ປາເອີນໄຟ, ປາເອີນຂາວ

Cyprinidae

ປາເອີນຕາແດງ/ Ikan temoleh

ລຳຕົວມີຮູບຮ່າງຮຽວຍາວ. ຄີຫຼັງມີກ້ານຄີອອ່ນ 13 ກ້ານ, ໃນຂະນະທີ່ຄີກົ້ນມີກ້ານຄີອອ່ນ 8 ກ້ານ, ກະດູດສັນຫຼັງປະກອບມີ 40 ຫາ 41 ອັນ.
ປາຊະນິດນີ້ມີລັກສະນະເດັ່ນຄື ເກັດມີຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ມີຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເກັດ 6 ແຖວລະຫວ່າງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄີຫຼັງ ແລະ ມີເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວທີ່ເປັນແຖບ 6 ແຖບເທິງເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວ ແທນທີ່ຈະເປັນ 5 ແຖບ. ຮິມຝີປາກມີຂະໜາດໃຫຍ່ຂື້ນຫຼາຍ ໃນຂະນະທີ່ໜວດຈະສັ້ນລົງ ແລະ ບາງຄັ້ງອາດບໍ່ມີ, ຂອບດ້ານຫຼັງຂອງຮິມຝີປາກລຸ່ມບໍ່ມີສ່ວນຍື່ນອອກມາຕະຫຼອດຄວາມກວ້າງ.
ຂະໜາດ: ສາມາດຍາວໄດ້ຮອດ 120 ຊມ ຂອງຄວາມຍາວມາດຕະຖານ (SL).
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

Native to Cambodia; Lao People's Democratic Republic; Thailand. [3]

Global distribution of Probarbus labeamajor between 1989 to 2026. Source: [4]

ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ໃກ້ສູນພັນ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

ບັນຊີທີ່ II: ສະນິດພັນປະເພດຄຸ້ມຄອງ

N/A

N/A

IUCN: ປາຊະນິດນີ້ຖືກນຳໃຊ້ເປັນຈໍານວນຫຼາຍເພື່ອເປັນອາຫານ ທັງການປະມົງເພື່ອດຳລົງຊີວິດ ແລະ ການປະມົງເພື່ອການຄ້າທົ່ວພື້ນທີ່ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິງໃນແມ່ນ້ຳຂອງ. ປາຊະນິດນີ້ໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າຢູ່ໃນສະຖານະໃກ້ສູນພັນເນື່ອງຈາກມີການບັນທຶກການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນໃນອາດີດ ອັນເປັນຜົນມາຈາກການນຳໃຊ້ປະໂຫຍດຫຼາຍເກີນໄປ ລວມທັງການສູນເສຍ ແລະ ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ. [3]
ບັນຊີສັດນ້ຳ ແລະ ສັດປ່າຂອງລາວ, ປີ 2021: ສັດນ້ຳທີ່ຢູ່ໃນລາຍຊື່ບັນຊີທີ່ II ເປັນຊະນິດພັນທີ່ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນ ແລະ ຖືວ່າເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ລະບົບນິເວດ, ສັງຄົງ, ເສດຖະກິດ ແລະ ການສຶກສາທາງວິທະຍາສາດ, ສັດເຫຼົັ່ານີ້ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຈັດການ, ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາ ໂດຍມີການຄວບຄຸມການນຳໃຊ້ຢ່າງເໝາະສົມ. [6]

ບໍ່ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້
ອາຫານ

ອາຫານ: ປາເອີນເປັນປາອາຫານທີ່ດີ ເຖິ່ງວ່າເນື້ອຈະບໍ່ຄ່ອຍຊຸ່ມນ້ຳປານໃດ [5]. ມີການຄ້າຂາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ແລະ ພົບໄດ້ໃນການປະມົງເພື່ອດຳລົງຊີວິດ ແລະ ການປະມົງເພື່ອກິລາ. ປາຊະນິດມີປະໂຫຍດໃນຖານະປາທີ່ເປັນອາຫານຊັ້ນດີ ບາງຄັ້ງສາມາດກິນດິບ. ເນື່ອງຈາກເປັນປາທີ່ຫາຍາກຈຶ່ງຂ້ອນຂ້າງມີລາຄາສູງໃນຕະຫຼາດ. ໄຂ່ປາອາດຈະເປັນທີ່ນິຍົມເປັນພິເສດ. [3]
ບໍ່ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້: ສຳຫຼັບການບໍລິໂພກ ຫຼື ນຳໃຊ້ສັດນ້ຳບັນຊີທີ່ IIສຳຫຼັບຄົວເຮືອນຕ້ອງໄດ້ຮັບອານຸຍາດຕາມກົດລະບຽບ. ສັດນ້ຳທີ່ລະບຸໄວ້ໃນບັນຊີທີ່ II ໄດ້ຮັບອານຸຍາດໃຫ້ໃຊ້ສຳຫຼັບການສຶກສາ ແລະ ການປະສົມພັນ, ໃນກໍລະນີຂອງສັດທີ່ມາຈາກການປະສົມພັນ ການລ້ຽງພາຍໃນຄອບຄົວ ແລະ ການລ້ຽງເພື່ອເປັນການຄ້າ ໄດ້ຮັບອານຸຍາດ ແຕ່ປາລຸ່ນທຳອິດ ຕ້ອງມີການລົງທະບຽນ ແລະ ລາຍງານຕໍ່ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ເມືອງ. [7]

ຊະນິດທຳມະຊາດ

ມັງກອນ
ພະຈິກ
ທັນວາ

N/A

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ປາຊະນິດໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກການຫາປາຫຼາຍເກີນໄປ, ການທຳລາຍແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ການສ້າງເຂື່ອນຂະໜາດໃຫຍ່ ທັງເຂື່ອນໃນແມ່ນ້ຳສາຍຫຼັກທີ່ສະເໜີ ແລະ ເຂື່ອນທີ່ມີຢູ່ແລ້ວໃນແມ່ນນ້ຳສາຂາ ເຊິ່ງໄດ້ທຳລາຍແຫຼ່ງວາງໄຂ່ຫຼາຍແຫງຂອງປາຊະນິດນີ້. ຄາດວ່າປາຊະນິດນີ້ບໍ່ສາມາດຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ໃນສະພາບແວດລ້ອມຂອງອ່າງເກັບນ້ຳ. [3]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:

ຈຳນວນປະຊາກອນຂອງປາຊິນິດນີ້ຫຼຸດລົງ ເຖິ່ງວ່າຈະຍົງຄົງພົບເຫັນໄດ້ເປັນປະຈຳ ປະຊາກອນທີ່ແຂງແຮງທີ່ຍັງຄງພົບໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ. ແຕ່ການຫຼຸດລົງຂອງຂະໜາດປະຊາກອນໄດ້ຮັບການບັນທຶກໄວ້ ຄາດວ່າປະຊາກອນທົ່ວໂລກຈະຫຼຸດລົງຢ່າງໜ້ອຍ 50% ເຖິ່ງວ່າຕົວເລກນີ້ຈະຕ່ຳກ່ວາຄວາມເປັນຈິງກໍ່ຕາມ. [3]

ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍ:

ຫ້າມ ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ ມີພຶດຕິກໍາໃດໜຶ່ງ ດັ່ງນີ້:
1. ນໍາໃຊ້ທາດເບື່ອ, ລະເບີດ, ອາວຸດ, ເຄື່ອງໄຟຟ້າ, ຄື້ນ, ເຄື່ອງແສງ, ສຽງ ເພື່ອຫາ ຫຼື ຈັບສັດນໍ້າ ແບບດັບສູນ;
2. ນໍາໃຊ້ເຄື່ອງມືຫາສັດນໍ້າ ທີ່ມີຄວາມສ່ຽງເຮັດໃຫ້ສັດນໍ້າສູນພັນ ເຊັ່ນ ອວນ, ລີ, ມອງຕາຖີ່, ໂຕ່ງ, ລອບຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ອື່ນໆ;
3. ຫາສັດນໍ້າ ຈາກແຫຼ່ງນໍ້າທຳມະຊາດ ດ້ວຍການ ຕັນຫ້ວຍ, ໂສກ, ປຸງ, ຄອງນໍ້າ, ຂຸດໜອງ ຫຼື ດູດໜອງທຳມະຊາດທີ່ມີນໍ້າຕະຫຼອດປີ;
4. ຮັບເອົາ, ຊີ້ ຂາຍ, ຄອບຄອງ ຫຼື ຂົນສົ່ງ ສັດນໍ້າບັນຊີ 1 ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ;
5. ສ້າງສິ່ງກີດຂວາງທາງເດີນຂອງສັດນໍ້າ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ;
6. ລ້ຽງ ແລະ/ຫຼື ປ່ອຍສັດນໍ້າຕ່າງຖິ່ນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງທຳລາຍສັດນໍ້າພື້ນເມືອງ ແລະ ລະບົບນິເວດ;
7. ປູກພືດນໍ້າ ທີ່ຈະເປັນການທຳລາຍ ລະບົບນິເວດ ຫຼື ແຫຼ່ງລ້ຽງສັດນໍ້າ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ;
8. ບຸກລຸກ ວັງສະຫງວນ ຫຼື ເຂດອະນຸລັກພັນສັດນໍ້າ, ເຂດປາອໍ, ແຫຼ່ງສັດນໍ້າວາງໄຂ່, ເຂດຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງລູກສັດນໍ້າໄວອ່ອນ;
9. ຫາສັດນໍ້າ ໃນລະດູວາງໄຂ່;
10. ບໍລິໂພກ, ຊື້ ຂາຍ ສັດນໍ້າ ທີ່ ຕາຍໂດຍບໍ່ຮູ້ສາເຫດ, ເປັນພະຍາດ ຫຼື ປົນເປື້ອນສານເຄມີຕົກຄ້າງ;
11. ມີພຶດຕິກຳອື່ນ ທີ່ເປັນການລະເມີດກົດໝາຍ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [7]

N/A

[1] "Thicklip Barb – Probarbus labeamajor Fish Profile & Care Guide," Aquadiction. [Online]. Available: https://aquadiction.world/species-spotlight/thicklip-barb/. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[2] FishBase, "Probarbus labeamajor – Pictures Summary," FishBase. [Online]. Available: https://www.fishbase.se/photos/PicturesSummary.php?resultPage=1&ID=26068&what=species. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[3] Thailand Biodiversity Information Facility (TH-BIF), "Species image," TH-BIF. [Online]. Available: https://thbif-admin.onep.go.th/api/watermark-image/224. [Accessed: Jul. 16, 2026].

[1] FishBase, "Probarbus labeamajor Roberts, 1992 (Thicklip barb)," FishBase. [Online]. Available: https://www.fishbase.se/summary/Probarbus-labeamajor. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[2] Phakhaolao, "Fishes of the Mekong Basin of Laos," Phakhaolao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/en/resource/https-www-nagaofoundation-or-jp-e-publication-e-book-mekongfishes-book-index-htmltarget-page_no13/. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[3] I. G. Baird, "Probarbus labeamajor," The IUCN Red List of Threatened Species, vol. 2011, no. 1, Art. no. e.T18183A7744836, 2011. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/18183/7744836. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), "Probarbus labeamajor Roberts, 1992," GBIF Backbone Taxonomy. [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/4MLJQ. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[5] I. G. Baird, "Probarbus jullieni and Probarbus labeamajor: The management and conservation of two of the largest fish species in the Mekong River in southern Laos," Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems, vol. 16, no. 5, pp. 517–532, Jul. 2006. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/229920870_Probarbus_jullieni_and_Probarbus_labeamajor_the_management_and_conservation_of_two_of_the_largest_fish_species_in_the_Mekong_River_in_southern_Laos. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[6] Phakhaolao, "ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດນ້ຳ ແລະ ... [Law on Aquatic Animals and related regulations]," Phakhaolao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%81%e0%ba%bb%e0%ba%94%e0%bb%9d%e0%ba%b2%e0%ba%8d%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d%e0%ba%aa%e0%ba%b1%e0%ba%94%e0%ba%99%e0%bb%89%e0%ba%b3-%e0%bb%81%e0%ba%a5%e0%ba%b0/. [Accessed: Jul. 16, 2026].
[7] Phakhaolao, "ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍການຮັກສາ... [Agreement on Conservation/Management of Aquatic Resources]," Phakhaolao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d-%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%ae%e0%ba%b1/. [Accessed: Jul. 16, 2026].

Duangkhae Keonoy

,