ໄທ: ສົ້ມປຸ, ສ້ານກວາງ, ສ້ານທ່າ, ສ້ານປ້າວ, ສ້ານໃຫຍ່, ແສ້ນ, ສັ້ນ, ບັກສັ້ນໃຫຍ່, ແອບເປີ້ນມ້ອນ, ສ້ານໝາກຕາດ, ໄມ້ສ້ານຫຼວງ ແລະ ໝາກຕາດ.ອັງກິດ: Chulta, Chalta Ouu, Indian Catmon ແລະ Elephant apple.ອິນເດຍ: Chalita, Akku, Uvaa, Mota-Karmal, Ugaa kai, Uvaa thekku, Syalita ແລະ Punna.ຈີນ: 五桠果, 五椏果 ແລະ 第倫桃.

Dillenia elongata Miq.
Dillenia indica f. elongata (Miq.) Miq.
Dillenia speciosa Thunb.

Dilleniaceae

ຈັດເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດກາງ ຫຼື ຂະໜາດໃຫຍ່. ລຳຕົ້ນສູງ 10-20 ມ, ປາຍຍອດຮູບກົມ ຫຼື ຮູບໄຂ່, ເປັນຊົງຟຸ່ມໜາ, ລຳຕົ້ນມັກຄົດງໍ, ມັກມີຕາຂະໜາດນ້ອຍໃຫຍ່ທົ່ວລຳຕົ້ນ, ເຊິ່ງເກີດຈາກຮ່ອງຮອຍຂອງກິ່ງໄມ້ແກ້ທີ່ຫຼຸດໄປ, ເປືອກຕົ້ນໜາ, ສີນ້ຳຕານແດງ ຫຼື ສີທອງແດງ, ເມື່ອແກ່ປ່ຽນເປັນສີເທົາ ແລະ ຫຼຸດອອກເປັນແຜ່ນບາງໆ, ແຕກກິ່ງກ້ານບໍ່ສູງຈາກພື້ນດິນ. ໃບດ່ຽວ, ອອກຮຽງສະຫຼັບ, ບໍລິເວນປາຍຍອດ, ຮູບຫອກ ຫຼື ຮູບໄຂ່ປີ້ນ, ໃບກ້ວາງ 8-12 ຊມ, ຍາວ 25-30 ຊມ, ໂຄນໃບມົນ ຫຼື ຮຽວແຫຼມ, ຂອບໃບແສກແຂ້ວເລື້ອຍ, ປາຍໃບແຫຼມ ຫຼື ເປັນຕິ່ງໜາມ, ແຜ່ນໃບໜາຄ້າຍຄືໜັງ, ຜິວໃບເປັນຂື້ນຕາມເສັ້ນກາງໆໃບ, ຜິວໃບດ້ານລຸ່ມມີຂົນກະຈາຍຢູ່ທົ່ວ. ກ້ານໃບມີລັກສະນະເປັນຮ່ອງດ້ານເທິງ, ໂຄນກ້ານໃບແປ ແລະ ອວບຫຸ້ມລຳຕົ້ນ, ຍາວ 4-5 ຊມ. ດອກດຽວ, ສີຂາວນວນ, ມີກິ່ນຫອມ, ອອກບໍລິເວນງ່າມໃບໃກ້ປາຍກິ່ງ. ກ້ານດອກມີຄວາມຍາວ 3-5 ຊມ, ມີຂົນສາກຊາ. ກາບດອກມີ 5 ກາບ, ລັກສະນະຄືບ່ວງ. ກີບດອກຮູບໄຂ່ປີ້ນ, ກ້ວາງ 15-18 ຊມ, ຫຼົ່ນງ່າຍ. ເກສອນເພດຜູ້ມີຈຳນວນຫຼາຍ, ສີເຫຼືອງ, ຈັບອ້ອມເຕົ້າໄຂ່. ເຕົ້າໄຂ່ສີຂາວ, ປາຍແຍກອອກເປັນ 2 ແສກ, ເຕົ້າໄຂ່ມີ 20 ຫ້ອງ, ເມື່ອດອກໄດ້ຮັບການປະສົມເກສອນແລ້ວກາບດອກຈະເລີ່ມຫຸບເຂົ້າ, ມີລັກສະນະກົມກາຍເປັນໝາກ.

N/A

ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ
ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

N/A

ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ
ສິ່ງປູກສ້າງ

<p><strong>ອາຫານ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ໝາກ:</strong> ໃຊ້ຮັບປະທານເປັນໝາກໄມ້ສົ້ມໄດ້, ນຳມາປະກອບເປັນອາຫານ ເຊັ່ນ: ເຮັດແກງສົ້ມ ຫຼື ນຳມາເຮັດເປັນອາຫານອື່ນ.</li>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ສາມາດນຳມາຮັບປະທານສົດໄດ້.</li>
</ul>

<p><strong>ພືກເປັນຢາ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ຮາກ:</strong> ໃຊ້ເປັນຢາຖອນພິດຈາກແມງໄມ້ກັດ.</li>
<li><strong>ເປືອກຕົ້ນ:</strong> ນຳມາຄ້ຽວຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ເຫງືອກ ແລະ ແຂ້ວກະຊັບ (ເປືອກ), ໃຊ້ຕົ້ມດື່ມຮັກສາອາການຖອກທ້ອງ, ຊ່ວຍຖອນພິດໄຂ້, ລະບາຍພິດໄຂ້, ໃຊ້ເປັນຢາຮັກສາແຜ (ໃບ ແລະ ເປືອກ), ຊ່ວຍແກ້ໄຂ້, ຫຼຸດໄຂ້ ແລະ ໃຊ້ເປັນຢາອ່ອນ (ເປືອກ, ໃບ ແລະ ໝາກ).</li>
<li><strong>ຜົນ:</strong> ຊ່ວຍຕ້ານອານຸມູນອິດສະຫຼະ, ເປັນຢາບຳລຸງຮ່າງກາຍ, ໃຊ້ເປັນຢາແກ້ເຈັບທ້ອງ, ຊ່ວຍໃນການຂັບຖ່າຍ ແລະ&nbsp;ແກ້ທ້ອງຜູກ.</li>
<li><strong>ໝາກສຸກ:</strong> ຮັບປະທານເປັນຢາເຢັນ, ແກ້ອາການໄອ ແລະ ຊ່ວຍຂັບເສມຫະ.</li>
<li><strong>ເມືອກຜົນ:</strong> ຊ່ວຍເຄືອບແຜໃນກະເພາະ ແລະ ລຳໄສ້.</li>
<li><strong>ບໍ່ລະບຸພາກສ່ວນ:</strong> ຊ່ວຍຫຼຸດລະດັບນ້ຳຕານໃນເລືອດ ແລະ ຊ່ວຍຕ້ານອາການລົມຊັກ.</li>
</ul>

<p><strong>ພືດປະດັບ:</strong> ຄົນໄທບູຮານນິຍົມມາປູກບໍລິເວນໜ້າບ້ານກາງແຈ້ງເພື່ອເປັນພືດປະດັບ ຫຼື ໃຊ້ເປັນຮົ່ມເງົາ, ເນື່ອງຈາກມີດອກງາມ ແລະ ມີກິ່ນຫອມ.</p>

<p><strong>ສິ່ງປຸກສ້າງ:</strong> ໃຊ້ເປັນໂຄງສ້າງຂອງເຮືອນ&nbsp;ເຊັ່ນ: ເສົາເຮືອ.</p>

<p><strong>ສິນຄ້າ:</strong> ປັດຈຸບັນໄດ້ມີຜູ້ຄິດຄົ້ນ ແລະ ດັດແປງແປຣຮູບໝາກສ້ານເປັນຜະລິດຕະພັນສະຜົມ.</p>

<p><strong>ປະໂຫຍດ:</strong></p>

<ul>
<li><strong>&nbsp;ເນື້ອໄມ້: </strong>ສາມາດນຳມາໃຊ້ເປັນເຄື່ອງມືທາງການກະເສດ ຫຼື ການກະເສດ ແລະ ນຳມາໃຊ້ເປັນຟືນ.</li>
<li><strong>ເປືອກ ແລະ ໝາກ: </strong>ສາມາດນຳມາໃຊ້ໃນການຍ້ອມໜັງສັດ ແລະ ເຮັດມຶກໄດ້.</li>
<li><strong>ເປືອກ:</strong> ຊາວລາມັນໄດ້ນຳເປືອກມາທາທ້ອງເຮືອເພື່ອເຮັດໃຫ້ເຮືອແລ່ນໄວຂື້ນ ເພາະຈະຊ່ວຍຫຼຸດອາການສຽດສີຂອງນ້ຳ.</li>
<li><strong>ນ້ຳຢາງຈາກໝາກ:</strong> ສາມາດນຳມາໃຊ້ສະຜົມໄດ້.</li>
<li><strong>ເມືອກ:</strong> ສາມາດຊ່ວຍບຳລຸງເສັ້ນຜົມ, ປົກປ້ອງເສັ້ນຜົມຈາກແສງແດດ ແລະ ມົນລະພິດ.</li>
</ul>

<p><strong>ຂໍ້ມູນທາງວິທະຍາສາດ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li>ສານສະກັດຈາກຕົ້ນດ້ວຍ&nbsp;Ethanol 95 % ແລະ&nbsp;Acetone&nbsp;ສາມາດຢັບຢັ້ງເຊື້ອ<em>&nbsp;Bacillus cereus </em>ແຕ່ບໍ່ສາມາດຢັບຢັ້ງເຊື້ອ&nbsp;<em>Escherichia coli</em> ແລະ <em>Staphylococcus aureus</em>.</li>
<li>ສານສະກັດຈາກໃບໂດຍສານ&nbsp;Acetone ສາມາດຢັບຢັ້ງເຊື້ອ&nbsp;&nbsp;<em>Bacillus cereus</em> ແຕ່ບໍສາມາດຢັບຢັ້ງເຊື້ອ&nbsp;<em>Escherichia coli</em> ແລະ <em>Staphylococcus aureus</em>.&nbsp;</li>
<li>ສານສະກັດຈາກໃບດ້ວຍ&nbsp;Ethanol 95 % ບໍ່ສາມາດຂ້າເຊື້ອແບັກທິເຣຍທັງ 3 ຊະນິດໄດ້.</li>
<li>ສານສະກັດໝາກ ແລະ ໃບ: ສາມາດຢັ້ງຢັ້ງການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງ&nbsp;<em>Bacillus cereus </em>ໄດ້ດີທີ່ສຸດໃນອຸນຫະພູມຫ້ອງ, ຮອງລົງມາຄື 4 ອົງສາ, 60 ອົງສາ ແລະ 100 ອົງສາ ຕາມລຳດັບ.</li>
<li>ສານສະກັດຈາກໃບມີສິດໃນການຕ້ານອານຸມູນອິດສະຫຼະ, ກົດລະບົບປະສາດສ່ວນກາງ ແລະ ຊ່ວຍຕ້ານດານອັກເສບ.</li>
</ul>

N/A

N/A

N/A

N/A

sha Rai, H., Atul Sajwan, Sh.U. (2020). An overview of Dillenia indica and their properties. The Pharma Innovation Journal; 9(6): 41-44.
Tamang, A., Satish Kuchi, V., Das, B.C., Ray, S. (2020). Identification of superior genotypes of Chalta (Dillenia indica) through germplasm characterization. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry; 9(3): 1579-1584.
K. Harich, F., Christina Treydte, A., Ochieng Ogutu, J., E. Roberts, J., Savini, Ch., Michael Bauer, J., Savini, T. (2016). Seed Dispersal Potential of Asian Elephants. : Acta Oecologica, 77: 144-151.
G. Elkington, B., Phiapalath, Ph., Sydara, K., Somsamouth, Vk., I. Goodsmith, N., Doel Soejarto, D. (2013). Assessment of the importance of medicinal plants among communities around Khiat Ngong of Southern Laos. Journal of Environmental Biology, 35: 607-615.
Gandhi, D., Mehta, P. (2013). Dillenia indica Linn. and Dillenia pentagyna Roxb.: Pharmacognostic, Phytochemical and Therapeutic aspects. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 3 (11):134-142.

N/A

,