ແມງເມົ່ານ້ອຍ ( Asian subterranean termite, Philippine milk termite and Subterranean termite)

Coptotermes cochlearus Xia & He, 1986
Coptotermes havilandi Holmgren, 1911
Coptotermes javanicus Kemner, 1934
Coptotermes monosetosus subsp. menglunensis Tsai & Huang, 1985
Coptotermes obliquus Xia & He, 1986
Coptotermes pacificus Light, 1932
Coptotermes yaxianensis Li, 1986
Termes gestroi Wasmann, 1896

Rhinotermitidae

ປວກນ້ອຍຈະເປັນປວກທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍກ່ວາປວກຊະນິດອື່ນເລັກນ້ອຍ ຄວາມຍາວຂອງລຳຕົວລວມປີກປະມານ 13 ຫາ 14 ມມ ແລະ ກວ້າງຂອງຫົວປະມານ 1.4 ມມ, ຫົວ, ເອິກ (ໂຄງສ້າງຄ້າຍແຜ່ນທີ່ຢູ່ດ້ານຫຼັງຫົວ) ແລະ ດ້ານເທິງຂອງທ້ອງມີສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ ເຊິ່ງຕັດກັບສີເຫຼືອງນ້ຳຕານ ຫຼື ສົ້ມນ້ຳຕານອອ່ນສອງຈຸດເທິງໃບໜ້າ ເອີ້ນວ່າ (ຈຸດໜວດ) ເຊິ່ງໂດດເດັ່ນຕິດກັບພື້ນຫຼັງສີເຂັ້ມຂອງຫົວ.
ມົດງານມີສີຈືດ ລຳຕົວອອ່ນນຸ້ມ ແລະ ມີບົດບາດສຳຄັນພາຍໃນຮັງ ເຊັ່ນ ການຫາອາຫານ, ການປ້ອນອາຫານ ແລະ ການສ້າງຮັງ. ສາມາດຈຳແນກໄດ້ຈາກລັກສະນະພາຍນອກ ເຊັ່ນ ຮູບຮ່າງ ແລະ ໂຄງສ້າງຂອງຫົວ, ຄາງກະໄຕ, ໜວດ, ແຜ່ນຫຼັງ ປແຜ່ນເອິກ) ແລະ ຂະໜາດຂອງລຳຕົວ.
ປວກທະຫານ (ໜ່ວຍປ້ອງກັນ): ຫົວຂອງປວກທະຫານມີຂົນນ້ອຍ ແລະ ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຮູບໄຂ່ຍາວ, ແຄບລົງໄປທາງດ້ານໜ້າ, ອັດຕາສ່ວນຂອງຄວາມກວ້າງຂອງຫົວທີ່ແຄບທີ່ສຸດຕໍ່ຄວາມກວ້າງຂອງຫົວທີ່ກວ້າງທີ່ສຸດຢູ່ລະຫວ່າງ 0.58 ຫາ 0.65 ຄາງກະໄຕຂອງພວກມັນມີລັກສະນະໂຄ້ງປານກາງ ໂດຍຄວາມຍາວຂອງຄາງກະໄຕເມື່ອທຽບກັບຄວາມຍາວຂອງຫົວ ຢູ່ລະຫວ່າງ 0,58 ຫາ 0,64. ເອິກມີຂະໜາດນ້ອຍ ຫຼື ລຽບຕາມຜິວດ້ານເທິງ ແລະ ປ້ອງຫຼັງ (ສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂຄງສ້າງປາກ) ມີຂົນຍາວຫຼາຍເສັ້ນ. ປວກທະຫານມີໜວດ 14 ຫາ 15 ປ້ອງ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2], [3]

The native distribution of C. gestroi extends across Southeast Asia, encompassing Assam (northeastern India), Myanmar, Laos, Cambodia, Vietnam, Thailand, Peninsular Malaysia, Singapore, and the Indonesian archipelago, as well as the Philippines and Taiwan. [4]

Global distribution of Coptotermes gestroi between 1920 to 2026. Source: [3]

ທົ່ງຫຍ້າ
ອື່ນໆ
ສວນຄົວ
ສວນສາທາລະນະ ແລະ ພື້ນທີ່ສາທາລະນະ

ພື້ນເມືອງ

ຮຸກຮານ

ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

N/A

N/A

ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ

ແມງໄມ້ຊະນິດນີ້ມີລັກສະນະຫຼາຍປະເພດທີ່ໃຫ້ປະໂຫຍດທາງກົງ ແລະ ທາງອອ້ມ ຕໍ່ວິທະຍາສາດຂອງມະນຸດ, ອຸດສາຫະກຳ ແລະ ນິເວດວິທະຍາ. [7]
ມີຫຼັກຖານຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຈຸລິນຊີໃນລຳໄສ້ຂອງປວກມີສັກກະຍະພາບທີ່ສຳຄັນສຳຫຼັບການປະຍຸກໃຊ້ໃນດ້ານກະສິກຳ, ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການແພດ. [8]

ຊະນິດທຳມະຊາດ

N/A

ຄວາມຍືນຍົງ:

ການມຸນວຽນສານອາຫານ ແລະ ປັບປຸງດິນ: ປວກນ້ອຍຊ່ວຍໃນການມຸນວຽນສານອາຫານໃນລະບົບນິເວດທຳມະຊາດ ໂດຍການຍ່ອຍສະຫຼ່າຍສາກພືດທີ່ຕາຍແລ້ວ ແລະ ເນົ່າເປື່ອຍ ຈຶ່ງເປັນການເຕີມເຕັມສານອາຫານທີ່ຈຳເປັນໃນດິນ. [7]

ສະພາບໂດຍລວມ:

ວົງຈອນຊີວິດ: ວົງຈອນຊີວິດຂອງປວກນ້ອຍ (ປວກໃນດິນອາຊີ) ເປັນຄືກັບລະບົບ ແລະ ຂະບວນການຂອງປວກທົ່ວໄປ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນຈາກໄຂ່ທີ່ວາງໂດຍຣາຊານີ ພັດທະນາໄປເປັນປວກງານ, ປວກທະຫານ ແລະ ປວກສືບພັນ (ມີປີກ ຫຼື ເອີ້ນວ່າແມງເມົ່າ). ອານານິຄົມຂອງປວກມີສະມາຊິກຫຼາຍກ່ວາໜື່ງລ້ານຕົວ ໂດຍຣາຊານີມີອາຍຸຢືນຮອດ 20 ປີ ແລະ ວາງໄຂ່ໄດ້ຫຼາຍຮອດ 1.000 ຟອງຕໍ່ວັນ. [10]
ອາຫານ: ປວກງານເປັນປວກທີ່ກິນໄມ້, ກະດາດແຂງ, ກະດາດ ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ກິນຜ້າ, ພວກມັນຈະໂຈມຕີວັດສະດຸທີ່ມີເຊລລູໂລສຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ອາດເຈາະຮູເຂົ້າໄປໃນວັດສະດຸຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ຢາງ, ພຼາສຕິກ ແລະ ໂຟມ ໃນຂະນະທີ່ຫາອາຫານ, ນອກຈາກນີ້ພວກມັນຍັງທຳລາຍຕົ້ນໄມ້ທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ໂດຍການກິນແກ່ນໄມ້ ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ອອ່ນແອລົງ ແລະ ເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການພັງທະລາຍເນື່ອງຈາກພະຍຸ. [9]
ການກະຈາຍພັນ: ການຕັ້ງອານານິຄົມເກີດຂື້ນໄດ້ສອງວິທີຫຼັກ ໃນຊ່ວງປາຍປີ (ລະດູໃບໄມ້ປົ່ງທາງພາກເໜືອ), ປວກສືບພັນທີ່ມີປີກ (ແມງເມົ່າ) ຈະພັດທະນາ ແລະ ລວມຕົວກັນເປັນກຸ່ມຈຳນວນຫຼາຍໃນຊ່ວຄ່ຳ ຫຼື ກາງຄືນ, ຈາກນັ້ນຈຶ່ງສ້າງອານານິຄົມໃມ່ ໃນດິນທີ່ມີຄວາມຊຸ່ມ ຫຼື ບໍ່ມີຄວາມຊຸ່ມ, ເມື່ອອານານິຄົມກໍ່ຕັ້ງຂື້ນຂື້ນ ໂດຍລາຊານີ ແລະ ປວກງານຈະຮັບຜິດຊອບຫາອາຫານ ແລະ ບຳລຸງຮັກສາຮັງ, ໃນຂະນະທີ່ປວກທະຫານຈະກະຈາຍໄປທົ່ວດິນເພື່ອຄົ້ນຫາແຫຼ່ງອາຫານທີ່ເໝາະສົມ. [11]

N/A

[1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 24 July 2024 ORLAT. Available: https://www.inaturalist.org/observations/231260279. [Accessed 13 May 2026].
[2] “Subterranean Termites,” Termite Specialist Singapore. [Online]. Available: https://www.termitespecialist.sg/subterranean-termites/. [Accessed: May 14, 2026].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 02 April 2026 Diego Barrales. Available: https://www.inaturalist.org/observations/346778786. [Accessed 13 May 2026].

[1] University of Florida IFAS Extension, “Publication #IN285,” Ask IFAS. [Online]. Available: https://ask.ifas.ufl.edu/publication/in285. [Accessed: May 14, 2026].
[2] “Article on ScienceDirect,” ScienceDirect. [Online]. Available: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844023109005. [Accessed: May 14, 2026].
[3] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Species page: GBIF Species 2007381,” GBIF. [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/2007381. [Accessed: May 14, 2026].
[4] “Article published in Annals of the Entomological Society of America,” Oxford Academic. [Online]. Available: https://academic.oup.com/aesa/article/102/4/684/57962?login=false. [Accessed: May 14, 2026].
[5] “Article published in Journal of Economic Entomology,” Oxford Academic. [Online]. Available: https://academic.oup.com/jee/article/106/1/311/843609?login=false. [Accessed: May 14, 2026].
[6] “Solving the Hundred-Year Controversy of Coptotermes Taxonomy in Taiwan,” ResearchGate. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/262819275_Solving_the_Hundred-Year_Controversy_of_Coptotermes_Taxonomy_in_Taiwan. [Accessed: May 14, 2026].
[7] “All You Want to Know About Coptotermes Termites,” PestMan Global. [Online]. Available: https://www.pestmanglobal.com/solution/all-you-want-to-know-about-coptotermes-termites/. [Accessed: May 14, 2026].
[8] “Article available on PubMed Central (PMC),” National Center for Biotechnology Information. [Online]. Available: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10671698/. [Accessed: May 14, 2026].
[9] “Coptotermes gestroi,” Wikipedia. [Online]. Available: https://en.wikipedia.org/wiki/Coptotermes_gestroi. [Accessed: May 14, 2026].
[10] “Copilot Chat link,” Microsoft Copilot. [Online]. Available: https://copilot.microsoft.com/chats/yLfAoKUjbjmQ666iJMzKo. [Accessed: May 14, 2026].

Duangkhae KEONOY

,