ປາກັດ ( Emerald Betta, Emerald Green Betta, Mekong Fighting Fish and Smaragd Fighting Fish.)

Osphronemidae

ປາຊະນິດນີ້ມີຮູບຮ່າງຈວຍ. ມີກ້ານຄີທະວານ 5 ຫາ 5 ກ້ານ ແລະ ມີກ້ານຄີອ່ອນ 22 ຫາ 26 ກ້ານ. ຫົວຍາວປະມານ 4.0-4.5 ເທົ່າຂອງຄວາມຍາວມາດຕະຖານ. ໂຕຜູ້ຈະມີຄີທະວານຍາວຮອດຄີຫາງ (ຫາງ), ລຳຕົວມີແຖບສີຈາງໆ ແລະ ຕົວຜູ້ທີ່ໂຕເຕັມໄວຈະມີສີນ້ຳຕານແດງ ໂດຍມີຈຸດສີປ້າ ຫຼື ສີຂຽວເຫຼືອມເປັນສີຮຸ້ງຢູ່ເທິງເກັດ, ຕົວຜູ້ມີຄີທະວານ ແລະ ຄີຫາງເປັນສີຟ້າ ແລະ ມີແສກສີແດງ. ໃນຂະນະທີ່ຕົວແມ່ ຈະມີສີນ້ຳຕານ ແລະ ມີແຖບສີເຂັ້ມກ່ວາສອງແຖບ.
ສາມາດຈຳແນກຊະນິດພັນນີ້ເພີ່ມເຕີມໄດ້ຈາກລັກສະນະສເພາະເຈາະຈົງຂອງມັນ: ລຳຕົວມີສີນ້ຳຕານອອ່ນ ແລະ ຫົວມີສີນ້ຳຕານໂດຍມີເກັດສີຂຽວ ເຫຼື້ອມແສງບໍລິເວນຝາປິດເງືອກ, ຄີຫາງມີແຖບຂວາງແຕ່ບໍ່ມີແຖບສີແດງຮູບດວງຈັນສ້ຽງບໍລິເວນປາຍ, ນອກຈາກນນີ້ຄີກົ້ນບໍ່ມີສີແດງບໍລິເວນປາຍສຸດ ລັກສະນະເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ສາຍພັນນີ້ແຕກຕ່າງຈາກ ປາຊະນິດອື່ນໃນກຸ່ມດຽວກັນ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

Native to Cambodia; Lao People's Democratic Republic; Thailand. [3]

Global distribution of Betta smaragdina between 1970 to 2025. Source: [4]

ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ
ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້

ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ
ທະເລສາບ ແລະ ສະນ້ຳ
ໜອງບຶງ ແລະ ດິນຖານຕົມ
ທົ່ງນາ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

N/A

N/A

ພືດປະດັບ

ກິດຈະກຳ ແລະ ການລ້ຽງປະດັບ: ປາຊະນິດນີ້ເປັນທີ່ນິຍົມໃນທ້ອງຖິ່ນໃນການຄ້າຂາຍໃນຕູ້ປາສວຍງາມ ແລະ ຈຳນ່າຍໃນຕະຫຼາດຕ່າງປະເທດສະເພາະທາງ, ນອກຈາກນນີ້ບາງຄັ້ງຍັງໃຊ້ເປັນກິດຈະກຳການຕໍ້ກັນອີດ້ວຍ. [3]

ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ

N/A

ການລ້ຽງ:
ສະພາບໂດຍລວມ:

ທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ເໝາະສົມ: ປາຊະນິດນີ້ຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີໃນຕູ້ປາທີ່ມີພືດນ້ຳໜາແໜ້ນ ແລະ ມີຮົ່ມເງົາ ໂດຍມີພືດຕົ້ນເປັນທີ່ກຳບັງຜິວນ້ຳຢ່າງພຽງພໍ, ອາດໃສ່ເສດໄມ້ລອຍນ້ຳທີ່ມີພືດຕິດຢູ່ກໍ່ໄດ້, ກະຖັງດິນເຜົາຂະໜາດນ້ອຍ, ທໍ່ພຼາສຕິກ ຫຼື ກ໋ອງຟີມກ້ອງເປົ່າ ກໍ່ສາມາດໃສ່ເປັນແຫຼ່ງກຳບັງເພີ່ມເຕີມໄດ້ ການໃສ່ເສດໃບໄມ້ແຫ້ງຈະຊ່ວຍເພີ່ມທີ່ກຳບັງ ແລະ ສົ່ງເສີມການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງຈຸລິນຊີເມື່ອເກີດການຍ່ອຍສະຫຼ່າຍ. [2]

ສະພາບນ້ຳ: ອຸນຫະພູມທີພູມທີ່ເໝາະສົມ 22 ຫາ 28 ອົງສາ, ຄ່າ pH: 5.5 – 7.5 ແລະຄວາມກະດ້າງຂອງນ້ຳ 18 – 179 ppm. [2]

ຂໍ້ຄວນລະວັງ: ເນື່ອງຈາກສາຍພັນນີ້ມັກອາໄສຢູ່ໃນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ນ້ຳນິ້ງຕາມທຳມະຊາດຈຶ່ງຄວນຫຼີກລ້ຽງການເຄື່ອນທີ່ຂອງນ້ຳທີ່ຮຸນແຮງຕົວກອງຟອງນ້ຳທີ່ໃຊ້ພະລັງງານອາກາດ ເຊິ່ງຕັ້ງຄ່າໃຫ້ມີການໝຸນວຽນຢ່າງອອ່ນໂຢນກໍ່ພຽງພໍແລ້ວ. [2]

ໂຮເຮືອນລ້ຽງ ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສ: ຕູ້ປາທີ່ມີຂະໜາດ 45 × 30 ຊມ ຫຼື ຂະໜາດທຍບເທົ່າກໍພຽງພໍທີ່ຈະລ້ຽງປາຄູ່ໜຶ່ງໄດ້. [2]

ການໃຫ້ອາຫານ ແລະ ໂພຊະນາການ:

ອາຫານສຳຫຼັບລູກປາ: ລູກປາຕ້ອງການອາຫານປະເພດ infusoria-grade ໃນຊ່ວງສອງສາມວັນທຳອິດ, ຫຼັງຈາກນັ້ນພວກມັນສາມາດກິນອາຫານທີ່ເຄື່ອນທີ່ໄດ້ ເຊັ່ນ: ໄມໂຄວອມ (ໜອນຂະໜາດນ້ອຍ) ແລະ Artemia nauplii (ໄຮນໍ້າ). [2]

ອາຫານສຳຫຼັບປາໂຕເຕັມໄວ: ໂດຍທົ່ວໄປປາທີ່ລ້ຽງໃນພື້ນທີ່ຈຳກັດຈະຍອມກິນອາຫານແຫ້ງ ເມື່ອພວກມັນຮູ້ວ່າອາຫານເຫຼົ່ານັ້ນກິນໄດ້ ແຕ່ຄວນໃຫ້ອາຫານສົດ ຫຼື ອາຫານແຊ່ແຂງ ຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍຊະນິດ ເຊັ່ນ ໄຮນ້ຳ, ອາທີເມຍ ຫຼື ຕົວອອ່ນແມງລິ້ນ (ໜອນແດງ) ເປັນປະຈຳ ເພື່ອສົ່ງເສີມໃຫ້ປາມີສີສັນ ແລະ ສຸຂະພາບທີ່ດີ. ຄວນລະມັດລະວັງຍ່າໃຫ້ອາາຫານຫຼາຍເກີນໄປ ເນື່ອງຈາກປາກັດທົ່ງມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະອ້ວນງ່າຍເປັນພິເສດ. [2]

ຂະບວນການປະສົມພັນ:

ການປະສົມພັນ:
- ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງແຍກກ່ອນການວາງໄຂ່ ຕົວຜູ້ສາມາດສ້າງຮັງພາຍໃນທໍ່ ຫຼື ກະປ໋ອງ ໃຕ້ໃບພືດຂະໜາດໃຫຍ່ ຫຼື ທ່າມກາງພືດພັນຜິວນ້ຳທີ່ມີໃບລະອຽດ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປຈະບໍຍອມໃຫ້ຕົວແມ່ຢູ່ໃກ້ໆ ຈົນກ່ວາຮັງຈະເສັດສຳສົມບູນ.
- ຕົວແມ່ທີ່ພ້ອມປະສົມພັນຈະມີສີຈາງລົງ ໂດຍມີແຖບສີເຂັ້ມປະກົດຕາມຂ້າງລຳຕົວ, ການວາງໄຂ່ມັກຈະເກີດຂື້ນໃຕ້ຮັງໃລັກສະນະ ‘’ການອວບກອດ’’ ເຊິ່ງເປັນລັກສະນະສະເພາະຂອງປາໃນຕະກຸນ osphronemids ໂດຍຕົວຜູ້ຈະພັນຮອບຕົວແມ່.
- ເມື່ອໄດ້ເວລານ້ຳເຊື້ອ ແລະ ໄຂ່ຈະຖືດປ່ອຍອອກມາ ເຊິ່ງຕົວແມ່ຈະລວມໄວ້ລະຫວ່າງຄີເອິກ ແລະ ລຳຕົວ ຈາກນັ້ນຕົວຜູ້ຈະນຳສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ໄປທີ່ຮັງໃນຂະນະທີ່ຕົວແມ່ຈະເກັບໄຂ່ທີ່ຫຼຸດອອກມາ ຂະບວນການນີ້ຈະເຮັດຊ້ຳຈົນກ່ວາຕົວແມ່ຈະໝົດແຮງ.
- ຫຼັງຈາກວາງໄຂ່ແລ້ວ ໂດຍທົ່ວໄປຕົວເຕັມໄວສາມາດຢູ່ບ່ອນເກົ່າໄດ້ ເຖິ່ງວ່າຕົວແມ່ຈະຍຸດມີສ່ວນຮ່ວມທັນທີ ຕົວຜູ້ຈະເຮັບຜິດຊອບແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວໃນການເຝົ້າຮັກສາ ແລະ ດູແລຮັງ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [2]

ສຸຂະພາບ ແລະ ສຸຂະອານາໄມ: ຄວນປ່ຽນນ້ຳທີ່ລະໜ້ອຍ ແລະ ສະໝໍ່າສະເໝີ ແທ່ນທີ່ຈະປ່ຽນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ແລະ ບໍ່ຕໍ່ເນື່ອງ. [2]

ຊະນິດໃນປ່າ:
ສະພາບໂດຍລວມ%

ອາຫານ: ໃນທຳມະຊາດສັດຊະນິດນີ້ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະລ່າທັງສັດບໍ່ມີກະດູກສັນຫຼັງໃນນ້ຳ ແລະ ເທິງບົກ. [2]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ສາຍພັນນີ້ຖືກຂົ່ມຂູ່ຈາກການເສື່ອມໂຊມຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ເນື່ອງຈາກພື້ນທີ່ຢູ່ອາໄສສ່ວນໃຫຍ່ຖືກປ່ຽນເປັນພື້ນທີ່ກະສິກຳເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ການພັດທະນາ ຫຼື ປົນເປື້ອນ ໂດຍສະເພາະໃນໄທ ແລະ ລາວ ເຊິ່ງເປັນສູນກາງປະຊາກອນ, ໄພຂົ່ມຂູ່ສຳຮອງຄືການກັດເຊາະທາງພັນທຸກຳທີ່ເກີດຈາກປາກັດທີ່ຫຼຸດຈາກຟາມເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນທີ່ຢູ່ຕາມທຳມະຊາດ ແລະ ປະສົມຂ້າມສາຍພນກັບປະຊາກອນພື້ນເມືອງ. [3]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ສາມາດພົບໄດ້ທົ່ວໄປໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ພົບໄດ້ບໍ່ຫຼາຍທົ່ວເຂດກະຈາຍພັນ ປັດຈຸບັນສາຍພັນນີ້ກຳລັງຫາຍາກຂື້ນໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ທົ່ວເຂດກະຈາຍພັນ ເນື່ອງຈາກມົນສະພາວະ ແລະ ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ. [3]

ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ: ການຈັດການຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ການສ້າງຄວາມຕະໜັກກ່ຽວກັບການປ່ອຍສັດທີ່ຖືກກັກຂັງ. [3]

N/A

[1] iNaturalist [Online]. Uploaded in August 2025 by Andaman Kaosung. Available: https://www.inaturalist.org/observations/306219833. [Accessed 30 June 2026].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded in June 2026 by Muangpaisuetrong. Available: https://www.inaturalist.org/observations/372008034. [Accessed 30 June 2026].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded in July 2025 by Muangpaisuetrong. Available: https://www.inaturalist.org/observations/302049398. [Accessed 30 June 2026].

[1] R. Froese and D. Pauly, Eds., “Betta smaragdina Ladiges, 1972 (Emerald green betta),” FishBase, World Wide Web electronic publication. Available: https://fishbase.se/summary/SpeciesSummary.php?ID=12047&AT=Emerald+green+betta. Accessed: Jun. 30, 2026.
[2] SeriouslyFish, “Betta smaragdina (Emerald Green Betta),” Seriously Fish. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/betta-smaragdina/. Accessed: Jun. 30, 2026.
[3] J. Freyhof, “Betta smaragdina,” The IUCN Red List of Threatened Species, 2012, e.T180827A1666967. doi: 10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T180827A1666967.en. Available: https://www.iucnredlist.org/species/180827/1666967. Accessed: Jun. 30, 2026.
[4] GBIF Secretariat, “Betta smaragdina Ladiges, 1972,” GBIF Backbone Taxonomy. Available: https://www.gbif.org/taxon/LP2T. Accessed: Jun. 30, 2026.
[5] Y. Taki et al., eds., Fishes of the Indochinese Mekong. Tokyo, Japan: Nagao Natural Environment Foundation, 2021. Available: https://phakhaolao.la/en/resource/https-www-nagaofoundation-or-jp-e-publication-e-book-mekongfishes-book-index-htmltarget-page_no13/. Accessed: Jun. 30, 2026.

Duangkhae Keonoy

,