ປາກວ້ນ
black snakehead
Channa melasoma (Bleeker, 1851)
ສັດ
ປາ
×
![Full Size Image]()
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
(Manu)
ອະນຸກົມວິຖານ
- ຊື່ສະກຸນ
- Channidae
ຊື່ພ້ອງ
Ophicephalus melasoma Bleeker, 1851
Ophiocephalus melasoma Bleeker, 1851
Ophicephalus melanosoma Herre & Myers, 1937
Ophicephalus mystax Bleeker, 1853
Ophicephalus rhodotaenia Bleeker, 1851
Ophiocephalus melanosoma Bleeker, 1851
Ophiocephalus melasoma Bleeker, 1851
Ophicephalus melanosoma Herre & Myers, 1937
Ophicephalus mystax Bleeker, 1853
Ophicephalus rhodotaenia Bleeker, 1851
Ophiocephalus melanosoma Bleeker, 1851
ຊະນິດໃກ້ຄຽງ
ປາຄໍ່/ Snakehead Murrel Fish
ປາໂດ/ Giant snakehead
ປາກະໂຈນ / Forest snakehead
ປາກວ້ນ/ Bullseye Snakehead
ປາກັ້ງ/ Dwarf snakehead
ປາໂດ/ Giant snakehead
ປາກະໂຈນ / Forest snakehead
ປາກວ້ນ/ Bullseye Snakehead
ປາກັ້ງ/ Dwarf snakehead
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ລຳຕົວຮຽວຍາວ, ຄີຫຼັງມີກ້ານຄີອອ່ນ 37 ຫາ 41 ໃນຂະນະທີ່ຄີກົ້ນມີກ້ານຄີອອ່ນ 21 ຫາ 25 ກ້ານ, ໃນຕົວຢ່າງທີ່ເກັບຮັບສາໄວ້. ຜິວດ້ານເທິງຈະມີສີຂຽວເຂັ້ມ ຫຼື ສີຟ້າເຂັ້ມ, ມີລາຍຈຸດສີເທົາເປັນແຖບກວ້າງຄ້າຍອານມ້າສີນ້ຳຕານເຂັ້ມຈົນເກືອບດຳ, ຜິວດ້ານທ້ອງມີສີເຫຼືອງຫາສີນ້ຳຕານແດງ, ອາດເບິ່ງເຫັນຈຸດຈາງໆບໍລິເວນມຸມປາກ ແລະ ບາງຄັ້ງອາດພົບຈຸດສີເຫຼືອງປະກົດຢູ່ໃຕ້ຫົວທີ່ແບນລຽບ.
ຄີເອິກມີຄວາມຍາວປະມານເທົ່າກັບຫົວ ເກັດຂະໜາດໃຫຍ່ປົກຄຸມສ່ວນເທິງຂອງຫົວ. ຄີຫຼັງຍື່ນກາຍຄີກົ້ນ. ລູກປາມີແຖບສີແດງພາດຂ້າງລຳຕົວຈາກດັງຈົນຮອດຄີຫາງ.
ປາຊະນິດນີ້ມີລັກສະນະເດັ່ນຄືບໍ່ມີຈຸດສີດຳບໍລິເວນກາງເກັດຂອງລຳຕົວ, ບໍ່ມີລາຍຂວາງບໍລິເວນຄີຫາງ ແລະ ມີລາຍຫີນອອ່ນບໍລິເວນຄໍ.
ຂະໜາດ: ສູງສຸດຮອດ 30 ຊມ. SL
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ຄີເອິກມີຄວາມຍາວປະມານເທົ່າກັບຫົວ ເກັດຂະໜາດໃຫຍ່ປົກຄຸມສ່ວນເທິງຂອງຫົວ. ຄີຫຼັງຍື່ນກາຍຄີກົ້ນ. ລູກປາມີແຖບສີແດງພາດຂ້າງລຳຕົວຈາກດັງຈົນຮອດຄີຫາງ.
ປາຊະນິດນີ້ມີລັກສະນະເດັ່ນຄືບໍ່ມີຈຸດສີດຳບໍລິເວນກາງເກັດຂອງລຳຕົວ, ບໍ່ມີລາຍຂວາງບໍລິເວນຄີຫາງ ແລະ ມີລາຍຫີນອອ່ນບໍລິເວນຄໍ.
ຂະໜາດ: ສູງສຸດຮອດ 30 ຊມ. SL
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to Indonesia; Malaysia; Singapore, Cambodia; Philippines; Thailand. [3]
Global distribution of Channa melasoma between 1929 to 2026. Source: [4]
Global distribution of Channa melasoma between 1929 to 2026. Source: [4]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ, ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ, ທະເລສາບ ແລະ ສະນ້ຳ
ປາຊະນິດນີ້ອາໄສຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳຂະໜາດກາງຫາຂະໜາດໃຫຍ່ ພົບໄດ້ຕາມຫ້ວຍນ້ຳໃນປ່າທີ່ມີຮົ່ມເງົາ ນ້ຳໄຫຼແຮງ, ນ້ຳເປັນກົດ ແລະ ມີພື້ນຜິວເປັນຮາກໄມ້ທີ່ຈົ່ມຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ແລະ ເສດໃບໄມ້ [1]. ມັກຢູ່ຕາມຫ້ວຍນ້ຳໃນປ່າທີ່ມີຮົ່ມເງົາ, ນ້ຳໄສ, ພື້ນເປັນຂີ້ຕົມ ແລະ ມີເສດໃບໄມ້, ແຕ່ກໍພົບໄດ້ໃນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ຂຸ່ນມົວໄດ້ຄືກັນ [3]. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີການບັນທຶກວ່າພົບໃນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ມີນ້ຳສີດຳເປັນກົດໃນປ່າພຸ ແລະ ໃນແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ຂຸ່ນມົວ. [5]
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ຕ່າງຖິ່ນ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ
ຊະນິດພັນ CITES
ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບັນຊີທີ່ I: ຊະນິດພັນປະເພດຫວງຫ້າມ
ບັນຊີ NTFP
N/A
ບັນຊີໄມ້
N/A
ການປະເມີນໂດຍລວມ: ເຖິ່ງວ່າອາດມີໄພຂົ່ມຂູ່ໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ຫຼື ລະດັບພູມິພາກທີ່ເກີດຂື້ນ ແຕ່ບໍ່ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຊະນິດນີ້ໃນລະດັບວົງກວ້າງ ປາຊະນິດນີ້ຍັງພົບໄດ້ໃນພື້ນທີ່ຄຸ້ມຄອງຫຼາຍແຫ່ງ, ຈາກຂໍ້ມູນໃນປັດຈຸບັນ ປາຊະນິດໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າມີຄວາມສ່ຽງຕ່ຳທີ່ສຸດ. [3]
ສະຖານະໃນລາວ: ສາຍພັນນີ້ຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ I ຂອງສັດນ້ຳ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍສາຍພັນທີ່ຫາຍາກ, ໃກ້ສູນພັນ ແລະ ສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ລະບົບນິເວດ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການສຶກສາທາງວິທະຍາສາດ, ສາຍພັນນີ້ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຈັດການ, ປົກປ້ອງ ແລະ ການພັດທະນາ. [6]
ສະຖານະໃນລາວ: ສາຍພັນນີ້ຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ I ຂອງສັດນ້ຳ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍສາຍພັນທີ່ຫາຍາກ, ໃກ້ສູນພັນ ແລະ ສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ລະບົບນິເວດ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການສຶກສາທາງວິທະຍາສາດ, ສາຍພັນນີ້ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຈັດການ, ປົກປ້ອງ ແລະ ການພັດທະນາ. [6]
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ຫ້າມນຳໃຊ້
ຫ້າມນຳໃຊ້: ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການ ຫຼື ຊື້ຂາຍສັດນ້ຳໃນບັນຊີທີ່ 1 ຢ່າງເດັດຂາດ ລວມທັງຊາກ, ຊິ້ນສ່ວນ ແລະ ຜະລິດຕະພັນຕ່າງໆ, ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການລ້ຽງສັດນ້ຳທີ່ໄດ້ມາຈາກທຳມະຊາດ ຫຼື ແຫຼ່ງອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເພາະພັນຢ່າງເດັດຂາດ ເວັ້ນແຕ່ຈຳເປັນສຳຫຼັບການສຶກສາ ຫຼື ການສືບພັນທີ່ບໍ່ແມ່ນໃຊ້ທາງການຄ້າ. [7]
ໃນນາມໂຄງການພາເຂົ້າລາວພວກເຮົາຂໍປະຕິເສດຢ່າງເດັດຂາດບໍ່ໃຫ້ມີການລ່າ ຫຼື ການໃຊ້ສັດຊະນິດັງກ່າວບໍວ່າໃນກໍລະນີໃດກໍຕາມ.
ໃນນາມໂຄງການພາເຂົ້າລາວພວກເຮົາຂໍປະຕິເສດຢ່າງເດັດຂາດບໍ່ໃຫ້ມີການລ່າ ຫຼື ການໃຊ້ສັດຊະນິດັງກ່າວບໍວ່າໃນກໍລະນີໃດກໍຕາມ.
ການປູກ ການລ້ຽງ
ຊະນິດທຳມະຊາດ
ລະດູການເກັບກູ້
N/A
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
ສະພາບໂດຍລວມ:
ອາຫານ: ປາຊະນິດນຈະອອກຫາກິນໃນເວລາກາງຄືນເປັນຫຼັກ ໂດຍກິນສັດຂະໜາດນ້ອຍເປັນອາຫານ [1]. ປາຊະນິດເປັນສັດນັກລ່າໂດຍກິນປາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ແມງໄມ້ເປັນຫຼັກໃນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຕາມທຳມະຊາດ. [5]
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າ ແລະ ການປ່ຽນພື້ນທີ່ເພື່ອກະສິກຳແບບໄຮ່ອາດເກີດຂື້ນໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ຫຼື ພູມິພາກເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍຕາມ ຍັງບໍ່ມີໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນ ແລະ ແພ່ຫຼາຍທີ່ອາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສາຍພັນນີ້ທົ່ວທັງພື້ນທີ່. [3]
ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ການປະເມີນໂດຍລວມ: ເຖິ່ງວ່າບໍ່ມີຂໍ້ມູນໂດຍລະອຽດກ່ຽວກັບຂະໜາດປະຊາກອນ ແລະ ແນວໂນ້ມ ແຕ່ຂໍ້ມູນຈາກການສຶກສາຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າປະຊາກອນມີສະຖຽນລະພາບ ຫຼື ຫຼຸດລົງໃນອັດຕາທີ່ບໍ່ຈັດຢູ່ໃນເກນສຳຫຼັບປະເພດທີ່ຖືກຂົ່ມຂູ່. [3]
ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍ: ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍຂອງລາວວ່າດ້ວຍສັດນ້ຳ ແລະ ການປະມົງ (ສະບັບປັບປຸ່ງ) ຂອງລາວ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການຂາຍ, ຄອບຄອງ ຫຼື ຂົນສົ່ງສັດນ້ຳດັງກ່າວໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອານຸຍາດ. ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ຫຼື ອົງກອນດທີ່ຝ່າຝືນກົດໝາຍນີ້ ຈະຕ້ອງຖືກຕັກເຕືອນ, ລົງໂທດທາງວິໄນ, ປັບເງິນ, ຊົດໃຊ້ຄ່າເສຍຫາຍທາງແພ່ງ ຫຼື ດຳເນີນຄະດີທາງກົດໝາຍອາຍາ. [7]
ອາຫານ: ປາຊະນິດນຈະອອກຫາກິນໃນເວລາກາງຄືນເປັນຫຼັກ ໂດຍກິນສັດຂະໜາດນ້ອຍເປັນອາຫານ [1]. ປາຊະນິດເປັນສັດນັກລ່າໂດຍກິນປາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ແມງໄມ້ເປັນຫຼັກໃນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຕາມທຳມະຊາດ. [5]
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າ ແລະ ການປ່ຽນພື້ນທີ່ເພື່ອກະສິກຳແບບໄຮ່ອາດເກີດຂື້ນໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ຫຼື ພູມິພາກເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍຕາມ ຍັງບໍ່ມີໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນ ແລະ ແພ່ຫຼາຍທີ່ອາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສາຍພັນນີ້ທົ່ວທັງພື້ນທີ່. [3]
ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ການປະເມີນໂດຍລວມ: ເຖິ່ງວ່າບໍ່ມີຂໍ້ມູນໂດຍລະອຽດກ່ຽວກັບຂະໜາດປະຊາກອນ ແລະ ແນວໂນ້ມ ແຕ່ຂໍ້ມູນຈາກການສຶກສາຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າປະຊາກອນມີສະຖຽນລະພາບ ຫຼື ຫຼຸດລົງໃນອັດຕາທີ່ບໍ່ຈັດຢູ່ໃນເກນສຳຫຼັບປະເພດທີ່ຖືກຂົ່ມຂູ່. [3]
ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍ: ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍຂອງລາວວ່າດ້ວຍສັດນ້ຳ ແລະ ການປະມົງ (ສະບັບປັບປຸ່ງ) ຂອງລາວ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການຂາຍ, ຄອບຄອງ ຫຼື ຂົນສົ່ງສັດນ້ຳດັງກ່າວໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອານຸຍາດ. ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ຫຼື ອົງກອນດທີ່ຝ່າຝືນກົດໝາຍນີ້ ຈະຕ້ອງຖືກຕັກເຕືອນ, ລົງໂທດທາງວິໄນ, ປັບເງິນ, ຊົດໃຊ້ຄ່າເສຍຫາຍທາງແພ່ງ ຫຼື ດຳເນີນຄະດີທາງກົດໝາຍອາຍາ. [7]
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | N/A | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | N/A |
| ແຮ່ທາດ | N/A | N/A |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
[1] Aquarium Glaser GmbH, “Channa melasoma,” Aquarium Glaser. [Online]. Available: https://www.aquariumglaser.de/en/25-perchlike-fishes/channa-melasoma-2/. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 03 September 2023 by BioM_Akekachoke.B. Available: https://www.inaturalist.org/observations/181578463. [Accessed 15 July 2026].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 03 September 2023 by BioM_Akekachoke.B. Available: https://www.inaturalist.org/observations/181578463. [Accessed 15 July 2026].
ອ້າງອິງ
[1] R. Froese and D. Pauly, Eds., “Channa melasoma Bleeker, 1851,” FishBase. [Online]. Available: https://www.fishbase.se/summary/Channa-melasoma.html. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[2] P. K. L. Ng and K. K. P. Lim, “The Black Snakehead, Channa melasoma (Bleeker, 1851) (Channidae): First record from Singapore,” The Raffles Bulletin of Zoology, vol. 38, no. 1, pp. 21–24, 1990. [Online]. Available: https://lkcnhm.nus.edu.sg/wp-content/uploads/sites/11/app/uploads/2017/06/38rbz021-024.pdf. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[3] IUCN, “Channa melasoma,” The IUCN Red List of Threatened Species. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/180782/89798872. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Channa melasoma (Bleeker, 1851),” GBIF Backbone Taxonomy. [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/TM3P. [Accessed: Jul. 15, 2026]
[5] SeriouslyFish, “Channa melasoma,” SeriouslyFish. [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/channa-melasoma/. [Accessed: Jul. 15, 202]
[6] Pha Khao Lao, “ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍ ການຮັກສາ ແລະ ນຳໃຊ້ສັດນ້ຳ ແລະ ສັດປ່າ,” Pha Khao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d-%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%ae%e0%ba%b1/. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[7] Pha Khao Lao, “ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດນ້ຳ ແລະ ສັດປ່າ,” Pha Khao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%81%e0%ba%bb%e0%ba%94%e0%bb%9d%e0%ba%b2%e0%ba%8d%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d%e0%ba%aa%e0%ba%b1%e0%ba%94%e0%ba%99%e0%bb%89%e0%ba%b3-%e0%bb%81%e0%ba%a5%e0%ba%b0/. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[2] P. K. L. Ng and K. K. P. Lim, “The Black Snakehead, Channa melasoma (Bleeker, 1851) (Channidae): First record from Singapore,” The Raffles Bulletin of Zoology, vol. 38, no. 1, pp. 21–24, 1990. [Online]. Available: https://lkcnhm.nus.edu.sg/wp-content/uploads/sites/11/app/uploads/2017/06/38rbz021-024.pdf. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[3] IUCN, “Channa melasoma,” The IUCN Red List of Threatened Species. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/180782/89798872. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Channa melasoma (Bleeker, 1851),” GBIF Backbone Taxonomy. [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/TM3P. [Accessed: Jul. 15, 2026]
[5] SeriouslyFish, “Channa melasoma,” SeriouslyFish. [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/channa-melasoma/. [Accessed: Jul. 15, 202]
[6] Pha Khao Lao, “ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍ ການຮັກສາ ແລະ ນຳໃຊ້ສັດນ້ຳ ແລະ ສັດປ່າ,” Pha Khao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d-%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%ae%e0%ba%b1/. [Accessed: Jul. 15, 2026].
[7] Pha Khao Lao, “ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດນ້ຳ ແລະ ສັດປ່າ,” Pha Khao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%81%e0%ba%bb%e0%ba%94%e0%bb%9d%e0%ba%b2%e0%ba%8d%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d%e0%ba%aa%e0%ba%b1%e0%ba%94%e0%ba%99%e0%bb%89%e0%ba%b3-%e0%bb%81%e0%ba%a5%e0%ba%b0/. [Accessed: Jul. 15, 2026].
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
Duangkhae Keonoy
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
,