( Ceylon-oak, Macassar oiltree, Malay lactree, lactree.)

Conghas zeylonensis Wall.
Cussambium glabrum Buch.-Ham.
Cussambium oleosum (Lour.) Kuntze
Cussambium pubescens Buch.-Ham.
Cussambium spinosum Buch.-Ham.
Koon oleosus Pierre
Melicocca pubescens (B.Heyne ex Roth) DC.
Melicocca trijuga (Willd.) Juss.
Ornitrophe triandra Blanco
Pistacia oleosa Lour.
Schleichera aculeata Kostel.
Schleichera oleosa (Lour.) Merr.
Schleichera pubescens B.Heyne
Schleichera pubescens B.Heyne ex Roth
Schleichera trijuga Willd.
Schleichera trijuga var. extensa Pierre
Schmidelia triandra Blanco
Scytalia trijuga (Willd.) Roxb.
Scytalia trijuga (Willd.) Roxb. ex DC.
Stadmania pubescens (Roth) Spreng.
Stadmania trijuga (Willd.) Spreng.
Stadmannia pubescens (Roth) Spreng.
Stadmannia trijuga (Willd.) Spreng.
Stadtmannia pubescens Spreng.
Stadtmannia trijuga (Willd.) Spreng.

Sapindaceae

ໝາກຄໍ້ສົ້ມເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດກາງ ຫາ ຂະໜາດໃຫຍ່, ສູງໄດ້ຮອດ 30 ມ.
ໃບປະສົມແບບຂົນນົກປາຍຄູ່, ອອກຮຽງສະຫຼັບກັນ, ບໍ່ມີຫູໃບ. ໃບຍ່ອຍມີຂະໜາດໃຫຍ່, ຍາວ 20 ຫາ 40 ຊມ, ອອກຮຽງກົງກັນຂ້າມ 2 ຫາ 4 ຄູ່ຕາມແກ່ນກາງໃບ, ຮູບໄຂ່ຍາວ ຫຼື ຮູບຮີ, ປາຍມົນ (ກົມ), ຜິວໃບໜຽວຄ້າຍໜັງ.
ດອກມີຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍ ແລະ ມີສີເຫຼືອງປົນສີຂຽວ.
ໝາກຮູບກົມ ແລະ ມີເປືອກນອກໜາກ. ດ້ານໃນມີແກ່ນສີນ້ຳຕານ 1 ຫາ 2 ແກ່ນ, ຮູບຮີບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ, ມີນ້ຳມັນ ແລະ ແປເລັກນ້ອຍ, ແກ່ນເຫຼົ່ານີ້ຖືກຫຸ້ມດ້ວຍເນື້ອເຍື້ອສີເຫຼືອງອ່ອນ ທີ່ເອີ້ນວ່າອາຣິສ (aril). ເນື້ອອິ່ມນໍ້າ ແລະ ມີຣົດຊາດສົ້ມ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

Native to Andaman Is., Assam, Bangladesh, Cambodia, India, Jawa, Laos, Lesser Sunda Is., Maluku, Myanmar, Nepal, Sri Lanka, Sulawesi, Thailand, Vietnam. [2]
Global distribution of Schleichera oleosa between 1815 to 2026. Source: [3]

ເຂດສາຍພູຫຼວງຕອນລຸ່ມ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ປ່າປະສົມປ່ຽນໃບ
ປ່າໂຄກ
ແຄມຝັ່ງນໍ້າ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

ບັນຊີທີ່ III: ຊະນິດພັນປະເພດທົ່ວໄປ

ພະລັງງານ ແລະ ແສງສະຫວ່າງ
ກິດຈະກຳການກະເສດ
ອຸປະກອນ ແລະ ເຄື່ອງມື
ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ
ເຄື່ອງສຳອາງ

ອາຫານ: ໝາກສາມາດກິນສົດ ຫຼື ນຳມາປຸ່ງໄດ້, ໝາກທີ່ຍັງບໍ່ສຸກບາງຄັ້ງໃຊ້ໃນຕຳໝາກຫຸ່ງ [6]. ໝາກໄມ້ທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍເຫຼົ່ານີນິຍົມກິນເປັນປະຈຳໃນລາວ, ເຖິ່ງວ່າຈະເປັນໝາກໄມ້ທີ່ສົ້ມຫຼາຍກໍ່ຕາມ ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງມັກນຳໄປດອງ, ປຸ່ງແຕ່ງ ຫຼື ໃສ່ໃນຕຳທີ່ມີຣົດຊາດສົ້ມ. ເປືອກຕົ້ນທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍແທນນິນ ບາງຄັ້ງຖືກນຳມາຄ້ຽວໝາກ. ແກ່ນມີນ້ຳມັນ ແລະ ໃນອາດີດນ້ຳມັນເຫຼົ່ານີ້ຖືກນິຍົມນຳມາປຸ່ງແຕ່ງອາຫານໃນອິນໂດຈີນ. [9]
ສະໝຸນໄພ: ແກ່ນສາມາດນຳມາຕົ້ມເພື່ອຮັກສາອາການເຈັບຫຼັງ, ນ້ຳມັນໃຊ້ຮັກສາພະຍາດໄຂຂໍ້ອັກເສບ, ອາການຄັນ, ແຜໄຟໄໝ້, ຜັມຫຼົ່ນ, ເປັນຫວັດ, ໄຂ້, ເຈັບຫູ ແລະ ເປັນຢາຂ້າພະຍາດພິດ. ເປືອກໃຊ້ທາເພື່ອຮັກສາແຜ, ຊ່ວຍສະລໍການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງເຊື້ອມະເຣັງ ແລະ ນຳໄປປະສົມກັບມົດແດງເພື່ອຮັກສາອາການເຈັບທ້ອງ, ນອກຈາກນີ້ ຍັງໃຊ້ເປັນຢາຂັບເສມຫະ, ຢາຫຼຸດໄຂ້, ຮັກສາພະຍາດບິດ, ປະຈຳເດືອນມາຫຼາຍຜິດປົກກະຕິ, ແກ້ໄຂ້ມາລາເຣຍ ແລະ ອາການເຈັບຕາມຂໍ້. ໝາກໃຊ້ເປັນຢາຂັບພະຍາດພິດ. ໃບເຊື່ອວ່າຊ່ວຍກະຕຸ້ນການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງເສັ້ນຜົມ, ບັນເທົາອາການເຈັບຫົວ ແລະ ນອນກົນ [6]. ພາກສ່ວນທີ່ຢູ່ເໜືອໜ້າດິນຊ່ວຍຮັກສາອາການທາງລະບົບປະສາດສ່ວນກາງ, ພົບວ່າທຸກພາກສ່ວນມີລິດຕ້ານເບົາຫວານ [7]. ເນື່ອງຈາກພືດຊະນິດນີ້ມີແທນນິນໃນປະລິມານ ຈຶ່ງໃຊ້ຮັກສາພະຍາດຜິວໜັງໄດ້ ໂດຍສະເພາະແຜເປືອຍ. [9]
ເຄື່ອງສຳອາງ: ນ້ຳມັນຈາກແກ່ນຂອງພືດຊະນິດນີ້ເຄີຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງນ້ຳມັນ Macassar ທີ່ມີຊື່ສຽງ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຕ້ອງການໃນຢູໂຣບສຳຫຼັບການດູແລເສັ້ນຜົມ. [9]
ໃຊ້ໃນທາງການກະເສດ: ໃບໃຊ້ເປັນອາຫານສຳຫຼັບສັດຄ້ຽວເອື້ອງ. [7]
ໃຫ້ພະລັງງານ: ໃນອາດີດນ້ຳມັນຈາກແກ່ນຖືກນຳມາໃຊ້ໃຫ້ແສງສະຫວ່າງໃນອິນໂດຈີນ ນອກຈາກນີ້ເນື້ອໄມ້ຍັງສາມາດຜະລິດຖ່ານທີ່ມີຄຸນນະພາບດີໄດ້ອີກດ້ວຍ. [9]
ເຄື່ອງມື ແລະ ອຸປະກອນ: ເນື້ອໄມ້ສາມາດນຳເລັກເກີໄດ້ດີ ແລະ ມີຄວາມທົນທານສູງຈຶ່ງນິຍົມໃຊ້ເຮັດຄົກ. [9]
ໝາຍເຫດ: ໝາກຖ້າກິນຫຼາຍເກີນໄປຈະເຮັດເຈັບທ້ອງ. [6]

ຊະນິດທຳມະຊາດ

ມີນາ
ເມສາ
ພຶກສະພາ
ມິຖຸນາ

ໃຊ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ, ລາຄາຂາຍຕໍ່ກິໂລລະ 5,000 ຫາ 8,000 ກີບ. [6]

ສະພາບໂດຍລວມ:
ພືດຊະນິດນີ້ຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີໃນເຂດຮ້ອນ ແລະ ເຄິ່ງເຂດຮ້ອນ ໂດຍທົ່ວໄປຈະພົບໄດ້ໃນລະດັບຄວາມສູງຕ່ຳ ແຕ່ບາງຄັ້ງອາດສູງຮອດ 1,200 ມ ເໜືອລະດັບໜ້ານ້ຳທະເລ.
ພືດຊະນິດນີ້ຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີທີ່ສຸດໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີອຸນຫະພູມສະເລ່ຍໃນເວລາກາງເວັນຢູ່ລະຫວ່າງ 30 ຫາ 40 ອົງສາ ແຕ່ສາມາດທົນຕໍ່ອຸນຫະພູມໄດ້ຮອດ 10 ຫາ 47 ອົງສາ ເມື່ອຢູ່ໃນໄລ່ຍະພັກຕົວ ແລະ ສາມາດຢູ່ລອດໄດ້ໃນອຸ່ນຫະພູມຕ່ຳສຸດທີ່ -4 ອົງສາ ແຕ່ສ່ວນຍອດອ່ອນຈະໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງຮຸນແຮງ ທີອຸນຫະພູມ 1 ອົງສາ.
ໝາກຄໍ້ສົົ້ມເປັນພືດທີ່ມັກເກີດເຂດທີ່ມີປະລິມານນ້ຳຝົນສະເລ່ຍຕໍ່ປີ 1,200 ຫາ 2,300 ມມ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [7]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ຈາກການປະເມີນຂອງ MOE (2012) ລະບຸວ່າພືດຊະນິດນີ້ມີບໍ່ມວີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນ. [8]

ການເກັບກູ້ແບບຍືຍຍົງ:
ການເກັບໝາກ ແລະ ໃບ ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ຕົ້ນໄມ້ ເນື່ອງຈາກໃບສາມາດງອກໃໝ່ໄດ້ຕະຫຼອດ ແຕ່ການເກັບກ່ຽວເປືອກຫຼາຍເກີນໄປອາດເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ຕາຍໄດ້. [6]

N/A

[1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 05 April 2024 by Sabine Puchta. Available: https://www.inaturalist.org/observations/205462106. [Accessed 12 November 2024].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 14 March 2018 by Rajib Maulick. Available: https://www.inaturalist.org/observations/10220612. [Accessed 12 November 2024].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 30 May 2021 by Hemant Surya-wanshi. Available: https://www.inaturalist.org/observations/80835336. [Accessed 12 November 2024].
[4] iNaturalist [Online]. Uploaded on 16 January 2023 by Radha Veach. Available: https://www.inaturalist.org/observations/146644306. [Ac-cessed 12 November 2024].
[5] iNaturalist [Online]. Uploaded on 19 September 2020 by S.More. Available: https://www.inaturalist.org/observations/60055597. [Accessed 12 November 2024].
[6] iNaturalist [Online]. Uploaded on 19 September 2020 by S.More. Available: https://www.inaturalist.org/observations/60055597. [Accessed 12 November 2024].

[1] A. O. Aremu, S. O. Oyedeji, and M. T. Yakubu, “Botanical Aspects, Nutritional Benefits and Cultivation of Elephant Foot Yam (Amorphophallus paeoniifolius),” Tropical Journal of Natural Product Research, vol. 6, no. 8, pp. 1278–1284, 2022. [Online]. Available: https://tjnpr.org/index.php/home/article/view/444/709
[2] Kew Science, "Celastrus paniculatus Willd.," Plants of the World Online, [Online]. Available: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:784721-1. [Accessed: Nov. 8, 2024].
[3] GBIF, "Corylus avellana L.," Global Biodiversity Information Facility, [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/3189945. [Accessed: Nov. 8, 2024].
[4] M. F. Newman, S. Ketphanh, B. Svengsuksa, P. Thomas, K. Sengdala, V. Lamxay, and K. Armstrong, A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, Edinburgh, UK: Royal Botanic Garden Edinburgh, 2007. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/A-Checklist-of-the-Vascular-Plants-of-Lao-PDR.pdf
[5] V. Lamxay, S. Lanorsavanh, K. Chanthavong, K. Souvannakhoummane, and S. Bounphanmy, A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, Version 1.0, Faculty of Natural Science, National University of Laos, Vientiane, Lao People’s Democratic Republic, 2021. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/Checklist-plant-of-Laos-read-only-1.pdf
[6] Pha Khao Lao, "100 Non-Timber Forest Products," [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/11/100_NTFPs.pdf. [Accessed: Nov. 8, 2024].
[7] M. Karthikeyan, S. K. Raju, R. Karthikeyan, S. Arivanantham, S. Kumar and P. Sekar "A review on phytochemistry and pharmacological activities of Schleichera oleosa (Lour.) Oken," World Journal of Advanced Re-search and Reviews, vol. 22, no. 2, pp. 24-30, 2023. [Online]. Available: https://wjarr.com/sites/default/files/WJARR-2023-0024.pdf. [Accessed: Nov. 8, 2024].
[8] IUCN, "Species: Schleichera oleosa," IUCN Red List of Threatened Spe-cies, [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/145823995/145823997#habitat-ecology. [Accessed: Nov. 8, 2024].
[9] Pha Tad Ke, "Schleichera oleosa," [Online]. Available: https://www.pha-tad-ke.com/plant/schleichera-oleosa/. [Accessed: Nov. 8, 2024].

Keooudone Souvannakhoummane

,