ໄທ: ໝາກຂີ້ກາ, ໝາກຕິ່ງ, ໝາກຕິ່ງຕົ້ນ, ມະຕິ່ງໝາກ, ຕູມກາຂາວ, ໝາກຕື່ງ, ອີ່ໂທເໝາະ, ກໍວູແຊ້, ກໍ້ອື້, ກະອື້, ໝາກປິນປ່າ, ແສງເບືອ, ສະແລງໃຈ, ຕາກາຕົ້ນ, ຕື່ງ ແລະ ຕຶງຕົ້ນ.ກຳປູເຈຍ: ការប្តូរមី.ຈີນ: 山马钱 (shan ma qian).

Strychnos nux-blanda var. hirsuta A.W. Hill
Strychnos nux-vomica var. grandifolia Dop

Loganiaceae

ຈັດເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດໃຫຍ່. ລຳຕົ້ນສູງປະມານ 15 ມ, ເປືອກຕົ້ນເປັນສີເທົາປົນສີເຫຼືອງ, ບໍ່ມີຊ່ອງອາກາດ, ກ້ຽງ, ຕາມງ່າມໃບບາງຄັ້ັ້ັັັັັງມີໜາມ. ໃບດ່ຽວ, ອອກຮຽງກົງກັນຂ້າມ, ຮູບໄຂ່, ຮູບຮີກ້ວາງ ຫຼື ກົມ, ກ້ວາງ 8-10 ຊມ, ຍາວ 10-14 ຊມ, ໂຄນໃບແຫຼມ, ກົມ ຫຼື ຮູບຫົວໃຈ, ຂອບລຽບ, ປາຍມົນ, ຮຽວແຫຼມ ຫຼື ເປັນຕິ່ງໜາມ, ຜິວໃບສີຂຽວເຂັ້ມ, ຜິວລຽບ ຫຼື ມີຂົນສັ້ນປົກຄຸມຢູ່ບໍລິເວນເສັ້ນກາງກ່າງໃບ. ກ້ານໃບຮູບກົມ, ຍາວ 5-17 ຊມ, ສີເຫຼືອງ. ຊໍ່ດອກແບບກະຈຸກ ຫຼື ແຕກແໜງ, ອອກຕາມປາຍກິ່ງ ຫຼື ປາຍຍອດ, ຍາວ 3.5-5 ຊມ. ດອກຍ່ອຍມີຈຳນວນຫຼາຍ, ມີສີຂຽວປົນສີຂາວ. ກ້ານດອກຍາວບໍ່ເກີນ 2.5 ມມ. ກາບດອກມີ 5 ກາບ, ຮູບໄຂ່ ຫຼື ຮູບຫອກ, ຍາວ 1.5-2,2 ມມ, ດ້ານນອກມີຂົນ ຫຼື ກ້ຽງ, ສ່ວນດ້ານໃນກ້ຽງ. ກີບດອກເຊື່ອມຕິດກັນເປັນຫຼອດ, ຍາວ 9.4-13.6 ມມ, ປາຍແຍກອອກເປັນ 5 ແສກ, ດ້ານນອກກ້ຽງ ແລະ ມີຕຸ່ມເລັກນ້ອຍ, ໂຄນກີບດອກມີຂົນຮູບຂົນແກະ, ກີບດອກມີຕຸ່ມໜາແໜ້ນຢູ່ບໍລິເວນສ່ວນປາຍ. ເກສອນເພດຜູ້ມີ 5 ອັນ, ບໍ່ມີກ້ານດອກ, ຕິດຢູ່ພາຍໃນຫຼອດກີບດອກ, ຖົງລະອອງເປັນຮູບຂອບຂະໜານ, ຍາວ 1.5-2 ມມ. ເຕົ້າໄຂ່ຈັບເທິງ, ຄໍເຕົ້າໄຂ່ຍາວ 8-13 ມມ, ກ້ຽງ, ປາຍຮ່ວງຮັບເປັນຕຸ່ມ. ໝາກຮູບກົມ, ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 5-8 ຊມ, ເປືອກໜາ ແລະ ແຂງ, ສີຂຽວ, ເມື່ອສຸກແລ້ວເປັນສີສົ້ມ ຫຼື ສີແດງ, ບໍ່ແຕກ. ແກ່ນປະມານ 4-15 ແກ່ນ.

N/A

ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ເຂດສາຍພູຫຼວງຕອນລຸ່ມ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

N/A

N/A

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

N/A

N/A

N/A

ບັນຊີ III (ຍືນຍົງ / ທົ່ວໄປ)

N/A

ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ
ສິ່ງປູກສ້າງ

<p><strong>ອາຫານ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ໝາກສຸກ:</strong>&nbsp;ສາມາດກິນໄດ້.&nbsp;</li>
</ul>

<p><strong>ສັບພະຄຸນ:&nbsp;</strong></p>

<ul>
<li><strong>ຮາກ:</strong> ຝົນກັບນ້ຳທາແກ້ອັກເສບງູກັດ (ຮາກ, ຕົ້ນ), ເປັນຢາແກ້ໄຂ້ມາລາເຣຍ, ແກ້ທ້ອງອືດ, ທ້ອງເຟີ້ ແລະ&nbsp;ຕົ້ມດື່ມເປັນຢາລະບາຍ (ຕົ້ມປະສົມກັບຕົ້ນກຳແພງຈັດຊັ້ນ, ຮາກປໍຂາວ ແລະ ຮາກສະມ່ວງ).&nbsp;</li>
<li><strong>ເປືອກຕົ້ນ:</strong> ຊ່ວຍຈະເລີນອາຫານ (ເປືອກຕົ້ນ, ເນື້ອໄມ້), ເປັນຢາບຳລຸງຫົວໃຈ, ຄ້ຽວກິນກັບເກືອແກ້ອາການເຈັບທອງ, ໃຊ້ເປັນຢາແກ້ພິດສັດກັດຕ່ອຍ ແລະ&nbsp;ຝົນກັບເຫຼົ້າພອກ ຫຼື ກິນແກ້ອາການອັກເສບຈາກພິດງູກັດ.</li>
<li><strong>ເນື້ອໄມ້:</strong> ຊ່ວຍບຳລັງປະສາດ, ແກ້ໄຂ້, ແກ້ພິດຮ້ອນ,&nbsp;ແກ້ໄຂ້ຊຶມ, ເປັນຢາແກ້ເຈັບເມື່ອຍຕາມຮ່າງກາຍ ແລະ ຕົ້ມດື່ມເປັນຢາແກ້ເບົາຫວານ (ຕົ້ມກັບເຄືອເຂົາຮໍ).</li>
<li><strong>ຕົ້ນ:</strong> ຕົ້ມ ຫຼື ຝົນທາແກ້ອາການເຈັບຂໍ້ ແລະ ຕົ້ມດ່ື່ມເປັນຢາແກ້ພິດພາຍໃນ.</li>
<li><strong>ໃບ:</strong> ຕຳພອກແກ້ແຜເນົ່າເປື້ອຍຊຳເຮື້ອ, ຕຳພອກ ຫຼື ຄັ້ນເອົານ້ຳທາຮັກສາພະຍາດຜິວໜັງ, ຂີ້ກາກ ແລະ ແກ້ອາການຟົກບວມຕາມຜິວໜັງ.</li>
<li><strong>ແກ່ນ:</strong> ຊ່ວຍຈະເລີນອາຫານ,&nbsp;ຊ່ວຍຂັບນ້ຳຍ່ອຍ, ແກ້ອິດເມື່ອຍ, ເປັນຢາບຳລຸງທາດ, ຊ່ວຍກະຕຸ້ນປະສາດສ່ວນກາງ, ບຳລຸງປະສາດຫູ, ຕາ, ດັງ, ຊ່ວຍບຳລຸງຫົວໃຈ ເຮັດຫົວໃຈເຕັ້ນແຮງ, ແກ້ເລືອດພິດ, ແກ້ໄຂ້ ເຮັດໃຫ້ຕົວເຢັນລົງ, ແກ້ພະຍາດປາດົງຂໍ, ແກ້ອາການປວກຮາກ, ບຳລຸງກ້າມຊີ້ນກະເພາະອາຫານເຮັດໃຫ້ລຳໄສ້ແຂງແຮງ, ຊ່ວຍແກ້ລົມໃນທ້ອງ, ຂັບລົມໃນລຳໄສ້, ຂັບພະຍາດພິດ, ຂັບປັດສະວະ, ແກ້ລິດຊີດວງທະວານ, ບຳລຸງທາງເພດຂອງທ່ານຊາຍ, ແກ້ໜອງໃນ, ແກ້ໝາກໄຂ່ຫຼັງອັກເສບ, ໃຊ້ເປັນຢາແກ້ພິດງູ, ພິດຂີ້ເຂັບ, ແມງງອດ, ແກ້ອາການເຈັບເມື່ອຍ, ແກ້ອຳມະພາດ, ແກ້ເສັ້ນຕາຍ, ແກ້ເໜັບຊາ ແລະ ອາການຊາຕາມແຂນຂາ.</li>
</ul>

<p><strong>ໃຫ້ພະລັງງານ: </strong>ໄມ້ ແລະ ກິ່ງສາມາດນຳມາເຮັດຟືນ ຫຼື ຖານໄດ້ດີເນື່ອງຈາກເປັນໄມ້ທີ່ໃຫ້ພະລັງງານສູງ.</p>

<p><strong>ສິງປຸກສ້າງ: </strong>ເນື້ອໄມ້ມີຄວາມແຂງ ແລະ ໜາຈຶງສາມາດນຳມາເຮັດທີ່ຢູ່ອາໃສໄດ້.</p>

<p>&nbsp; &nbsp; ນອກຈາກນີ້ແລ້ວຕົ້ນ, ຮາກ ແລະ ໃບນຳມາປະສົມກັນເປັນຢາຂັບພະຍາດພິດໃນມ້າ ແລະ ສັດລຽງ.</p>

<p><em><strong>ໝາຍເຫດ:</strong></em> ທຸກພາກສ່ວນຂອງຕົ້ນມີພິດ, ເປັນຢາທີ່ອັນຕະລາຍຫຼາຍ ກ່ອນນຳໄປໃຊ້ຕ້ອງຜ່ານຂະບວນການກຳຈັດພິດ.</p>

N/A

N/A

N/A

N/A

Nakkliang, K., Sihanat, A., Rungsihirunrat, K. (2020). Molecular analysis of selected Strychnos species from Thailand. SNRU Jou rnal of Scie n cean d Technology 12(3): 190 -197.
Behera, M.C., Mohanty, T.L., Paramanik, B.K. (2017). Silvics, phytochemistry and ethnopharmacy of endangered poison nut tree (Strychnos nux-vomica L.): A review. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry 6(5): 1207-1216.
Elkington, B.G., Phiapalath, Ph., Sydara, K., Somsamouth, V., I. Goodsmith, N., Doel Soejarto, D. (2014). Assessment of the importance of medicinal plants among communities around Khiat Ngong of Southern Laos. Journal of Environmental Biology 35: 607-615.
Pham, T.T., Tagane, Sh., Chhang, Ph., Yahara, T., Souradeth, Ph., Nguyen, Th.Th. (2017). Lagerstroemia ruffordii (Lythraceae), a New Species from Vietnam and Cambodia. Acta Phytotax. Geobot. 68 (3): 175–180.
Turreira-Garcia, N., Argyriou, D., Chhang, P., Srisanga, P., and Theilade, I. (2017). Ethnobotanical knowledge of the Kuy and Khmer people in Prey Lang, Cambodia. Cambodian Journal of Natural History (1) 76–101.
Shu, M.Q. (1996). STRYCHNOS Linnaeus, Sp. Pl. 1: 189. 1753. Flora of China 15: 324–327.
Sichaema, J., Tip-pyangb, S., Lugsanangarmc, K. and Thi My, L.D. (2018). Natural Product Communications. Natural Product Communications 13 (5): 533 - 534.

N/A

,