Phakhaolao Species Database

ເລກລຳດັບທີ: 3651

ລະດັບການຮວບຮວມຂໍ້ມູນ: ເກີອບສົມບູນ

ປັບປູງຄັ້ງລ່າສຸດ: N/A

ຫມາໄນ

Dhole

Cuon alpinus (Pallas, 1811)

ສັດ

ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ

1 / 3

2 / 3

3 / 3

❮ ❯

ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ

ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ

ໝາປ່າ (Red dog, Indian dhole, Indian wild dog and Asiatic wild dog.)

ອະນຸກົມວິຖານ

ອານາຈັກ: Animalia
ເຫຼົາ: Chordata
ຊັ້ນ: Mammalia
ອັນດັບ: Carnivora
ຊື່ສະກຸນ: Canidae
ສະກຸນ: Cuon
ຊະນິດ: Cuon alpinus

ຊະນິດຍ່ອຍ

Cuon alpinus adustus
Cuon alpinus alpinus
Cuon alpinus fumosus
Cuon alpinus hesperius
Cuon alpinus laniger
Cuon alpinus lepturus
Cuon alpinus sumatrensis

ຊື່ພ້ອງ

Canis alpinus Pallas, 1811

ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ

ໝາໄນ ແມ່ນສັດເປັນສັກປ່າສາຍພັນໜຶ່ງທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນບັນດາຫມາປ່າໃນຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງມັນ. ຂົນຂອງມັນຈະມີສີແຕກຕ່າງກັນໄປ ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປຈະມີສີນ້ຳຕານແດງ ເຂັ້ມດ້ານຫຼັງຂອງລຳຕົ້ນ ແລະ ສີຂາວອ່ອນຢູ່ທາງດ້ານລຸ່ມ. ມີຫາງຍາວຟູ ແລະ ມີສີດຳ. ໃບຫູຂອງມັນຄ່ອນຂ້າງສັ້ນ ແລະ ມີຮູບຮ່າງກົມ ເພີ່ມຄວາມໂດ່ນໃຫ້ກັບລັກສະນະພາຍນອກຂອງມັນ [1]. ໝາໄນ ແມ່ນສັດຕະກູນໝາທີ່ມີຂະໜາດປານກາງ, ມີຄວາມຍາວຂອງສ່ວນຫົວ ແລະລຳຕົ້ນປະມານ 90 ຊມ, ຄວາມຍາວຂອງຫາງ 40 ຫາ 45 ຊມ ແລະ ສູງຈາກພື້ນຈົນເຖິງຫົວໄຫຼ່ 50 ຊມ. [2]
ພຶດຕິກຳ: ໂດຍທົ່ວໄປຈະອອກຫາກິນໃນເວລາຕອນແລງ (crepuscular) ແຕ່ກໍ່ສາມາດພົບໄດ້ທັງຕອນກາງວັນ ແລະ ກາງຄືນ. [3]
ອາຫານ: ອາຫານປົກກະຕິຂອງມັນປະກອບດ້ວຍແມງໄມ້, ໜູ ແລະ ນົກ ໃນຂະນະທີ່ບາງຄັ້ງກໍກິນຫຍ້າ ແລະ ພືດອື່ນໆ. ນອກຈາກນັ້ນ ມັນຍັງລ່າສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມຂະໜາດກາງ ແລະ ໃຫຍ່ອີກດ້ວຍ. [3]
ການຂະຫຍາຍພັນ: ເພດແມ່ມີຫົວນົມປະມານ 12 ຫາ 14 ເຕົ້າ ແລະ ມັກຈະອອກລູກຄອກລະ 1 ຫາ 5 ຕົວ ໃນຊ່ວງເດືອນມັງກອນຫາມີນາ. ພວກມັນມັກຈະປະສົມພັນໃນຖໍ້າ, ໃຕ້ແຜ່ນຫິນ ແລະ ບາງຄັ້ງມີຕົວແມ່ຫຼາຍຕົວແບ່ງປັນຖ້ຳດຽວກັນເພື່ອປະສົມພັນ. [4]

ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ

ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ

Native to Bangladesh, Bhutan, Cambodia, China, India, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Nepal and Thailand. [6]

Global distribution of Cuon alpinus beyween 1845 to 2025. Source: [5].

ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ

ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ, ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ, ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ

ປ່າດົງດິບ, ປ່າໂຄກ, ປ່າແປກ, ປ່າເຫຼົ່າແກ່, ທົ່ງຫຍ້າ

ໝາໄນ (Dhole) ເປັນສັດທີ່ອາໄສຢູ່ໃນແຫຼ່ງອາໄສທົ່ວໄປ ໂດຍພົບໄດ້ໃນປ່າຫຼາຍປະເພດ ເຊັ່ນ ປ່າດົງດິບເຂດຊຸ່ມ ແລະ ດົງດິບເຂດເຊື່ອມໂຊມ, ປ່າດົງດິບເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ແລະ ປ່າດົງດິບເຂດແຫ້ງແລ້ງ, ປ່າໃນເຂດອົບ ແລະ ປ່າສົນທາງພາກເຫນືອ, ປ່າພຸແຫ້ງ, ທົ່ງຫຍ້າ, ປ່າເຫຼົ່າ, ທົ່ງຫຍ້າເຂດອົບອຸ່ນ ແລະ ທົ່ງຫຍ້າເທິງພູສູງເໜືອລະດັບໜ້ານ້ຳທະເລຮອດ 3.500 ມ. ແຕ່ຍັງບໍ່ມີການບັນທຶກສາຍພັນນີ້ໃນເຂດທະເລຊາຍ. [6]

ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ

ພື້ນເມືອງ

ຮຸກຮານ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ການອະນຸຮັກ

ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN

ໃກ້ສູນພັນ

ຊະນິດພັນ CITES

N/A

ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ

ບັນຊີທີ່ I: ຊະນິດພັນປະເພດຫວງຫ້າມ

ບັນຊີ NTFP

N/A

ບັນຊີໄມ້

N/A

ໝາໄນຫາຍໄປຈາກພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ໃນອາດີດ ແລະ ປະຊາກອນຍັງຄົງຫຼຸດລົງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໃນພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່. ສົ່ງຜົນໃຫ້ໝາໄນ ໄດ້ຖືກປະເມີນຢູ່ໃນກຸ່ມສັດໃກ້ສູນພັນ. [6]
ໃນປະເທດລາວໝາໄນ ຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ I ຂອງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດປ່າແຫ່ງຊາດລາວ. [8]

ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ

ປະເພດການນຳໃຊ້

ບໍ່ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້

ທີມງານພາເຂົ້າລາວ ຂໍຫ້າມຢ່າງເດັດຂາດຕໍ່ການເກັບກ່ຽວ, ການລ່າ , ການຄ້າຂາຍ ຫຼື ການນຳໃຊ້ສັດຊະນິດນີ້, ເພື່ອໃຫ້ເໜ້ນໜັກເຖິ່ງຄວາມສຳຄັນຂອງການອານຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ, ການຈັດການໄພຂົ່ມຂູ່, ການຕິດຕາມປະຊາກອນ, ຕະຫຼອດຮອດການນ້ຳໃຊ້ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍຕ່າງໆໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ.

ການປູກ ການລ້ຽງ

ຊະນິດທຳມະຊາດ

ລະດູການເກັບກູ້

N/A

ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ

N/A

ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ

ຊະນິດຈາກປ່າ:

ສະພາບໂດຍລວມ:
ໝາໄນປະສົມພັນໃນຊ່ວງເດືອນ ພະຈິກ ຫາເດືອນ ມີນາ. [2]

ການທີ່ມີໝາໄນຢູ່ໃນພື້ນທີ່ປ່າສະຫງວນ: ເຖິ່ງແມ່ນວ່າໝາໄນຈະຢູ່ໃນພື້ນທີ່ຄຸ້ມຄອງ ແຕ່ໝາໄນຍັງບໍ່ມີມາດຕະການໃນການອານຸລັກທີ່ຖືກເປົ້າໝາຍ ໃນພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່, ຂຳນວນປະຊາກອນຂແງເຫຍື່ອບໍ່ພຽງພໍ ເຮັດໃຫ້ຄວາມພາຍາຍາມໃນການອານຸລັກໃນໄລ່ຍະຍາວມີອຸປະສັກ. ໃນເຂດປ່າສະຫງວນຂະໜາດໃຫຍ່ (>750 km²) ແລະ ປະເພດປ່າຄຸ້ມຄອງທີ່ຂະຫຍາຍຕົວໃນອາຊີໃຕ້ ແລະ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍ ຕໍ່ການມີຢູ່ຂອງປະຊາກອນໝາໄນ. [6]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນທີ່ເປັນເຍື່ອ: ການຫຼຸດລົງຂອງເຫຍື່ອ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຈາກລ່າຫຼາຍເກີນໄປ ເປັນປັດໄຈຫຼັກທີ່ເນັດໃຫ້ຈຳນວນສັດປ່າຫຼຸດລົງເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເຂດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ທີ່ມີປະຊາກອນຂອງສັດຕີນກີບຫຼຸດລົງເປັນຈຳນວນຫຼາຍ. [6]
ການສູນເສຍ ແລະ ການປ່ຽນແປງທີ່ຢູ່ອາໄສ: ການສູນເສຍ ແລະ ການເຊື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ເຊິ່ງກ່ຽວຂ້ອມກັບການການຫຼຸດລົງຂອງເຫຍື່ອ ແລະ ການລົບກວນຂອງມະນຸດ ເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ກັບໝາໄນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະອາຊີໃຕ້ ໃນຂະນະທີ່ພື້ນທີ່ທຳມະຊາດຂະໜາດໃຫຍ່ຍັງຄົງມີຢູ່ໃນລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ, ແຕ່ການປ່ຽນແປງ ແລະ ການແຕກແຍກຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປ. ການສູນເສຍນີ້ເກີດຈາກປັດໄຈຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການຕັດໄມ້ເພື່ອການກະສິກຳ ແລະ ເພາະປູກ, ການຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ການລ້ຽງສັດ ແລະ ການພັດທະນາໂຄງສ້າງພື້ນຖານ. [6]
ການລ່າ: ການຂ່າເພື່ອລະບ່າຍອາລົມ ຫຼື ກິດຈະກຳການລ່າສັດ ເປັນໄພຂົມຂູ່ສຳຄັນສຳຫຼັກສຳຫຼັບສາຍພັນນີ້ ເຊິ່ງນຳໄປສູການສູນພັນໃນບາງພື້ນທີ່. [6]

ກົດໝາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍ:
ການຄຸ້ມຄອງທາງກົດໝາຍ: ເຖິ່ງແມ່ນວ່າຈະໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງໂດຍກົດໝາຍໃນຫຼາຍປະເທດ ແລະ ຢູ່ໃນບັນຊີຂອງ CITES Appendix II, ແຕ່ການອານຸຮັກໝາໄນຖືກທຳລາຍໂດຍກາຍການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນເທົ່າທີ່ຄວນ. ການຫຼຸດຄວາມຂັດແຍງລະຫວ່າງມະນຸດໂດຍການມີຄ່າຊົດເຊີຍ ຫຼື ໃຫ້ແຮງຈູງໃຈ ຖືເປັນກົນໄກໃນການອານຸຮັກທີ່ມີແນ້ວໂນມໃນທາງທີ່ດີ. [6]

ໂພຊະນາການ

ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ

N/A

ສານອາຫານ	/100g	ໝາຍເຫດ
ໂປຣຕີນ	N/A	N/A
ຄາໂບໄຮເດຣດ	N/A	N/A
ໄຂມັນ	N/A	N/A
ວິຕາມິນ	N/A	N/A
ແຮ່ທາດ	N/A	N/A
ເສັ້ນໄຍ	N/A	N/A

ອ້າງອິງ

ເຄດິດຮູບພາບ

[1] iNaturalist [Online]. Uploaded in April 2020 by janconl. Available: https://www.inaturalist.org/observations/41552159. [Accessed: Jun. 23, 2025]
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on March 2024 by Arindam Parichha. Available: https://www.inaturalist.org/people/arindam009. [Accessed: Jun. 23, 2025]
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded in June 2024 by ge0rgev. Available: https://www.inaturalist.org/observations/222712894. [Accessed: Jun. 23, 2025]

ອ້າງອິງ

[1] C. Francis, “Mammals of Thailand & South-East Asia”. Bangkok: Asia Books, 2001
[2] Animal Diversity, “Cuon alpinus,” [Online]. Available: https://animaldiversity.org/accounts/Cuon_alpinus/. [Accessed: February 6, 2025]
[3] D. Pratumthong and A. P. Khlaipet, “Mammals of Natural World Heritage Thung Yai Naresuan – Huai Kha Khaeng,” Pathum Thani, Thailand: Na-tional Science Thailand, July 2022.
[4] India Biodiversity, “Cuon alpinus (Pallas, 1811),” [Online]. Available: https://indiabiodiversity.org/species/show/238442. [Accessed: February 6, 2025]
[5] Global Biodiversity Information Facility, “Cuon alpinus (Pallas, 1811),” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/2434317. [Accessed: February 6, 2025]
[6] IUCN. (2015 May, 07). IUCN red list. Retrieved from IUCN red list web site: https://www.iucnredlist.org/species/5953/72477893/.
[7] A. Johnson, “WILDLIFE IN LAO PDR 2024 STATUS REPORT,” Vientiane Capital, Laos PDR: Wildlife Conservation Society Lao PDR Program, 2024.
[8] ສະພາແຫ່ງຊາດ. (2023) ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດປ່າ (ສະບັບປັບປຸງ)

ຜູ້ສ້າງ Factsheet

Duangkhae KEONOY

ຜູ້ກວດສອບ Factsheet