( Burma Mahogany, Burmese-mahogany)

Malvaceae

ລຳຕົ້ນສີສຽດສາມາດສູງໄດ້ຮອດ 30 ມ.
ໃບຮູບໄຂ່ ຫາຮູບໄຂ່ຍາວຮີ, ຂະໜາດຍາວ 8 ຫາ 13 ຊມ ແລະ ກວ້າງ 5 ຫາ 8 ຊມ, ປາຍໃບແຫຼມ ຫຼື ມີແສກຕື້ນສາມແສກ, ໂຄນໃບໃບກວ້າງ ແລະ ກົມ ຫຼື ຮູບຫົວໃຈ, ຂອບໃບເປັນຄື້ນ. ກ້ານໃບຍາວ 1 ຫາ 2 ຊມ, ສ່ວນໃຫຍ່ຜິວລຽບ ມີຂົນໜ້ອຍຫຼາຍ (ກ້ຽງ).
ຊໍ່ດອກອອກບໍລິເວນປາຍຍອດ ແລະ ງ່າມໃບ, ຍາວ 5 ຫາ 10 ຊມ. ດອກບານຮູບຮີ, ຍາວປະມານ 5 ມມ, ກວ້າງ 3 ມມ, ປາຍແລມ. ກາບດອກຮູບສາມຫຼ່ຽມ. ກີບດອກຮູບບ່ວງ (spathulate), ຍາວປະມານ 5 ມມ, ກວ້າງ 2 ມມ. ເກສອນເພດຜູ້ລຽບ ຫຼື ບໍ່ມີຂົນ. ເຕົ້າໄຂ່ຮູບກົມ (globose), ມີ 5 ຫ້ອງ (5-locular) ແລະ ມີສັນຍາວຕາມແຕ່ລະຫ້ອງເຕົ້າໄຂ່ 5 ຫ້ອງ ແລະ ປົກຄຸມດ້ວຍຂົນ.
ໝາກຮູບຍາວຮີ ແລະ ມີສົນຄ້າຍປິກ 5 ສັນຕາມລວງຍາວ, ມີຂະໜາດຍາວ 3 ຫາ 4.5 ຊມ ແລະ ກວ້າງ 3 ຫາ 4.5 ຊມ ເມື່ອລວມສັນປີກນຳ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

Native to Bangladesh, Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand. [2]
Global distribution of Pentace burmanica between 1929 to 2017. Source: [3]

ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ປ່າດົງດິບ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

ບັນຊີທີ່ II: ສະນິດພັນປະເພດຄຸ້ມຄອງ

ສິ່ງປູກສ້າງ
ອຸປະກອນ ແລະ ເຄື່ອງມື
ການຍ້ອມສີ
ວັດທະນະທຳ ແລະ ຮີດຄອງ
ພືດເປັນຢາ

ສະໝຸນໄພ: ພືດຊະນິດນີ້ມີສັບພະຄຸນທາງການຢາ ໂດຍນຳເປືອກມາຕົ້ມເພື່ອຮັກສາອາການຖອກທ້ອງ. ໃນຊົນເຜົາອາຄາ ຈະໃຊ້ຜົງຈກເປືອກສີສຽດທາບໍລິເວນສະດື ເພື່ອຊ່ວຍໃນການສະມານແຜ [10]. ນອກຈາກນີ້ເປືອກຍັງອຸດົມໄປດ້ວຍແທນນິນ ແລະ ເຊື່ອກັນວ່າໃຊ້ເປັນຢາທີ່ປັບປຸ່ງສຸຂະພາບແຂ້ວ ແລະ ເຫງືອກໃຫ້ແຂງແຮງ. [8], [7]
ວັດທະນາທຳ ແລະ ສາສະໜາ: ເປືອກໄມ້ມີແທນນິນສູກ ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນລາວ ໃນຖານະເຄື່ອງຄ້ຽວມາກທີ່ມີຄຸນຄ່າ ຜູ້ທີ່ຄ້ຽວມາກຈະໃສ່ເປືອກສີສຽດລົງໄປນຳ ເພື່ອເພີ່ມລົດຊາດ ແລະ ຄວາມຝາດ. [10], [11]
ການລົງສີ ແລະ ສີຍ້ອມ: ເປືອກຂອງສີສຽດຖືກນຳມາໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍເປັນແຫຼ່ງຂອງສີຍ້ອມ ໂດຍໃຫ້ສີເຫຼືອງ ຫາ ສີນ້ຳຕານ, ສີຂຽວຂີ້ມ້າ ແລະ ຍັງໃຊ້ໃນໃນການຝອກໜັງອີກດ້ວຍ. [10], [7]
ການກໍ່ສ້າງ ແລະ ເຄື່ອງມືອຸປະກອນ: ໄມ້ຖືກນຳມາໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງ ແລະ ໄມ້ຊະນິດນີ້ຍັງມີຄ່າເນື່ອງຈາກເນື້ອໄມ້ດີ ເນື້ອໄມ້ມີຄວາມແຂງແຮງ ເໝາະສຳຫຼັບການເຮັດເຟີນິເຈີ ແລະ ໃຊ້ຕົບແຕ່ງເຮືອນ. [8]

ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ

ມັງກອນ
ກຸມພາ
ມີນາ
ເມສາ
ຕຸລາ
ພະຈິກ
ທັນວາ

ປັດຈຸບັນ ພືດຊະນິນີ້ຖືວ່າມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ຄົວຄອບໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວ ຜ່ານການເກັບເປືອກ ແລະ ເນື້ອໄມ້ ເຫຼົ່ານີ້ເພື່ອສົ່ງອອກໄປປະເທດໄທ ເພື່ອໃຊ້ໃນອຸດສາຫະກຳຢາ ແລະ ອາຫານ ພ້ອມທັງຊ່ວຍສ້າງລາຍໄດ້ໃຫ້ກັບຊາວບ້ານໃນທ້ອງຖິ່ນ [10]. ລາຄາໃນຕະຫຼາດທ້ອງຖິ່ນໂດຍສະເລ່ຍຢູ່ທີ່ 5.000 ຫາ 15.000 ກີບຕໍ່ກິໂລ, ບາງຄົວເຮືອນສາມາດສ້າງລາຍໄດ້ສູງຮອດ 200.000 ກີບຕໍ່ວັນ ເມື່ອນຳເປືອກໄມ້ໄປຂາຍ. [7]

ສະພາບໂດຍລວມ:
ພືດຊະນິດຈະເຕີບໂຕໄດ້ດີໃນດິນທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ມີການຂະຫຍາຍພັນໄດ້ໂດຍການກ້າແກ່ນ. [7]

ການເກັບກ່ຽວ:
ໃນບາງກໍລະນີ ວິທີການເກັບກ່ຽວຈະແຕກຕ່າງກັນໄປ ໂດຍຈະຕັດຕົ້ນໄມ້ລົງເພື່ອເກັບເປືອກ ຫຼື ອີກກໍລະນີຜູ້ເກັບກ່ຽວຈະຫຼີກລ່ຽງກັນຕັດຕົ້ນໄມ້ ໂດຍຈະລອກເປືອກໄມ້ຈາກດ້ານໃດດ້ານໜຶ່ງຂອງລຳຕົ້ນເທົ່ານັ້ນ ໂດຍຫວັງໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ຍັງມີຊິວິດລອດ. [7]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການເກັບກ່ຽວເປືອກໄມ້ໃນປ່າ ຈາກຕົນໄມ້ຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ເກົ່າແກ່ອາດເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ຕາຍໄດ້ ແລະ ລາຍຄັ້ງທີ່ຕົ້ນໄມ້ເຫຼົ່ານີ້ຖືກຕັດ, ໃນບາງກໍລະນີຜູ້ເກັບກ່ຽວຈະຫຼີກຫຼ່ຽງການການຕັດຕົ້ນໄມ້ ແລະ ເລືອກທີ່ຈະລອກເປືອກໄມ້ຈາກດ້ານໃດດ້ານໜຶ່ງຂອງລຳຕົ້ນແທນ ເຖິ່ງແມ່ນວ່າເປືອກໄມ້ຈະງອກໃໝ່ໄດ້ພາຍໃນສາມປີ ແຕ່ແຜ່ເຫຼົ່ານີ້ຍັງມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການຖືກແມງໄມ້ ແລະ ເຊື້ອຣາໂຈມຕີ, ຄວນອ່ນຸຮັກຕົນແມ່ພັນໄວ້ເພື່ອການພັດທະນາ. [7]

N/A

[1] Ken Fern (ed.), Pentace burmanica – Pha Tad Ke Botanical Garden [Online]. Available: https://www.pha-tad-ke.com/plant/pentace-burmanica/. [Accessed: 5-Feb-2026].
[2] Royal Park Rajapruek, “พรรณไม้,” Royal Park Rajapruek Plant Database. [Online]. Available: https://rpplant.royalparkrajapruek.org/FrontPlant/Index_slide2?id0=4704&id1=552&id2=3284&id3=3971&id4=4704&id5=416&id6=4918. Accessed: Feb. 6, 2026.
[3] Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation, “Botany DNP – Plant QR code database,” Botany DNP. [Online]. Available: https://botany.dnp.go.th/bkf_qr/index.html?code=Malv012. Accessed: Feb. 6, 2026.

[1] World Flora Online, “WFO 0000475674,” World Flora Online. [Online]. Available: https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo 0000475674;jsessionid=87BA51B55B0FF0033609A8723ABC0442. Accessed: Feb. 6, 2026.
[2] Kew Royal Botanic Gardens, Pentace burmanica Kurz, Plants of the World Online. [Online]. Available: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:834982-1. Accessed: Feb. 6, 2026.
[3] Global Biodiversity Information Facility, Pentace burmanica Kurz — GBIF Backbone Taxonomy, GBIF.org. [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/4261706. Accessed: Feb. 6, 2026.
[4] V. Lamxay, S. Lanorsavanh, K. Chanthavong, K. Souvannakhoummane, and S. Bounphanmy, A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, Faculty of Natural Science, National University of Laos, Vientiane, Lao PDR. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/A-Checklist-of-Plants-in-Lao-PDR.pdf. Accessed: Feb. 6, 2026.
[5] V. Lamxay, S. Lanorsavanh, K. Chanthavong, K. Souvannakhoummane & S. Bounphanmy, A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, version 1.0, Faculty of Natural Science, National University of Laos. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/A-Checklist-of-the-Vascular-Plants-of-Lao-PDR.pdf. Accessed: Feb. 6, 2026.
[6] A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, version 1.0, Faculty of Natural Science, National University of Laos; Royal Botanic Garden Edinburgh; National Agriculture and Forestry Research Institute, Lao PDR, 2021. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/Checklist-plant-of-Laos-read-only-1.pdf. Accessed: Feb. 6, 2026.
[7] 100_NTFPs.pdf, phakhaolao.la. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/11/100_NTFPs.pdf. Accessed: Feb. 6, 2026.
[8] International Union for Conservation of Nature (IUCN), “Species ID 61786705/61786708,” The IUCN Red List of Threatened Species. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/61786705/61786708. Accessed: Feb. 6, 2026.
[9] ຂໍ້ຕົກລົງ ວ່າດ້ວຍການກຳນົດບັນຊີ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ I, II ແລະ III, Phakhao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87-%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%81%e0%ba%b3-2/. Accessed: Feb. 6, 2026.
[10] Pha Tad Ke Botanical Garden, “Pentace burmanica,” Pha Tad Ke Botanical Garden. [Online]. Available: https://www.pha tad ke.com/plant/pentace burmanica/. Accessed: Feb. 6, 2026.
[11] ວິທີຄ້ຽວຫາດ ຫຼື ຄ້ຽວຫາດ, Phakhao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/story/%e0%ba%a7%e0%ba%b4%e0%ba%97%e0%ba%b5%e0%ba%84%e0%bb%89%e0%ba%bd%e0%ba%a7%e0%bb%9d%e0%ba%b2%e0%ba%81-%e0%ba%ab%e0%ba%bc%e0%ba%b7-%e0%ba%84%e0%bb%89%e0%ba%bd%e0%ba%a7/. Accessed: Feb. 6, 2026.

ອານົງ ວິໄລວັນ

,