ໄທ: ງາ, ງາຂາວ ແລະ ນິຊົວ.ຈີນ: 你在哪里ອັງກິດ: Sesame seeds (white), Sesame, Beniseed, Gingelly ແລະ Simsim.

Dysosmon amoenum Raf.
Sesamum africanum Tod.
Sesamum occidentalis Heer & Regel
Sesamum oleiferum Sm.
Sesamum orientale L.
Volkameria orientalis (L.) Kuntze

Pedaliaceae

ຈັດເປັນພືດລົ້ມລຸກ. ລຳຕົ້ນຊື່, ສູງ 50-150 ຊມ, ບໍ່ແຕກກິ່ງຂະກ້ານ ຫຼື ແຕກກິ່ງກ້ານນ້ອຍ, ລຳຕົ້ນອວບນ້ຳ, ລັກສະນະເປັນ 4 ຫຼ່ຽມ, ມີຂົນສັ້ນນຸ່ມປົກຄຸມຢ່າງໜາແໜ້ນ, ເປືອກລຳຕົ້ນບາງ, ສີຂຽວເຂັ້ມ ຫຼື ສີຂຽວອົມມ່ວງ. ໃບດ່ຽວ, ອອກຮຽງກົງກັນຂ້າມກັນ, ຮູບຫອກ, ກວ້າງ 3-5 ຊມ, ຍາວ 8-15 ຊມ, ໂຄນໃບມົນ, ຂອບລຽບ, ປາຍແຫຼມ, ແຜ່ນມບມີຂົນປົກຄຸມຢ່າງໜາແໜ້ນ. ກ້ານໃບຮູບກົມ, ຍາວປະມານ 5 ຊມ, ສີຂຽວ ຫຼື ສິມ່ວງອົມແດງ. ຊໍ່ດອກແບບກະຈຸກ ຫຼື ດອກດ່ຽວ, ອອກຕາມງ່າມໃບ. ດອກຍ່ອຍມີ 1-3 ດອກ, ສີຂາວ, ສີບົວ ຫຼື ສີມ່ວງ. ກ້ານດອກຍາວ 3-5 ມມ. ກາບດອກໂຄນເຊື່ອມຕິດກັນ, ປາຍແຍກອອກເປັນ 5 ແສກ, ສີຂຽວ. ກີບດອກເຊື່ອມຕິດກັນເປັນຮູບໂຖ, ຍາວ 4-7 ຊມ, ປາຍແຍກອອກເປັນ 2 ແສກ, ຫ້ອຍລົງ, ກີບລຸ່ມປາຍແຍກເປັນ 3 ແສກ. ເກສອນເພດຜູ້ມີ 4 ອັນ ຫຼື 2 ຄູ່, ບໍ່ສະເໝີກັນ. ເຕົ້າໄຂ່ຍາວ 1.5-2 ຊມ, ປາຍຮວງຮັບແຍກອອກເປັນ 2-4 ແສກ. ໝາກເປັນຝັກ, ຍາວ 2-3 ຊມ, ໝາກອ່ອນຮູບຊົງກະບອກ ຫຼື ຮູບທໍ່ກົມ, ເມື່ອແກ່ຈະແປເປັນຮ່ອງຕາມລວງຍາວ, ເປືອກໜາ, ມີຂົນປົກຄຸມໜາແໜ້ນ, ສີຂຽວເຂັ້ມ, ໝາແກ່ແລ້ວແຕກ, ສີດຳອົມເທົາ. ແກ່ນມີຈຳນວນຫຼາຍ, ຊ້ອຍຮຽງກັນຕາມຊ່ອງພູ, ຮູບໄຂ່, ສີຂາວ ແລະ ມີກິ່ນຫອມ.

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ

<p><strong>ອາຫານ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ: </strong>ນຳມາປຸ່ງອາຫານ, ປະສົມເຂົ້າໜົມ ແລະ ອາຫານຫວານຫຼາຍຢ່າງ.</li>
</ul>

<p><strong>ສັບພະຄຸນ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li>ດອກ: ຮັກສາຂີ້ກະຕອດ.</li>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ເປັນຢາລະບາຍອ່ອນ, ບຳລຸງກຳລັງ, ເຮັດໃຫ້ຜິວຊຸ່ມຊື່ນ, ຊ່ວຍບຳລຸງກະດູກ ແລະ ແຂ້ວ, ເຮັດໃຫ້ນອນຫຼັບສະບາຍ, ຊ່ວຍຫຼຸດຄໍເຣສເຕີຣໍໃນເລືອດ, ບຳລຸງຫົວໃຈ, ກະຕຸ້ນລະບົບຂັບຖ່າຍ, ບຳລຸງສະໝອງ, ປ້ອງກັນພະຍາດເອົາໄຊເມີ, ແກ້ປັດສະວະ ຫຼື ອຸຈະລະຂັດ, ແກ້ຄວາມດັນເລືອດສູງ, ບັນເທົາອາການໄອແຫ້ງ, ບຳລຸງສະໝອງ, ເປັນຢາອາຍຸວັນນະ, ຂ້າພະຍາດເຂັມພິດ, ເຈັບຄໍ, ຄັດດັງ, ແພ້ອາກາດ, ເຈັບທ້ອງປະຈຳເດືອນ, ນອນບໍ່ຫຼັບ ແລະ&nbsp;ແກ້ອາການເຈັບຫົວ.</li>
<li><strong>ນ້ຳມັນຈາກແກ່ນ:</strong> ໃຊ້ທາຮັກສາແຜ, ທາແກ້ເຂັດ, ຊ່ວຍຄາຍກ້າມເນື້ອ, ບຳລຸງເສັ້ນຜົມ, ຫຼຸດຄວາມສ່ຽງຕໍ່ກັບຫຼອດເລືອດ ແລະ ໂຣກຫົວໃຈ, ບັນເທົາອາການເຈັບຂໍ້ອັກເສບ, ບຳລຸງກຳລັງ ແລະ ໃຫ້ຄວາມອົບອຸ່ນແກ່ຮ່າງກາຍ.</li>
</ul>

<p><strong>ສານສຳຄັນທີ່ພົບ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ປະກອບດ້ວຍເກືອແຮ່&nbsp;4.1–6.5 %, ເຫຼັກ, ສັງກາສີ, ໄອໂອດີນ, ເຊເຣນຽມ, ແຄລຊຽມ ແລະ ຟອດສຟໍຣັສ. ເຊິ່ງມີແຄລຊຽມຫຼາຍກ່ວາພືດຊະນິດອື່ນ 20 ເທົາ.</li>
</ul>

<p><strong>ສິນຄ້າ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ຂາຍເປັນສິນຄ້າຕາມທ້ອງຕະຫຼາດ&nbsp;ແລະ ນຳສົ່ງອອກ.</li>
<li><strong>ນ້ຳມັນງາ: </strong>ນ້ຳມັນທີ່ສະກັດຈາກແກ່ນເປັນພະລິດຕະພັນທີ່ວ່າງຂາຍຕາມທ້ອງຕະຫຼາດ.&nbsp;</li>
</ul>

<p><strong>ຄຸນຄ່າທາງດ້ານໂພສະນາການ:</strong></p>

<ul>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ມີນ້ຳມັນ&nbsp;44-58%, ໂປຣຕີນ 18-25%, ຄາໂບໄຮເດດ&nbsp;13.5%, ນ້ຳມັນ&nbsp;50%, ໄຂມັນອີ່ມຕົວ 35% ແລະ ໄຂມັນບໍ່ອີ່ມຕົວ 44%,&nbsp;</li>
<li><strong>ນ້ຳມັນງາ: </strong>ປະກອບມີໂປຣຕີນ&nbsp;20%, ກົດໄຂມັນຈຳພວກ&nbsp;&nbsp;oleic acid, linoleic acid, palmitic acid, stearic acid ແລະ ສານກຸ່ມ&nbsp;&nbsp;oleic acid, linoleic acid, palmitic acid, stearic acid ແລະ ສານອື່ນເຊັນ&nbsp;sitosterol.</li>
<li><strong>ແກ່ນງາຂາວດິບ:</strong> ມີນ້ຳ 3.9 ກຼາມ, ພະລັງງານ 358 kcal, ໂປຣຕີນ 20.9&nbsp;ກຼາມ,&nbsp;ໄຂມັນ 57.1&nbsp;ກຼາມ,&nbsp;ຄາໂບໄຮເດດ 15.0&nbsp;ກຼາມ,&nbsp;ໄຍອາຫານ 4.6&nbsp;ກຼາມ,&nbsp;ເຄືອ 3.1&nbsp;ກຼາມ,&nbsp;ຖານ 3.1&nbsp;ກຼາມ,&nbsp;ແຄລຊຽມ 86 ມິນລີກຼາມ, ເຫຼັກ 7.4&nbsp;ມິນລີກຼາມ, ຟອສຟໍຣັສ 650 ມິນລີກຼາມ, ໄທອາມີນ 1.08 ມິນລີກຼາມ, ໄຣໂບຟາຣີນ 0.11 ມິນລີກຼາມ ແລະ ໄນອາຊີນ 3.3&nbsp;ມິນລີກຼາມ,</li>
</ul>

N/A

N/A

N/A

N/A

Mbaebie, B., Omosun, G., Uti, A., Oyedemi, S. (2010). Chemical Composition of Sesamum indicum L. (Sesame) Grown in Southeastern Nigeria and the Physicochemical Properties of the Seed Oil. Seed Science and Biotechnology 4 (1): 69-72.
Fuji, Y., Uchida, A., Fukahori, K., Chino, M., Ohtsuki, T., Matsufuji, H. (2018). Chemical characterization and biological activity in young sesame leaves (Sesamum indicum L.) and changes in iridoid and polyphenol content at different growth stages. s. PLoS ONE 13(3): 0194449.
Khatoon, R., Abbasi, H., Aslam, M., Chaudhary, Sh.Sh. (2019). A comprehensive review on Tukhme Kunjud (Sesamum indicum Linn.) with special reference to Unani System of Medicine. Case Report, 9(3).

N/A

,