ໄທ: ຍີ່ຫວ່າ, ຍີ່ຫຼ່າແຂກ ແລະ ຍີ່ຫຼ່າ.ອັງກິດ: Cumin ແລະ Cummin.

Cuminia cyminum J.F.Gmel.
Cuminum aegyptiacum Mérat ex DC.
Cuminum hispanicum Mérat ex DC.
Cuminum odorum Salisb.
Cuminum officinale Garsault
Cuminum sativum J.Sm.
Cyminon longeinvolucellatum St.-Lag.

Umbelliferae

ທຽນຂາວຈັດເປັນພືດລົ້ມລຸກອາຍຸປີດຽວ. ລຳຕົ້ນຕັ້ງຊື່, ສູງ 20-30 ຊມ, ມັກແຕກກິ່ງກ້ານສາຂາຢູ່ສ່ວນເທິງ, ສີຂຽວ, ມີກິ່ນຫອມ. ໃບດ່ຽວ, ອອກຮຽງສະຫຼັບ, ມີລັກສະນະເປັນເສັ້ນ, ຂະໜາດນ້ອຍ, ເບິ່ງລັກສະນະລວມຮູບໄຂ່ ຫຼື ຮູບຫອກ, ຍາວ 5-10 ຊມ, ໂຄນໃບແຫຼມ, ຂອບແສກເລິກ, ປາຍມີແສກ 2-3 ແສກ, ແຕ່ລະແສກມີລັກສະນະເປັນເສັ້ນດ້າຍ, ຍາວ 1-2 ຊມ. ກ້ານໃບແຜເປັນກາບອົບລຳຕົ້ນ. ຊໍ່ດອກແບບຄັນຮົ່ມປະສົມ, ອອກຕາມໃບ ແລະ ປາຍຍອດ. ດອກຍ່ອຍຂະໜາດນ້ອຍ, ສີຂາວ. ກາບດອກຂະໜາດນ້ອຍ ຫຼື ບໍ່ມີເລີຍ. ກີບດອກມີ 5 ອັນ, ສີຂາວ ຫຼື ສີບົວ. ເກສອນເພດຜູ້ມີ 5 ອັນ, ຈັບຢູ່ຖານດອກ, ອອກຮຽງສະຫຼັບກັບກາບດອກ. ເຕົ້າໄຂ່ຈັບລຸ່ມ, ມີ 2 ຫ້ອງ, ແຕ່ລະຫ້ອງມີ 1 ເມັດໄຂ່. ໝາກແຫ້ງ, ຮູບຮີ, ກວ້າງ 1.3-2 ມມ, ຍາວ 4.5-6.7 ມມ, ເປືອກມີຂົນສັ້ນປົກຄຸມ, ໝາກແກ່ແລ້ວແຕກເປັນ 2 ແສກ, ສີນ້ຳຕານ. ແກ່ນມີ 2 ແກ່ນ, ມີກິ່ນຫອມ.

N/A

N/A

N/A

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ

<p><strong>ອາຫານ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ: </strong>ເປັນໜຶ່ງໃນເຄື່ອງເທດທີ່ມີກິ່ນຫອມ, ຊ່ວຍດັບກິ່ນຄາວອາຫານ ແລະ&nbsp;ໃຊ້ໝັກເນື້ອສັດໃຫ້ມີກິ່ນຫອມ.</li>
</ul>

<p><strong>ສັບພະຄຸນ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ຊ່ວຍກະຕຸ້ນການຂັບລົມ, ຊັບຂັບລົມໃນເດັກ, ປຸ່ງເປັນຢາຫອມຊ່ວຍຂັບລົມໃນລຳໄສ້, ບຳລຸງທາດ, ແກ້ດີພິການ, ຂບສຽມຫະ, ແກ້ນິວ, ຂັບລະດູຂາວ, ປະສົມກັບຢາລະບາຍແກ້ປ່ວນທ້ອງ, ໃຊ້ເປັນຢາຮັກສາອາການແໜ້ນທ້ອງເສຍ, ຮັກສາກຸ່ມອາການທາງລະບົບໄຫຼ່ວຽນເລືອດ, ແກ້ລົມວີງວຽນ, ໜ້າມືດ, ຕາລາຍ, ໃຈສັ່ນ, ປ່ວນທ້ອງ, ປວດຮາກ, ແກ້ອາການຈຸກທ້ອງແໜ້ນທ້ອງ ແລະ&nbsp;ຮັກສາລະບົບທາງເດີນອາຫານ.</li>
<li><strong>ນ້ຳມັນຈາກແກ່ນ: </strong>ໃຊ້ປະສົມກັບນ້ຳບ້ວນປາກຊ່ວຍກຳຈັດແບັກທິເຣຍທີ່ເຮັດໃຫ້ມີກິ່ນປາກ ແລະ&nbsp;ນຳມາປະສົມນວນໜ້າທ້ອງເພື່ອຊ່ວຍຍ່ອຍອາຫານ.</li>
</ul>

<p><strong>ຂໍ້ຄວນລະວັງ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li>ຫ້າມໃຊ້ກັບເດັກອາຍຸຕ່ຳກ່ວາ 6 ຂວບ, ແມ່ຍິງທ້ອງ, ຄົນທີ່ມີຜິວໜັງລະຄາຍເຄືອງງ່າຍ, ພະຍາດສະເກັດເງິນສິເກັດທອງ ແລະ&nbsp;ຫ້າມຮັບປະທານ.&nbsp;</li>
</ul>

<p><strong>ສິນຄ້າ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ນຳໄປແປຮູບເຮັດໃຫ້ແຫ້ງເພື່ອນຳໄປເປັນເຄື່ອງເທດ, ຜົງຈາກແກ່ນໃຊ້ສຳລັບຄົນທີ່ຕ້ອງການຟິດຮ່າງກາຍ, ຊ່ວຍເຜົາຜານເຮັດໃຫ້ສາມາດຮັບສານອາຫານໄດ້ງ່າຍຂື້ນ, ມີທາດເຫຼັກປະລິມານຫຼາຍເຊິ່ງຈະຊ່ວຍເພີ່ມ&nbsp;Hemoglobin ໃນເລືອດ ແລະ&nbsp;ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍມີຄວາມອົດທົນໃນການອອກກຳລັງກາຍງ່າຍຂື້ນ.</li>
<li><strong>ນ້ຳມັນຈາກແກ່ນ:</strong> ໃຊ້ໃນອຸດສາຫະກຳເຄື່ອງຫອມ, ໃຊ້ເປັນເຄື່ອງດື່ມ ແລະ ເຄື່ອງຂັບລົມ.&nbsp;</li>
</ul>

<p><strong>ສານເຄມີ:</strong></p>

<ul>
<li><strong>ໃນນ້ຳມັນ:</strong> ປະກອບດ້ວຍນ້ຳມັນຫອມລະເຫີຍເຊິ່ງມີ&nbsp;cuminaldehyde 25-35%, ນອກຈາກນີ້ຍັງມີ&nbsp;pinene dipentine cumene cuminic-alcohol cuminic aldehyde, cuminal, safranal, p-cymene, dipentine, cumene, cuminic alcohol, alpha-phellandrene, beta-phellandrene, alpha และ beta-pinene, delta-3-carene, 1,8-cineole, limonene, alpha และ gamma-terpinene, alpha-terpineol, terpinene-4-ol cuminyl alcohol, trans-dihydrocarvone, myrcene, linalool, beta-caryophyllene, beta-farnesene ແລະ&nbsp;beta-elemene.</li>
<li><strong>ພົບສານກຸ່ມ&nbsp;glycosides:</strong> monoterpenoid glucosides (p-menthane glucoside, hydroxycuminyl glucoside), sesquiterpenoid glucosides (cuminosides A และ B), alkyl glycosides (1S,5S,6S,10S)-10-hydroxyguaia-3,7(11)-dien-12,6-olide beta-D-glucopyranoside, (1R,5R,6S,7S,9S,10R,11R)-1,9-dihydroxyeudesm-3-en-12,6-olide&nbsp; 9-O-beta-D-glucopyranoside, methyl beta-D-apiofuranosyl-(1 to 6) -beta-D- glucopyranoside, ethane-1,2-diol 1-O-beta-D-apiofuranosyl-(1 to 6)-beta-D-glucopyranoside ແລະ ສານ 2-C-methyl-D-erythritol glycosides.</li>
<li><strong>ສານກຸ່ມ&nbsp;flavonoids:</strong> (7-O-beta-D-glucopyranosides ຂອງ apigenin ແລະ&nbsp;luteolin), flavonoid glycoside (3’-5,dihydroxyflavone 7-O-beta-D-galacturonide 4’-O-beta-D-glucopyranoside).</li>
<li><strong>ສານສະກັດເມທານອນຈາກໝາກ</strong> Sesquiterpenoid glucoside ຄື: Cuminoside A, B</li>
</ul>

<p><strong>ຄຸນຄ່າທາງດ້ານໂພສະນາການຕໍ່ 100 ກຼາມ: </strong>ພະລັງງານ&nbsp;375 Kcal, ຄາໂບໄຮເດດ&nbsp;44.24 ກຼາມ, ນ້ຳຕານ&nbsp;2.25 ກຼາມ, ເສັ້ນໄຍ&nbsp;10.5 ກຼາມ, ໄຂມັນ&nbsp;22.27 ກຼາມ, ໄຂມັນອິມຕົວ&nbsp;1.535 ກຼາມ, ໂປຣຕີນ&nbsp;17.81 ກຼາມ, ນ້ຳ&nbsp;8.06 ກຼາມ, ວິຕາມິນເອ&nbsp;64 ໄມໂຄກຼາມ, ວິຕາມິນບີ2&nbsp;0.327 ມິນລີກຼາມ, ວິຕາມິນບີ3&nbsp;4.579 ມິນລີກຼາມ, ວິຕາມິນບີ6&nbsp;0.435 ມິນລີກຼາມ, ວິຕາມິນບີ9&nbsp;10 ໄມໂຄກຼາມ, ວິຕາມິນຊີ&nbsp;7.7 ມິນລີກຼາມ, ວິຕາມິນອີ&nbsp;3.33 ມິນລີກຼາມ, ວິຕາມິນເຄ&nbsp;5.4 ໄມໂຄຼກຼາມ, ແຄລຊຽມ&nbsp;931&nbsp;ມິນລີກຼາມ, ທາດເຫຼັກ&nbsp;66.36&nbsp;ມິນລີກຼາມ, ແມັກນິຊຽມ 366&nbsp;ມິນລີກຼາມ, ຟອສຟໍຣັສ 499 ມິນລີກຼາມ, ທາດໂພແທກຊຽມ&nbsp;1,788 ມິນລີກຼາມ, ໂຊດຽມ&nbsp;168 ມິນລີກຼາມ&nbsp;ແລະ ສັງກະສີ&nbsp;4.8 ມິນລີກຼາມ.</p>

N/A

N/A

N/A

N/A

Gotmare, S.R., Tambe, E.A. (2018). Chemical Characterization of Cumin Seed Oil (Cuminum Cyminum) by Gcms and its Comparative Study. International Journal of Scientific Research in, 5(3): 36-45.
Bansal, A., Bansal, V., Singh, R. (2014). Cumin: A spice or a drug. World Journal of Pharmaceutical Sciences, 2(5): 507-515.
Saha, S., Walia, S., Kundu, A., Sharma, Kh., Singh, J., Tripathi, B., Raina, A. (2016). Compositional and functional difference in cumin (Cuminum cyminum) essential oil extracted by hydrodistillation and SCFE. Cogent Food & Agriculture, 2: 1143166.
Srinivasan, K. (2018). Cumin (Cuminum cyminum) and black cumin (Nigella sativa) seeds: traditional uses, chemical constituents, and nutraceutical effects. Food Quality and Safety, 2: 1–16.
Boskabady, M.H., Kiani, S., Azizi, H., Khatami, T. (2006). Antitussive effect of Cuminum cyminum Linn. in guinea pigs. Natural Product Radiance, 5(4): 266-269.

N/A

,