍທີ່ຊັດເຈນກ່ວາໂຕເຕັມໄວ ແລະ ຈະຈາງລົງເລັກນ້ອຍເມື່ອໂຕເຕັມໄວ.

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

ພຶດຕິກຳ: ແມວລາຍຫີນອອ່ນເປັນສັດທີ່ບໍ່ຄ່ອຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ, ອາໃສຢູ່ໃນປ່າ ແລະ ມີນິໄສສັນໂດດ, ເຄີຍຄິດວ່າອອກຫາກິນໃນເວລາຕອນຄ່ຳ ແລະ ກາງຄືນ, ແຕ່ຫຼັກຖານບົ່ງຊີ້ວ່າ ມັນອອກຫາກິນໃນເວລາກາງເວັນເປັນຫຼັກ, ມັກອາໃສຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້ເປັນສ່ວນໃຫຍ່, ສາມາດລົງຈາກຕົ້ນໄມ້ໂດຍເອົາຫົວລົງກ່ອນໄດ້ ແລະ ໄດ້ຮັບສາຍາວ່າ “Old-World margay” ເນື່ອງຈາກຄວາມສາມາດໃນການປີນໄຕ່. ເຖິ່ງວ່າພວກມັນຈະມັກອາໃສຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສາມາດພົບເຫັນພວກມັນໄດ້ຍາກ ແຕ່ພວກມັນກໍໃຊ້ເວລາອາໃສ່ຢູ່ພື້ນດິນຄືກັນ. [3]

ອາຫານ: ແມວລາຍຫີນອອ່ນເປັນນັກລ່າທີ່ມັກສວຍໂອກາດ ໂດຍຈັບເຫຍື່ອເປັນສ່ວນໃຫຍ່ຈາກປາຍຍອດຕົ້ນໄມ້ໃນປ່າ. ອາຫານຂອງພວກມັນໄດ້ແກ່ ນົກ, ກະຮອກ, ໜູ, ສັດເລືອຄານ ແລະ ອາດລວມເຖິ່ງລິງຂະໜາດນ້ອຍ. ທັກສະການປີນໄຕ່ທີ່ດີຍ້ຽມ ເຮັດໃຫ້ພວກມັນສາມາດສຸ້ມໂຈມຕີເຫຍື່ອຈາກດ້ານເທິງ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ພວກມັນໄດ້ປຽບເໜືອນັກລ່າຊະນິດອື່ນໃນປ່າ. [4], [5]

ການສືບພັນ: ເຊື່ອກັນວ່າແມວລາຍຫີນອອ່ນສືບພັນໃນປ່າໜາທຶບ, ລ້ຽງລູກອອ່ນໃນໂພງຕົ້ນໄມ້ ຫຼື ຮູໃຕ້ດິນ. ຄອກໜຶ່ງມີລູກຕັ້ງແຕ່ 1-4 ໂຕ ເຊິ່ງແມ່ຈະເປັນຜູ້ເບິ່ງແຍງທັງໝົດ [5]. ມີໄລຍະເວລາການຖືພາ 66-82 ວັນ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວລູກຄອກໜຶ່ງຈະມີລູກຕັ້ງແຕ່ 2 ຕົວ ຈະມີນ້ຳໜັກ 61-85 ກຼາມ, ລູກແມວຈະມືນຕາໃນເມື່ອອາຍຸປະມານ 12 ວັນ, ເລີ່ມກິນອາຫານແຂງໄດ້ເມື່ອອາຍຸ 21-22 ເດືອນ. ອາຍຸໄຂໃນປ່າຍັງບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຊັດເຈນ ແຕ່ໃນພື້ນທີ່ລ້ຽງເສືອລາຍຫີນອອ່ນຈະມີອາຍຸໄດ້ຮອດ 12 ປີ. [4]

ຂໍ້ຫ້າມໃນການນຳໃຊ້:

ບັນຊີ CITES: ການໃຊ້ປະໂຫຍດເພື່ອການລິໂພກທຸກຮູບແບບ (ໜັງ, ກະດູກ, ການລ່າ) ຖືກຄວບຄຸມຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຫຼື ຂໍຫ້າມພາຍໃຕ້ບັນຊີທີ່ I ຂອງ CITES ການໃຊ້ປະໂຫຍດທີ່ບໍ່ແມ່ນບໍລິໂພກ (ການທ່ອງທ່ຽວທາງນິເວດ, ສັນຍາລັກທາງວັດທະນະທຳ, ບົດບາດທາງນິເວດວິທະຍາ) ໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມໃຫ້ເປັນທາງເລືອກທີ່ຢືນຍົງ. [1]

ກົດໝາຍລາວ: ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດປ່າ ແລະ ສັດນ້ຳຂອງລາວ ເສືອລາຍຫີນອອ່ນ (Pardofelis marmorata) ຖືກຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ I (ປະເພດທີ່ I ເປັນສັດຫວງຫ້າມ) ເຊິ່ງເປັນລະດັບການຄຸ້ມຄອງສູງສຸດໃນລາວ ທຽບເທົ່າກັບການຫ້າມທີ່ເຂັ້ມງວດທີ່ສຸດ. [9]

• ຫ້າມລ່າ ຫຼື ຈັບ: ບຸກຄົນທົ່ວໄປຫ້າມຂ້າ, ດັກຈັບ ຫຼື ລ່າເສືອລາຍຫີນອອ່ນ ເດັດຂາດ.
• ຫ້າມຄ້າຂາຍ ຫຼື ຂົນສົ່ງ: ການຂາຍ, ການຊື້, ການຂົນສົ່ງ ຫຼື ການແລກປ່ຽນເສືອລາຍຫີນອອ່ນ ຫຼື ສິ້ນສ່ວນຂອງເສືອລາຍຫີນອອ່ນເປັນສິ່ງຜິດກົດໝາຍ.
• ຫ້າມຄອບຄອງ: ການລ້ຽງເສືອລາຍຫີນອອ່ນ ບໍ່ວ່າຈະຍັງມີຊີວິດຢູ່ ຫຼື ຕາຍແລ້ວ ຫຼື ສິ້ນສ່ວນໃດໆ ຂອງຮ່າງກາຍຂອງມັນ ຖືເປັນສິ່ງຕ້ອງຫ້າມ.
• ຫ້າມນຳໃຊ້ໃນຜະລິດຕະພັນ: ໜັງ, ກະດູກ ຫຼື ອານຸພັນອື່ນໆ, ຫ້າມນຳໄປໃຊ້ເພື່ອການຄ້າ ຫຼື ສ່ວນບຸກຄົນ.
• ບົດລົງໂທດທີ່ເຂັ້ມງວດ: ການຝ່າຝືນອາດສົ່ງຜົນໃຫ້ຖືກປັບເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ແລະ ຕິດຄຸກຕາມກົດໝາຍລາວ.

ທີມງານຂອງພາເຂົ້າລາວຂໍປະຕິເສດຢ່າງເດັດຂາດຕໍ່ການລ່າ ຫຼື ການໃຊ້ສັດປ່າ ຫຼື ສັດສາຍພັນທີ່ໃກ້ສູນພັນ ເຊິ່ງຖືກລະບຸວ່າເປັນສັດຕ້ອງຫ້າມໃນລາຍຊື່ລະຫວ່າງປະເທດ ຫຼື ໃນກົດໝາຍຂອງ ສປປ ລາວ.

ຊະນິດພັນໃນປ່າ:

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ການສູນເສຍ ແລະ ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໃສໃນປ່າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈາກການຕັດໄມ້, ການຂະຫຍາຍພື້ນທີ່ກະສິກຳ ແລະ ການຕັ້ງຖິ່ນຖານ ລວມທັງສວນປາມນ້ຳມັນ ເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນ ຕໍ່ເສືອລາຍຫີນອອ່ນ. ສັດຊະນິດນີ້ມີມູນຄ່າສູງ ເນື່ອງຈາກໜັງ, ຊີ້ນ ແລະ ກະດູກ ເຖິ່ງວ່າຈະພົບເຫັນໄດ້ໜ້ອຍໃນການຄ້າສັດປ່າ ເຊິ່ງອາດເປັນເພາະການລາຍງານການຂ້າ ແລະ ການຄ້າຜິດກົດໝາຍມີໜ້ອຍ. ການຫາແບບເຈາະຈົງ ແລະ ບໍ່ເຈາະຈົງຈະແພ່ຫຼາຍໄປທົ່ວບໍລິເວນ ເຊິ່ງຖືເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນ, ນອກຈາກນີ້ ລາຍງານກ່ຽວກັບການລ່າສັດມັກນຳໄປສູ່ການຂ້າເພື່ອແກ້ແຄ້ນ. [6], [2]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ: ບໍ່ມີການປະມານຄວາມນາແໜ້ນຂອງປະຊາກອນເສືອລາຍຫີນອອ່ນ, ອັດຕາການຄົ້ນພົບຕ່ຳ ແລະ ຄວາມໜາແໜ່ນໜ້າຈະແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ ໃນແຕ່ລະພື້ນທີ່, ໃນການສຳຫຼວດຄວາມຫຼາກຫຼາຍຄັ້ງມີການບັນທຶກປະຊາກອນໄດ້ພຽງບໍ່ກີ່ຕົວ ຍົກເວັ້ນຄວາມໜາແໜ່ນຈະຕ່ຳຫຼາຍ ຫຼື ການກະຈາຍຕົວທີ່ກະຈັດກະຈາຍຫຼາຍ, ຄາດວ່າປະຊາກອນທົ່ວໂລກຈະມີຈຳນວນຫຼາຍ 10,000 ຕົວເຕັມໄວ ເຖິ່ງຈະມີການຄາດການວ່າກຳລັງຫຼຸດລົງກໍ່ຕາມ. [6]

ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ: ເສືອລາຍຫີນອອ່ນຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ I ຂອງ CITES ແລະ ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງໂດຍກົດໝາຍລະດັບຊາດໃນພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່. ການລ່າສັດເປັນສິງຕ້ອງຫ້າມໃນບັງຄາລາເດຼດ, ກຳປູເຈຍ, ຈີນ (ຍູນນານ), ອິນເດຍ, ອິນໂດເນເຊຍ, ມາເລເຊຍ, ມຽນມາ, ເນປານ ແລະ ໄທ, ນອກຈາກນີ້ຍັງມີກົດລະບຽບບັງຄັບຈາກປະເທດລາວ ແລະ ສິງກະໂປ. ພົບໄດ້ໃນພື້ນທີ່ຄຸ້ມຄອງຫຼາຍແຫ່ງ ເຖິ່ງວ່າລະດັບການບັງຄັບໃຊ້ຈະແຕກຕ່າງກັນໄປ ແລະ ຍັງພົບໄດ້ນອກເຂດຄຸ້ມຄອງອີກດ້ວຍ. ຈຳເປັນຕ້ອງມີການສຶກສາເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບນິເວດວິທະຍາ, ການກະຈາຍພັນ ແລະ ສະຖານະ ໂດຍສະເພາະຄວາມໜາແໜ້ນຂອງປະຊາກອນ, ຜົນກະທົບຈາກການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໃສ, ຂອບເຂດການລ່າສັດ ແລະ ຄວາມຖີ່ໃນການຄ້າທີ່ຜິດກົດໝາຍ. [6], [3]

ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍ:

1. ຂໍບັງຄັບພາຍໃຕ້ກົດໝາຍໃນບັນຊີທີ່ I ຂອງ CITES:

• ຂໍ້ຫ້າມໃນການຄ້າຂາຍເຂົາແຮດທົ່ວໂລກ: ບໍ່ມີຕະຫຼາດລະຫວ່າງປະເທດທີ່ຖືກົດໝາຍສຳຫຼັບເຂົາແຮດນໍດຽວ ຫຼື ອານຸພາກຕ່າງໆຂອງແຮນໍດຽວ.
• ຂໍ້ຈຳກັດໃນການເພາະລ້ຽງໃນກົງ: ການເຄື່ອນຫຍ້າຍສັດແຕ່ລະຕົວເພື່ອວັດຖຸປະສົງໃນການອານຸລັກ ຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບການຄວບຄຸມ ແລະ ອານຸຍາດຢ່າງເຂັ້ມງວດພາຍໃຕ້ CITES.
• ລຳດບຄວາມສຳຄັນໃນການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍ: ປະເທດຕ່າງໆ (ເຊັ່ນ: ອິນໂດເນເຊຍ) ຈຳເປັນຕ້ອງຖືວ່າການລ່າສັດ ແລະ ການຄ້າສັດປ່າຜິດກົດໝາຍເປັນອາດສະຍາກຳທີ່ຮ້າຍແຮງກ່ຽວກັບສັດປ່າ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [1]

2. ກົດໝາຍລາວ:

ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ແລະ ອົງກອນຕ່າງໆ ຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການກະທຳໃດໆຕໍ່ໄປນີ້:

1. ການສະເໜີສິນບົນ ຫຼື ເປັນຕົວກາງໃນການສະເໜີ ຫຼື ຮັບສິນບົນ.
2. ການປອມແປງເອກະສານ ຫຼື ການໃຊ້ເອກະສານປອມ
3. ການຄອບຄອງ, ຊື້-ຂາຍ, ລ່າ, ນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກ ຫຼື ການເຄື່ອນຫຍ້າຍສັດປ່າຢ່າງຜິດກົດໝາຍ ລວມທັງຊາກ, ສິ້ນສ່ວນ ແລະ ຜະລິດຕະພັນຈາກສັດປ່າ.
4. ການທາລຸນນະກຳສັດທຸກຮູບແບບ
5. ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຜະລິດ ນຳເຂົ້າ, ຈຳນ່າຍ ແລະ ໃຊ້ອາວຸດລ່າສັດ ຫຼື ເຄື່ອງມືທີ່ມີລັກສະນະທຳລາຍລ້າງ ເຊັ່ນ ອຸປະກອນລະເບີດ, ສານເຄມີ, ສານພິດ, ໄຟຟ້າ, ແສງ, ສຽງ, ຄື້ນ ແລະ ອື່ນໆ.
6. ການບຸກລຸກ ແລະ ການທຳລາຍເຂດອານຸລັກສັດປ່າ, ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດປ່າ ແລະ ແຫຼ່ງອາຫານສັດປ່າທາງຕົງ ຫຼື ທາງອອ້ມ.
7. ການປ່ອຍສັດປ່າຕ່າງຖິ່ນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະກໍໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍຕໍ່ສັດປ່າພື້ນເມືອງ ແລະ ລະບົບນິເວດ.
8. ການເຄື່ອນຫຍາຍ, ຫານປ່ຽນແປງ ຫຼື ການທຳລາຍເຄື່ອງໝາຍເຂດແດນຂອງຂອບເຂດອານຸລັກສັດປ່າ.
9. ພຶດຕິກຳອື່ນໆທີ່ຝ່າຝືນກົດໝາຍ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [9]