ໝາກຟ້າ, ໝາກລວຍຊີ ແລະ ໝາກຈວຍຊີໄຟ (ພູນ້ອຍ). ( Baccaurea)

Baccaurea cauliflora Lour.
Baccaurea flaccida Müll.Arg.
Baccaurea oxycarpa Gagnep.
Baccaurea pierardi Wall.
Baccaurea propinqua Müll.Arg.
Baccaurea sapida (Roxb.) Müll.Arg.
Baccaurea wrayi King
Baccaurea wrayi King ex Hook.f.
Gatnaia annamica Gagnep.
Pierardia flaccida Wall.
Pierardia sapida Roxb.

Phyllanthaceae

ລຳຕົ້ນສາມາດສູງຮອດ 20 ມ ແລະ ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງລຳຕົ້ນ 60 ຊມ ທີ່ຄວາມສູງລະດັບເອິກ, ເປືອກລຳຕົ້ນໂດຍທົ່ວໄປຈະເປັນສີເທົາປົນສີນ້ຳຕານ ແລະ ກິ່ງອອ່ນອາດມີເນື້ອສຳພັດທີ່ຍາບ ເນື່ອງຈາກມີໂຄງສ້າງທີ່ເປັນຂົນຂະໜາດນ້ອຍ ເມື່ອຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ເຕັມທີ່ຜິວຈະລຽບຂື້ນ.
ໃບຍາວ 3 ຫາ 5 ໃບ, ຜິວລຽບດ ມີຮູບຮ່າງທີ່ເປັນເອກະລັກຄື ສ່ວນປາຍຈະກວ້າງກ່ວາສ່ວນໂຄນ ແລະ ຄ່ອຍໆຮຽວລົງ, ຍາວ 9 ຫາ 15 ຊມ ແລະ ກວ້າງ 3 ຫາ 8 ຊມ, ຜິວໃບດ້ານເທິງສີຂຽວເຂັ້ມ, ຜິວໃບດ້ານລຸ່ມສີຂຽວປົນເຫຼືອງ ຫຼື ສີຂຽວອ່ອນກວ່າ, ຂອບໃບລຽບ ຫຼື ເປັນຍັກເລັກນ້ອຍ ແລະ ປາຍໃບແຫຼມ.
ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດຈະຜະລິດດອກຂະໜາດນ້ອຍ ເຊິ່ງມີທັງດອກເພດຜູ້ ແລະ ດອກເພດແມ່. ດອກຈະອອກເປັນຊໍ່ດອກຍ່ອຍ, ດກອເພດຜູ້ມັກອອກແໜ່ນບໍ່ລິເວນກິ່ງ ແລະ ລຳຕົ້ນ, ໃນຂະນະທີ່ດອກແມ່ຈະມີຂະນາດໃຫຍ່ກວ່າ ແລະ ອອກຮ່ວມກັນເປັນຊໍ່.
ໝາກຄ້າຍແຄັບຊູນຮູບກົມ ຫຼື ຮູບໄຂ່, ຂະໜາດປະມານ 2 ຫາ 2.5 ຊມ, ເມື່ອສຸກແລ້ວ ຈະປ່ຽນຈາກສີແດງ ແລະ ເຫຼືອງເປັນສີມ່ວງ. ແກ່ນມີລັກສະນະແປ ແລະ ເປັນຮູບໄຂ່, ຂະໜາດ 1 ຫາ 1.3 ຊມ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

Native to Andaman Is., Assam, Bangladesh, Cambodia, China South-Central, China Southeast, East Himalaya, Hainan, India, Laos, Malaya, Myanmar, Nicobar Is., Thailand and Vietnam. [2]

Global distribution of Baccaurea ramiflora between 1827 to 2025. Source: [3]

ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ
ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ
ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກເໜືອ
ເຂດສາຍພູຫຼວງຕອນລຸ່ມ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ປ່າດົງດິບ
ປ່າປະສົມປ່ຽນໃບ
ແຄມຝັ່ງນໍ້າ
ຜາ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ

ບັນຊີທີ່ III: ຊະນິດພັນປະເພດທົ່ວໄປ

ອຸປະກອນ ແລະ ເຄື່ອງມື
ການຍ້ອມສີ
ອາຫານ
ພືດເປັນຢາ

ອາຫານ: ໝາກສາມາດກິນໄດ້, ເນື້ອສີເຫຼືອງມີຣົດຊາດສົ້ມ ແລ ະມີຣົດຊາດທີ່ພໍເໝາະ [1]. ໃບອ່ອນຂອງໝາກໄຟໃຊ້ເປັນຜັກ ຫຼື ເຄື່ອງປຸ່ງຣົດໃນແກງ ແລະ ອາຫານປະເພດຊີ້ນຊັບໃນຫຼາຍພູມມີພາກ. [9]
ສະໝຸນໄພ: ໝາກໄຟຖືກນຳມາໃຊ້ເປັນຢາຕ້ານການອັກເສບ ແລະ ບັນເທົາອາການເຈັບໃນການຮັກສາບາດແຜ, ພະຍາດຂໍ້ອັກເສບຮູມະຕອຍ, ການຕິດເຊື້ອແບັກທິເຣຍບໍລິເວນຜິວໜັງ ແລະ ຝີ. ເປືອກສົດຂອງພືດຊະນິດນີ້ສາມາດຍ້ຳ ຫຼື ດື່ມນ້ຳຄັ້ນເພື່ອບັນເທົາອາການທ້ອງຜູກໄດ້. ໝາກເປັນແຫຼ່ງວິຕາມິນຊີທີ່ອຸດົມສົມບູນ ເຊິ່ງເປັນສານຕ້ານອານຸມູນອິດສະຫຼະທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳໄດ້ດີ. ນອກຈາກນີ້ັງມີໂຊດຽມ ແລະ ໂພແທັກຊ້ຽມໃນປະລິມານທີ່ສົມດຸນ ເຊິ່ງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການປ້ອງກັນພະຍາດບໍ່ຕິດຕໍ່ ແລະ ໝາກຍັງມີທາດເຫຼັກສູງເຮັດໃຫ້ມີຄຸນສົມບັດໃນການບັນເທົາພາວະເລືອດຈ່າງ. [9]
ສີ ແລະ ສີຍ້ອມ: ແກ່ນຂອງໝາກໄຟໃຫ້ສີຍ້ອມທີ່ມີຄ່າທີ່ເອີ້ນວ່າ “annatto” ເຊິ່ງໃຊ້ໃນການຍ້ອມຜ້າໄໝ, ຜ້າຝ້າຍ ແລະ ສິ່ງທີ່ໃຊ້ຕ່ຳທັກອື່ນໆ ໂດຍໃຫ້ເສດສີສົ້ມ. [9]
ເຄື່ອງມື ແລະ ອຸປະກອນ: ໄມ້ໃຊ້ສຳຫຼັບເຮັດເຟີນິເຈີ ແລະ ຕູ້. [1]

ຊະນິດທຳມະຊາດ

ມີນາ
ເມສາ
ພຶກສະພາ
ມິຖຸນາ
ກໍລະກົດ
ສິງຫາ
ກັນຍາ
ຕຸລາ

ໃນລາວ, ໝາກໄມ້ຊະນິດນີ້ວ່າງຂາຍໃນຕະຫຼາດທ້ອງຖິ່ນໃນລາຄາ 5000 ກີບຕໍ່ກິໂລ. [6]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ປັດຈຸບັນພືດຊະນິດນີ້ບໍ່ໄດ້ປະເຊີນກັບໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນໃດໆ ແລະ ຍັງບໍ່ມີການລະບຸໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນໃນອານາຄົດ. [7]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ພືດຊະນິດມີການກະຈາຍພັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ມີປະຊາກອນຈຳນວນຫຼາຍ. [7]

N/A

[1] “Baccaurea ramiflora Lour.,” Global Biodiversity Information Facility (GBIF). [Online]. Available: https://www.gbif.org/occurrence/2645802891. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[2] “Observation: 145324487,” iNaturalist. [Online]. Available: https://www.inaturalist.org/observations/145324487. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[3] “Burmese Grape Live Plants (Baccaurea ramiflora),” Seed2Plant. [Online]. Available: https://seed2plant.in/products/burmese-grape-live-plants-baccaurea-ramiflora. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[4] iNaturalist [Online]. Uploaded on 29 April 2025 by Aparajita Datta. Avalable : https://www.inaturalist.org/observations/276550617. [Ac-cessed 06 March 2026].
[5] iNaturalist [Online]. Uploaded on 20 October 2025 by Jay. Avalable : https://www.inaturalist.org/observations/322021257. [Accessed 06 March 2026].

[1] “Flora of China: Taxon ID 200012541,” eFloras. [Online]. Available: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200012541. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[2] “Baccaurea ramiflora Lour.,” Plants of the World Online, Kew Science. [Online]. Available: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:339677-1. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[3] “Baccaurea ramiflora Lour.,” Global Biodiversity Information Facility (GBIF). [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/3082142. [Ac-cessed: Nov. 13, 2024].
[4] V. Lamxay, S. Lanorsavanh, K. Chanthavong, K. Souvannakhoummane, and S. Bounphanmy, A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, ver. 1.0. Vientiane, Laos: Faculty of Natural Science, National University of Laos, 2021. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/A-Checklist-of-the-Vascular-Plants-of-Lao-PDR.pdf.
[5] V. Lamxay, S. Lanorsavanh, K. Chanthavongsa, K. Souvannakhoum-mane, and S. Bounphanmy, A Checklist of the Vascular Plants of Lao PDR, ver. 1.0. Vientiane, Laos: Faculty of Natural Sciences, National University of Laos, 2021. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/09/Checklist-plant-of-Laos-read-only-1.pdf
[6] “100 Non-Timber Forest Products,” Phakhaolao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/wp-content/uploads/2024/11/100_NTFPs.pdf. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[7] “Baccaurea ramiflora,” IUCN Red List of Threatened Species. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/147616045/147616047#habitat-ecology. [Accessed: Nov. 13, 2024].
[8] Ministry of Agriculture and Forestry, “ຂໍ້ຕົກລົງ ວ່າດ້ວຍການກຳນົດ ບັນຊີເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ I, II ແລະ III,” Pha Khao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87-%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%81%e0%ba%b3-2/.
[9] M. Raghavan and Md. Ramjan, “Burmese grape (Baccaurea ramiflora Lour.): A promising fruit crop for future generations,” Journal of Medici-nal Plants Studies, vol. 6, no. 3, pp. 50–52, 2018. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/332208772_Burmese_grape_Baccau-rea_ramiflora_Lour_A_promising_fruit_crop_for_future_generations

Keooudone Souvannakhoummane

,