ໝາກພຸ, ໝາກເກັນຕາຄວາຍ, ໝາກເບັນ, ໝາກເວັນ ( Ramontchi, Batoko plum, Madagascar plum, Indian plum)

Flacourtia afra Pic.Serm.
Flacourtia balansae Gagnep.
Flacourtia cordifolia Roxb.
Flacourtia edulis Schumach. & Thonn.
Flacourtia elliptica (Tul.) Warb.
Flacourtia flavescens Willd.
Flacourtia frondosa Clos
Flacourtia gambecola Clos
Flacourtia heterophylla Turcz.
Flacourtia hilsenbergii C.Presl
Flacourtia hirtiuscula Oliv.
Flacourtia indica var. innocua (Haines) H.O.Saxena & Brahmam
Flacourtia kirkiana H.M.Gardner
Flacourtia kirkii Burtt Davy
Flacourtia lenis Craib
Flacourtia lucida Salisb.
Flacourtia obcordata Roxb.
Flacourtia parvifolia Merr.
Flacourtia perrottetiana Clos
Flacourtia ramontchi L'Hér.
Flacourtia ramontchi var. renvoizei Fosberg
Flacourtia rotundifolia Clos
Flacourtia rotundifolia Roxb.
Flacourtia sapida Roxb.
Flacourtia sepiaria Roxb.
Flacourtia sepiaria var. innocua Haines
Flacourtia thorelii Gagnep.
Gmelina indica Burm.fil.
Gmelina javanica Christm.
Mespilus silvestris Burm.
Myroxylon dicline Blanco
Rhamnopsis sepiaria Rchb.
Sideroxylon spinosum Willd.
Stigmarota africana Lour.
Stigmarota edulis Blanco
Verlangia indica Neck.
Verlangia indica Neck. ex Raf.
Xylosma elliptica Tul.

Salicaceae

ພືດຊະນິດນີ້ເປັນໄມ້ຟຸ່ມປ່ຽນໃບ ຫຼື ໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດນ້ອຍ, ສູງຮອດ 2 ຫາ 4 ມ, ເປືອກມີສີເທົາ ຫຼື ສີເຫຼືອງ, ມີລັກສະນະເປັນຮ່ອງ ແລະ ລອກເປັນແຜ່ນ, ກິ່ງແກ່ໂດຍທົ່ວໄປບໍ່ມີໜາມ ໃນຂະນະທີ່ກິ່ງອອ່ນຈະມີໜາມຂະໜາດນ້ອຍຢູ່ບໍລິເວນໂຄນໃບ ກິ່ງຂະໜາດນ້ອຍອາດມີຂົນເລັກໜ້ອຍ ຫຼື ເກືອບລຽບ.
ໃບມີກ້ານໃບສັ້ນສີແດງ, ຍາວ3 ຫາ 5 ມມ ແລະ ມີຂົນເລັກນ້ອຍ, ຜິວໃບດ້ານລຸ່ມມີສີຂຽວປົນສີຟ້າ, ຜິວໃບດ້ານເທິ່ງເປັນສີຂຽວເຂັ້ມ ແລະ ເມື່ອຍັງອອ່ນຈະເປັນສີບົວແດງ, ມບຮູບຮູບໄຂ່ປີ້ ຫຼື ຮູບຮີ, ຂະໜາດຍາວ 2 ຫາ 4 ຊມ ແລະ ກວ້າງ 1.5 ຫາ 3 ຊມ, ເນື້ອໃບໜາ ແລະ ບາງ, ຜິວໃບດ້ານລຸ່ມອາດລຽບ ຫຼື ມີຂົນສັ້ນກະຈາຍຢູ່ທົ່ວ, ຜິວໃບດ້ານເທິ່ງລຽບ. ໂຄນໃບສ່ວນໃຫຍ່ແຫຼມ ຫຼື ມົນເລັກນ້ອຍ, ຂອບໃບເປັນແສກຍ່ອຍຕັ້ງແຕ່ກາງໃບຂື້ນໄປ ແລະ ຈະມີປາຍໃບກົມ ຫຼື ວ້ຳເລັກນ້ອຍ.
ດອກຈະເກີດເປັນຊໍ່ສັ້ນໆ ບໍລິເວນໂຄນໃບ ຫຼື ກິ່ງ, ກ້ານດອກຍາວ 3 ຫາ 5 ມມ ແລະ ມີຂົນເລັກນ້ອຍ, ກີບລ້ຽງແຕ່ລະດອກມີກີບລ້ຽງ 5 ຫາ 6 ກີບ, ຮູບໄຂ່, ຍາວປະມານ 1.5 ມມ. ກາບດອກລຽບ ແຕ່ອາດຈະມີຂົນສັ້ນໆກະຈາຍຢູ່ບາງສ່ວນ, ຜິວດ້ານໃນມີຂົນຫ່າງໆ ຫຼື ບໍ່ໜາແໜ້ນ, ຂອບເປັນສີຂາວ ຫຼື ມີຮອຍເມື່ອແຫ້ງ. ດອກເພດຜູ້ຈະມີເກສອນຜູ້ທີ່ມີກ້ານຍາວ 2 ຫາ 2.5 ມມ ອາດມີຂົນ ຫຼື ລຽບ. ດອກເພດແມ່ມີເຕົ້າໄຂ່ຮູບກົມ, ມີເມັດໄຂ່ 5 ຫາ 6 ອັນ, ຄໍເຕົ້າໄຂ່ຍາວ 1 ຫາ 2 ມມ, ຍາວຮຽວປາຍອອກ ແລະ ໂຄນເຊື່ອມຕິດກັນ.
ໝາກຄ້າຍເບີຣີກົມ ສີແດງປົນສີເທົາ ຫາ ສີແດງເຂົ້ມ, ຂະໜາດເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 8 ຫາ 10 ມມ, ມີສັນຕາມລວງຍາວ 5 ຫາ 6 ສັນ, ຄໍເຕົ້າໄຂ່ຍັງຄົງຕິດກັບໝາກ, ແຕ່ລະໝາກີແກ່ນ 5 ຫາ 6 ແກ່ນ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

Native to Aldabra, Assam, Bangladesh, Botswana, Burundi, Cambodia, Cape Provinces, China Southeast, Comoros, Congo, Ethiopia, Hainan, India, Jawa, Kenya, KwaZulu-Natal, Laccadive Is., Laos, Lesser Sunda Is., Madagascar, Malawi, Malaya, Mozambique, Myanmar, Namibia, Nepal, Northern Provinces, Pakistan, Philippines, Rwanda, Somalia, Sri Lanka, Sudan, Sulawesi, Tanzania, Thailand, Uganda, Vietnam, Zambia, Zaïre and Zimbabwe. [2]

Global distribution of Flacourtia indica between 1780 to 2026. Source: [3]

ປ່າດົງດິບ
ປ່າປະສົມປ່ຽນໃບ
ປ່າໂຄກ
ແຄມຝັ່ງນໍ້າ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

ວັດທະນະທຳ ແລະ ຮີດຄອງ
ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ

ອາຫານ: ໝາກເກັນເປັນໝາກໄມ້ຂະໜາດນ້ອຍຕາມລະດູການ ທີ່ສາມາດກິນເປັນອາຫານຫວ່າງໃນບາງເວລາ [8]. ເປັນໝາກໄມ້ທີ່ສາມາດກິນສົດ ແລະ ອາດມີຣົດສົ້ມ ຫຼື ຂົມ ແຕ່ຈະຫວານເມື່ອສຸກເຕັມທີ່. ໃບອ່ອນຍັງກິນເປັນຜັກໄດ້ໂດຍມີຣົດສົ້ມຄ້າຍແທນນິນ. [6]
ສະໝຸນໄພ: ເຊື່ອກັນວ່າໝາກໄມ້ຊະນິດນີ້ຊ່ວຍກະຕຸ້ນການສ້າງຈຸລັງພູມຄຸ້ມກັນ ແລະ ໃຊ້ໃນຜູ້ທີ່ມີນິ້ວໃນຖົງນ້ຳດີ, ການຕິດເຊື້ອໃນຕັບ, ເລືອດຈາງ ຫຼື ມ້າມໃຫຍ່. ທັງໝາກ ແລະ ເນື້ອໄມ້ໃຊ້ຂ້າພະຍາດຕົວກົມ, ໃນຂະນະທີ່ໃບໃຊ້ບັນເທົາອາການຈາກງູກັດ, ໄຂ້, ໄອ ແລະ ຖອກທ້ອງ. ທຸກພາກສ່ວນຂອງພືດຊະນິດນີ້ສາມາດບົດເປັນຜົງປະສົມກັບຂີ້ມິ້ນ ແລະ ທາງບໍລິເວນເພື່ອແກ້ອາການເຈັບຂໍ້ຫຼັງຄອດ. ຮາກໃຊ້ຮັກສາພະຍາດຕັບ, ປອດບວມ ແລະ ພະຍາດພູມແພ້ຜິວໜັງ [6]. ຄືກັນກັບໝາກເຊື່ອວ່າຊ່ວຍປ້ອງກັນພະຍາດຕັບ ແລະ ລໍາໄສ້. ໃບຖືວ່າເປັນຢາແກ້ພິດງູ, ເປືອກທີ່ຂູດໃຊ້ຮັກສາພະຍາດໄຂຂໍ້ອັກເສບ, ເຈັບຂໍ້ ແລະ ພະຍາດຜິວໜັງ ແລະ ກ່າວກັນວ່າຮາກມີປະສິດທິພາບໃນການຮັກສາພະຍາດຜິວໜັງທີ່ເກີດຈາກພູມແພ້ [8].
ວັດທະນາທຳ ແລະ ສາສະໜາ: ໝາກຈະຖືກນຳໄປທະຫວາຍບຸນໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ລວງລັບໄປແລ້ວໃນຊ່ວງບຸນຫໍເຂົ້າສະຫຼາກ ເຊິ່ງເປັນປະເພນີຫໍເຂົ້າສະຫຼາກ ເພື່ອເປັນການລະນຶກຫາຜູ້ທີ່ລວງລັບ. [8]

ຊະນິດທຳມະຊາດ

ມິຖຸນາ
ກໍລະກົດ
ສິງຫາ
ກັນຍາ
ຕຸລາ

ເປັນທິນິຍົມສະເພາະທ້ອງຖິ່ນເປັນຫຼັກ ແຕ່ສາຍພັຍທີ່ມີໜ່ວຍໃຫຍ່ບາງຄັ້ງມີການວາງຂາຍໃນລາຄາປະມານ 5.000 ກີບຕໍ່ກິໂລ. [6]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ມີການກະຈາຍພັນຢ່າງວ້າງຂວາງ ມີປະຊາກອນຈຳນວນຫຼາຍ, ປັດຈຸບັນຍັງບໍ່ມີໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນໃດໆ ແລະ ຍັງບໍ່ມີການລະບຸໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນໃນອານາຄົດ. [7]

N/A

[1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 12 March 2020 by Ajahn. Available: https://www.inaturalist.org/observations/39867870. [Accessed 21 November 2024].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 18 October 2019 by Douglas Gold-man. Available: https://www.inaturalist.org/observations/34532483. [Accessed 21 November 2024].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 6 September 2020 by Siddarth Ma-chado. Available: https://www.inaturalist.org/observations/32197873. [Accessed 21 November 2024].
[4] iNaturalist [Online]. Uploaded on 19 March 2019 by S. More. Availa-ble: https://www.inaturalist.org/observations/40232779. [Accessed 21 November 2024].
[5] iNaturalist [Online]. Uploaded on 20 August 2016 by Raul Urgelles. Available: https://www.inaturalist.org/observations/3918195. [Accessed 21 November 2024].

Greijmans, M., Ketphanh, S., Lamxay, V. (2007). Non-Timber Forest Products in the Lao PDR. A Manual of 100 Commercial and Traditional Produce. Vientiane, Lao PDR.: The National Agriculture and Forestry Research Institute.
Park KW, Kundu J, Chae IG, Bachar SC, Bae JW, Chun KS. 2014. Methanol extract of Flacourtia indica aerial parts induces apoptosis via generation of ROS and activation of caspases in human colon cancer HCT116 cells. Asian Pac J Cancer Prev. 2014;15(17):7291-6.

Keooudone Souvannakhoummane

,