ເປັນພືດລົ້ມລຸກອາຍຸຫຼາຍປີ, ສູງຮອດ 50-90 ຊມ. ບາງຄັ້ງສູງຮອດ 1 ມ. ຮາກ ແລະ ເຫງົ້າມີລັກສະນະຄ້າຍໄມ້ປ່ອງ ເລືອໄປຕາມແນວນອນ, ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 1-2,5 ຊມ. ຂໍ້ປ້ອງໃກ້ກັນຫຼາຍ, ໄລຍະຫາງລະຫວ່າງຂໍ້ປ້ອງ 2-5 ມມ. ຮາກອວບນ້ຳອອກຢູ່ໃຕ້ເຫງົ້າ, ເປັນກ້ອນ, ຮູບກະສວຍ ຫຼື ຮູບຈວຍເລັກນ້ອຍ, ຍາວ 3-5 ຊມ. ເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 2-4 ຊມ.

ລຳຕົ້ນຕັ້ງຊື່, ຮຽວ, ສີຂຽວ, ຜິວລຽບ ແລະ ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 5-8 ມມ. ມັກຈະປ່ຽນໃບທຸກໆປີ. ໃບມີ 3 ຫຼື 4 ໃບ (ບາງຄັ້ງມີຮອດ 5 ໃບ) ເປັນໃບປະສົມແບບຝາມື, ອອກຮຽງເປັນວົງຮອບ ແລະ ຈັບຮຽງສະຫຼັບກັບບໍລິເວນສ່ວນເທິງຂອງລຳຕົ້ນ. ກ້ານໃບຍາວ 6-12 ຊມ. ໃບຍ່ອຍໂດຍທົ່ວໄປມີ 5 ໃບ (ບາງຄັ້ງມີ 7 ໃບ), ໃບຍ່ອຍມີຂະໜາດໃຫຍ່ 3 ໃບທີ່ມີຂະໜາດໃກ້ຄຽງກັນ ຍາວ 15 ຊມ., ກວ້າງ 3,5 ຊມ. ໃບຍ່ອຍຄູທີ່ຢູ່ໃກ້ໂຄນໃບ ມີຂະໜາດນ້ອຍກ່ວາຫຼາຍ, ຮູບໄຂ່ ຫຼື ຮູບຮີ, ຂະໜາດ 4–5 x 2–3 ຊມ. ເສັ້ນກາງໃບຍ່ອຍມີ 5-8 ຄູ່, ມີຂົນແຂງເຫັນໄດ້ຊັດເຈນຕາມເສັ້ນກາງໃບທັງສອງດ້ານ, ໂຄນໃບເປັນຮູບຫຼິ່ມ ຫຼື ຮຽວ, ຂອບໃບແສກແຂ້ວເລື່ອຍສະໝ່ຳສະເໝີ, ປາຍໃບຮຽວແຫຼມ ຍາວປະມານ 8 ມມ, ກ້ານໃບຍ່ອຍຍາວ 8-11 ມມ.

ຊໍ່ດອກຈະອອກເມື່ອຕົ້ນໄມ້ອາຍຸ 4-5 ປີ ເປັນຊໍ່ແບບຄັນຮົ່ມດ່ຽວ, ບາງຄັ້ງອາດມີຊໍ່ແບບຄັນຮົ່ມຍ່ອຍດ້ານຂ້າງເພີ່ມຕື່ມອີກ 1-4 ຊໍ່. ແຕ່ລະຊໍ່ມີດອກຍ່ອຍ 50-120 ດອກ, ກ້ານຊໍ່ດອກຍາວ 10-20 ຊມ., ດອກມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 1,5-2 ມມ. ກາບດອກມີ 5 ກີບ, ສີເຫຼືອງອົມຂຽວອອ່ນ. ເກສອນເພດຜູ້ມີ 5 ອັນ, ກ້ານເກສອນເພດຜູ້ຍາວເທົ່າ ຫຼື ສັ້ນກ່ວາກີບດອກ. ເຕົ້າໄຂ່ມີ 1 ຫ້ອງ ຍາວປະມານ 1 ມມ, ມີກ້ານເກສອນຕົວແມ່ 1 (2-3) ອັນ.

ໝາກເປັນແບບແຄັບຊູນສີແດງສົດໃສ, ມັກມີຈຸດສີດຳບໍລິເວນປາຍ. ແກ່ນມີ 1-2 ແກ່ນ, ຮູບໝາກໄຂ່ຫຼັງ, ສີຂາຍ ຫຼື ສີເຫຼືອງອອ່ນ.

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

ສະໝຸນໄພ: ເຫງົ້າໃຊ້ເປັນຢາບຳລຸງຮ່າງກາຍ, ເຫງົ້າສົດໃຊ້ປິ່ນປົວອາການເຈັບຄໍ, ເລືອດອອກພາຍໃນ, ແລະ ອ່ອນເພຍ, ໃນຂະນະທີ່ໃບຖືກຊົງເປັນຊາສະໝຸນໄພ [4]. ປອມບີກະທິງໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງໃນທາງການຢາພື້ນເມືອງທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງມັນ ແລະ ຖືກນຳໃຊ້ເປັນຢາບຳລຸງຮ່າງກາຍ ແລະ ອາຫານທາງການແພດ. ການສຶກສາຕ່າງໆ ລາຍງານວ່າມີລິດຕ້ານການອັກເສບ, ຕ້ານມະເຮັງ, ຕ້ານຄວາມຕຶງຄຽດ, ບັນເທົາການອັກເສບ, ກະຕຸ້ນການເຮັດວຽກຂອງລະບົບປະສາດ ແລະ ກ້າມເນື້ອ, ເຮັດໃຫ້ສະງົບ ແລະ ຢາກນອນງ່າຍ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມກັງວົນ [7]. ປອມບີກະທິງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບໃນລະດັບສາກົນ ສຳລັບຄຸນສົມບັດທາງການຢາ ແລະ ການນຳໃຊ້ໃນການປິ່ນປົວພະຍາດຮ້າຍແຮງ ແລະ ເສີມສ້າງພະລັງງານຊີວິດ. ຮາກ ແລະ ເຫງົ້າມີລິດຕ້ານແບັກທິເຣຍ, ຕ້ານອາການຊຶມເສົ້າ, ຕ້ານຄວາມວິຕົກກັງວົນ, ແລະ ຕ້ານອະນຸມູນອິດສະລະ, ໂດຍມີລິດເສີມກັບຢາຕ້ານເຊື້ອ ແລະ ຢາຕ້ານພະຍາດເບົາຫວານ. ທ່າແຮງທາງດ້ານການແພດເປັນທີ່ຍອມຮັບມາເປັນເວລາຫຼາຍທົດສະວັດແລ້ວ [1].

ຫ້າມນຳໃຊ້ໃນລາວ: ປອມບີກະທິງ ຖືກຈັດເປັນພືດສະໝຸນໄພທີ່ຫາຍາກ ແລະ ໃກ້ສູນພັນຢ່າງສູງ, ເຊິ່ງລະບຸໄວ້ໃນບັນຊີເຄື່ອງປ່າຂອງດົງແຫ່ງຊາດລາວ ບັນຊີທີ I (ຫາຍາກ/ໃກ້ຈະສູນພັນ/ປົກປ້ອງ). ການເກັບກ່ຽວ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊະນິດພັນຈາກທຳມະຊາດ ແມ່ນຖືກຫ້າມຢ່າງເຂັ້ມງວດພາຍໃຕ້ລະບຽບການແຫ່ງຊາດ. [7]

ທີມງານພາເຂົ້າລາວປະຕິເສດຕໍ່ການເກັບກ່ຽວ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊະນິດພັນທີ່ລະບຸໄວ້ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການອະນຸລັກປ່າໄມ້ ແລະ ສັດປ່າຂອງ ສ.ປ.ປ. ລາວ. ຊະນິດພັນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຕາມກົດໝາຍ, ແລະ ການຂຸດຄົ້ນຈາກປະຊາກອນສັດປ່າແມ່ນຖືກຫ້າມພາຍໃຕ້ລະບຽບການແຫ່ງຊາດ.

ພືດຊະນິດນີ້ຖືກເກັບກ່ຽວມາຈາກທຳມະຊາດເພື່ອການນຳໃຊ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ການຄ້າ, ແລະ ມັກຈະຖືກປູກເພື່ອການນຳໃຊ້ເປັນຢາ, ໂດຍສະເພາະໃນປະເທດຫວຽດນາມ. [4]

ຊະນິດພັນໃນປ່າ:

ສະພາບໂດຍລວມ:

ສະພາບອາກາດທີ່ເໝາະສົມ: ພືດຊະນິດນີ້ມັກສະພາບອາກາດທີ່ຊຸ່ມ, ຮົ່ມເຢັນ ແລະ ເຢັນ, ໂດຍມີອຸນຫະພູມສະເລ່ຍຕໍ່ປີ 18–20°C. ການປູກທົດລອງໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າສາມາດທົນທານຕໍ່ອຸນຫະພູມຕໍ່າສຸດໃນລະດູໜາວທີ່ຕໍ່າກວ່າ 5°C. ຫຼັງຈາກອອກດອກ ແລະ ອອກໝາກແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ຢູ່ເໜືອດິນຈະຫ່ຽວແຫ້ງໃນລະດູໜາວ. [4]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ປອມບີກະທິງ ປະເຊີນກັບໄພຂົ່ມຂູ່ຮ້າຍແຮງຕໍ່ການຢູ່ລອດ. ຄວາມຕ້ອງການທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກອຸດສາຫະກໍາຢາສະຫມຸນໄພໄດ້ນໍາໄປສູ່ການເກັບກ່ຽວປະຊາກອນຈາກປ່າຫຼາຍເກີນໄປ. ພືດຊະນິດນີ້ເຕີບໂຕຊ້າ, ຕ້ອງໃຊ້ເວລາປະມານ 10 ປີຈຶ່ງຈະການເຕີບໂຕເຕັມທີ່, ເຊິ່ງຈໍາກັດການຟື້ນຟູຕາມທໍາມະຊາດ. [8]