ປາກະທົງຫົວເມືອງ
Asian needlefish
Xenentodon cancila (Hamilton, 1822)
ສັດ
ປາ
×
![Full Size Image]()
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
(Freshwater Needlefish, freshwater garfish, silver needlefis)
ອະນຸກົມວິຖານ
- ຊື່ສະກຸນ
- Belonidae
ຊື່ພ້ອງ
Belone cancila (Hamilton, 1822)
Esox cancila Hamilton, 1822
Xenenthodon cancila (Hamilton, 1822)
Belone graii Sykes, 1839
Esox hindostanicus Falconer, 1868
Esox indica McClelland, 1842
Esox cancila Hamilton, 1822
Xenenthodon cancila (Hamilton, 1822)
Belone graii Sykes, 1839
Esox hindostanicus Falconer, 1868
Esox indica McClelland, 1842
ຊະນິດໃກ້ຄຽງ
ປາສະໂທງ/ Indochinese Needlefish
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ປາຊະນິດມີລຳຕົວຮຽວຍາວ ແລະ ຂ້ອນຂ້າງແປ, ມີກ້ານຄີຫຼັງ 15 ຫາ 18 ກ້ານ ແລະ ກ້ານຄີກົ້ນ 16 ຫາ 18 ກ້ານ, ໂດຍປົກກະຕິຄີຫຼັງຈະເລີມຕົ້ນຢູ່ດ້ານໜ້າຂອງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຄີກົ້ນ (ຄີທະວານ). ລຳຕົວມີສີເງິນປົນສີຂຽວບໍລິເວນດ້ານຫຼັງ ແລະ ຄ່ອຍໆປ່ຽນເປັນສີຂາວບໍລິເວນພື້ນທ້ອງ, ມີແຖບສີຟ້າຂອງດຳພາດຍາວຕາມເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວ ໂດຍປາໂຕເຕັມໄວຈະມີຈຸດສີດຳ 4 ຫາ 5 ຈຸດດ້ານຂ້າງລຳຕົວລະຫວ່າງຄີເອິກ ແລະ ຄີກົ້ນ ເຊິ່ງຈະຍບໍ່ສະແດງໃນປານ້ອຍ, ທັງຄີຫຼັງ ແລະ ຄີກົ້ນມີຂອບສີເຂັ້ມ.
ຂະໜາດ: ຄວາມຍາວສູງສຸດຮອດ 40 ຊມ (TL) ແລະ ຄວາມຍາວທົ່ວໄປຢູ່ທີ່ 30 ຊມ. ຂອງຄວາມຍາວມາດຕະຖານ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ຂະໜາດ: ຄວາມຍາວສູງສຸດຮອດ 40 ຊມ (TL) ແລະ ຄວາມຍາວທົ່ວໄປຢູ່ທີ່ 30 ຊມ. ຂອງຄວາມຍາວມາດຕະຖານ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to Species native to Sri Lanka, India, Pakistan, Bangladesh, Myanmar (Burma), Thailand, Laos, and eastward to the Mekong region. [2]
Global distribution of Xenentodon cancila between 1900 to 2026. Source: [3]
Global distribution of Xenentodon cancila between 1900 to 2026. Source: [3]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ, ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ
ຂໍ້ມູນຈາກ GBIF ລະບຸຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງປາຊະນິດນີ້ໃນແຂວງວຽງຈັນ (ອ່າງນ້ຳງຶມ, ເມືອງ ທຸລະຄົມ ແລະ ນໍ້າຊອນ, ເມືອງ ວັງວຽງ) ແລະ ຫຼວງພະບາງ (ນ້ຳຂອງ, ເມືອງຫຼວງພະບາງ). [3]
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ, ທະເລສາບ ແລະ ສະນ້ຳ, ໜອງບຶງ ແລະ ດິນຖານຕົມ, ທົ່ງນາ
ປາຊະນິດນີ້ອາໄສຢູ່ໃນແຫຼ່ງນ້ຳຈືດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ້ຳ, ພົບໄດ້ໃນລຳທານ ແລະ ສະນ້ຳໃສທີ່ມີຂວດຫີນ ແລະ ນ້ຳໄຫຼຕະຫຼອດປີ, ເຖິ່ງວ່າຈະມັກໜອງນ້ຳເລິກທີ່ມີພື້ນເປັນຊາຍ ຫຼື ຫຼາຍກ່ວາກໍ່ຕາມ ແຕ່ກໍ່ເປັນປາທີ່ມັກອາໃສຢູ່ຕາມຜິວນ້ຳ [4]. ປາໂຕເຕັມໄວສ່ວນໃຫຍ່ພົບໃນຫ້ວຍນໍ້າ ແຕ່ກໍ່ສາມາດພົບໃນໜອງ, ຮ່ອງນ້ຳ, ບຶງ ແລະ ທົ່ງນາທີ່ຖືກນ້ຳຖ້ວມໄດ້ຄືກັນ. ມັງພົບເຫັນໃນອ່າງນ້ຳທີ່ມີກະແສນ້ຳໄຫຼຊ້າ ແລະ ມີພື້ນເປັນຫີນ ລື ຊາຍ, ໂດຍທົ່ວໄປຕົວເຕັມໄວ້ຈະມັກອາໄສຢູ່ໃນແມ່ນນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຂະໜາດກາງ ໂດຍມັກພື້ນທີ່ທີີ່ບໍ່ມີພືດນ້ຳ. [1]
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ພື້ນເມືອງ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ
ບັນຊີ NTFP
N/A
ບັນຊີໄມ້
N/A
ສາຍພັນນີ້ແພ່ຫຼາຍ ເຖິງວ່າຈຳນວນປະຊາກອນຈະຫຼຸດລົງໃນບາງສ່ວນຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ເນື່ອງຈາກການສູນເສຍ ແລະ ການເຊື່ອມໂຊມຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ, ແຕ່ການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນທົ່ວໂລກບໍ່ຖືວ່າພຽງພໍທີ່ຈະຢູ່ໃນເກນ ຫຼື ໃກ້ຄຽງກັບເກນທີ່ຈະຈັດເປັນຊະນິດທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນ ດັງນັ້ນສາຍພັນນີ້ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າເປັນສາຍພັນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍທີ່ສຸດ. [4]
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ພືດປະດັບ, ອາຫານ
ອາຫານ ແລະ ໄມ້ປະດັບ: ປາກະທົງຫົວເມືອງມີການປະມົງເພື່ອການຄ້າຂາຍ ແລະ ການປະມົງເພື່ອການດຳລົງຊີວິດ [4]. ມີການຈຳນ່າຍແບບສົດ [1] ແລະ ຖືເປັນໜຶ່ງໃນປາທີ່ມີຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການສູງໃນທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນປະເທດແບອາຊີ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີຈຳນ່າຍໃນຕະຫຼາດປາສວຍງາມອີກດ້ວຍ. [2]
ການປູກ ການລ້ຽງ
ຊະນິດທຳມະຊາດ
ລະດູການເກັບກູ້
ພຶກສະພາ, ມິຖຸນາ, ກໍລະກົດ, ສິງຫາ, ກັນຍາ
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
ສະພາບໂດຍລວມ:
ພຶດຕິກຳ: ປາຊະນິດນີ້ມັກຢູ່ໂດດດ່ຽວ ມັກລອຍນ້ຳຢູ່ລະດັບກາງນ້ຳ ໂດຍປົກກະຕິຈະລອຍທວນກະແສນ້ຳ ແລະ ສາມາດເລັ່ງຄວາມໄວໄດ້ ໂດຍສະເພາະເມື່ອລ່າເຫຍື່ອ [1]. ມັນຂ້ອນຂ້າງສະຫງົບຕໍ່ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ໃຫຍ່ເກີນກ່ວາຈະກິນໄດ້, ປາຊະນິດນີ້ບໍ່ມີນິໄສດຸຮ້າຍຕໍ່ປາຊະນິດດຽວກັນ ລູກປາໄວອອ່ນສະແດງສັນຊາດຕະຍານການຮ່ວມຝູງທີ່ແຂງແກງ. [5]
ອາຫານ: ໃນທຳມະຊາດສັດຊະນິດນີ້ກິນກຸ້ງ, ປາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ແມງໄມ້ເປັນຫຼັກ [1].
ການສືບພັນ: ການວາງໄຂ່, ໄຂ່ຈະຍຶດຕິດກັບວັດຖຸທີ່ຈົມຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ໂດຍໃຊ້ໜວດຕາມຜິວໄຂ່ [1]. ປາຊະນິດນີ້ອາດຈະວາງໄຂ່ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍຕົວແມ່ຈະວາງໄຂ່ຈຳນວນເລັກນ້ອຍທຸກວັນ ແລະ ມັກຈະເລືອກພື້ນທີ່ທີ່ມີກະແສນ້ຳຫຼາຍທີ່ສຸດ. [5]
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ເກີດຂື້ນໃນບາງສວ່ນຂອງພື້ນທີ່ກະຈາຍພັນຂອງສາຍພັນນີ້ ເນື່ອງຈາກການສະສົມຂອງຕະກອນທີ່ເກີດຈາກການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າ ລວມທັງການສູນເສຍ ແລະ ການປ່ຽນແປງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຈາກການທຳລາຍພື້ນທີ່ຊຸ່ມນ້ຳ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງຈາກການຖົມໜອງນ້ຳ ມົນລະພິດທາງນ້ຳຈາກກິດຈະກຳຂອງມະນຸດ ເຊັ່ນ ການຂຸດຊາຍ, ການຂຸດອັນຍະມະນີ, ເຂື່ອນໄຟຟ້າພະລັງງານນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າເພີ່ມເຕີມ ຍັງສົ່ງຜົນໃຫ້ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສເສື່ອມໂຊມລົງ ເຊິ່ງເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຂອງການຢູ່ລອດຂອງສາຍພັນນີ້. [4]
ພຶດຕິກຳ: ປາຊະນິດນີ້ມັກຢູ່ໂດດດ່ຽວ ມັກລອຍນ້ຳຢູ່ລະດັບກາງນ້ຳ ໂດຍປົກກະຕິຈະລອຍທວນກະແສນ້ຳ ແລະ ສາມາດເລັ່ງຄວາມໄວໄດ້ ໂດຍສະເພາະເມື່ອລ່າເຫຍື່ອ [1]. ມັນຂ້ອນຂ້າງສະຫງົບຕໍ່ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ໃຫຍ່ເກີນກ່ວາຈະກິນໄດ້, ປາຊະນິດນີ້ບໍ່ມີນິໄສດຸຮ້າຍຕໍ່ປາຊະນິດດຽວກັນ ລູກປາໄວອອ່ນສະແດງສັນຊາດຕະຍານການຮ່ວມຝູງທີ່ແຂງແກງ. [5]
ອາຫານ: ໃນທຳມະຊາດສັດຊະນິດນີ້ກິນກຸ້ງ, ປາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ແມງໄມ້ເປັນຫຼັກ [1].
ການສືບພັນ: ການວາງໄຂ່, ໄຂ່ຈະຍຶດຕິດກັບວັດຖຸທີ່ຈົມຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ໂດຍໃຊ້ໜວດຕາມຜິວໄຂ່ [1]. ປາຊະນິດນີ້ອາດຈະວາງໄຂ່ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍຕົວແມ່ຈະວາງໄຂ່ຈຳນວນເລັກນ້ອຍທຸກວັນ ແລະ ມັກຈະເລືອກພື້ນທີ່ທີ່ມີກະແສນ້ຳຫຼາຍທີ່ສຸດ. [5]
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ເກີດຂື້ນໃນບາງສວ່ນຂອງພື້ນທີ່ກະຈາຍພັນຂອງສາຍພັນນີ້ ເນື່ອງຈາກການສະສົມຂອງຕະກອນທີ່ເກີດຈາກການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າ ລວມທັງການສູນເສຍ ແລະ ການປ່ຽນແປງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຈາກການທຳລາຍພື້ນທີ່ຊຸ່ມນ້ຳ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງຈາກການຖົມໜອງນ້ຳ ມົນລະພິດທາງນ້ຳຈາກກິດຈະກຳຂອງມະນຸດ ເຊັ່ນ ການຂຸດຊາຍ, ການຂຸດອັນຍະມະນີ, ເຂື່ອນໄຟຟ້າພະລັງງານນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າເພີ່ມເຕີມ ຍັງສົ່ງຜົນໃຫ້ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສເສື່ອມໂຊມລົງ ເຊິ່ງເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຂອງການຢູ່ລອດຂອງສາຍພັນນີ້. [4]
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | 16.7 | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | Vitamin A 43.9 μg |
| ແຮ່ທາດ | N/A | Na 250mg, K 1080 mg, Ca 5310 mg; Mg 220 mg, P 3900 mg, Iron (Fe) 7.51 mg, Zinc 21.247 mg, Mn 1.46 mg and Cu 1.32 mg. |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
[1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 21 April 2023 by Vivek.N.Rathod. Available: https://www.inaturalist.org/observations/155849106. [Accessed 3 July 2026].
[2] Aqua Imports, “Needle Nose Gar (Xenentodon cancila).” Accessed: Jul. 3, 2026. [Online]. Available: https://www.aqua-imports.com/product/needle-nose-gar/
[3] wikimedia [Online]. Uploaded on 04 July 2008 by Guérin Nicolas. Available: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Xenentodon_cancila_(Wroclaw_zoo)-1.JPG. [Accessed 3 July 2026].
[2] Aqua Imports, “Needle Nose Gar (Xenentodon cancila).” Accessed: Jul. 3, 2026. [Online]. Available: https://www.aqua-imports.com/product/needle-nose-gar/
[3] wikimedia [Online]. Uploaded on 04 July 2008 by Guérin Nicolas. Available: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Xenentodon_cancila_(Wroclaw_zoo)-1.JPG. [Accessed 3 July 2026].
ອ້າງອິງ
[1] FishBase, “Xenentodon cancila (Hamilton, 1822) – Summary.” [Online]. Available: https://www.fishbase.se/summary/Xenentodon-cancila. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[2] U.S. Fish and Wildlife Service, Ecological Risk Screening Summary: Freshwater Garfish (Xenentodon cancila), Rev. Jan. 2018, Web version Sep. 3, 2019. [Online]. Available: https://www.fws.gov/sites/default/files/documents/Ecological-Risk-Screening-Summary-Freshwater-Garfish.pdf. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[3] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Xenentodon cancila (Hamilton, 1822).” [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/5C95D#synonyms. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[4] S. C. Dey, S. de Alwis Goonatilake, M. Fernando, and O. Kotagama, “Xenentodon cancila,” The IUCN Red List of Threatened Species, 2019: e.T166522A60589667. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/166522/60589667. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[5] Seriously Fish, “Xenentodon cancila.” [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/xenentodon-cancila/. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[6] B. P. Mohanty, S. Ganguly, T. Mitra, A. Mahanty, L. R. Mahaver, S. K. Paul, P. R. Behera, S. C. Parija, and S. D. Singh, “Nutrient composition of Xenentodon cancila—A small indigenous fish prescribed as a dietary supplement to control nocturnal enuresis,” Journal of the Inland Fisheries Society of India, vol. 50, no. 1, pp. 42–46, Jun. 2018. Accessed: Jul. 3, 2026. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/327981047_Nutrient_composition_of_Xenentodon_cancila-A_small_indigenous_fish_prescribed_as_a_dietary_supplement_to_control_nocturnal_enuresis_Journal_of_the_inland_Fisheries_Society_of_India_ISSN_0379_3435
[2] U.S. Fish and Wildlife Service, Ecological Risk Screening Summary: Freshwater Garfish (Xenentodon cancila), Rev. Jan. 2018, Web version Sep. 3, 2019. [Online]. Available: https://www.fws.gov/sites/default/files/documents/Ecological-Risk-Screening-Summary-Freshwater-Garfish.pdf. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[3] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Xenentodon cancila (Hamilton, 1822).” [Online]. Available: https://www.gbif.org/taxon/5C95D#synonyms. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[4] S. C. Dey, S. de Alwis Goonatilake, M. Fernando, and O. Kotagama, “Xenentodon cancila,” The IUCN Red List of Threatened Species, 2019: e.T166522A60589667. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/166522/60589667. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[5] Seriously Fish, “Xenentodon cancila.” [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/xenentodon-cancila/. [Accessed: Jul. 3, 2026].
[6] B. P. Mohanty, S. Ganguly, T. Mitra, A. Mahanty, L. R. Mahaver, S. K. Paul, P. R. Behera, S. C. Parija, and S. D. Singh, “Nutrient composition of Xenentodon cancila—A small indigenous fish prescribed as a dietary supplement to control nocturnal enuresis,” Journal of the Inland Fisheries Society of India, vol. 50, no. 1, pp. 42–46, Jun. 2018. Accessed: Jul. 3, 2026. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/327981047_Nutrient_composition_of_Xenentodon_cancila-A_small_indigenous_fish_prescribed_as_a_dietary_supplement_to_control_nocturnal_enuresis_Journal_of_the_inland_Fisheries_Society_of_India_ISSN_0379_3435
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
Duangkhae Keonoy
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
,