ປາຊິວຫົວແງນ ( Leaping barb)

Chela caeruleostigmata (Smith, 1931)
Chela mouhoti Smith, 1945
Laubuca caeruleostigmata Smith, 1931
Laubuca mouhoti (Smith, 1945)

Cyprinidae

ປາຫົວແງນນ້ອຍ/ ປາຫົວແງນນ້ອຍ
ປາກປາກຄຳ/ Pa Park Kham

ລຳຕົວຮຽວຍາວເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ ແລະ ແປດ້ານຂ້າງ, ສ່ວນໜ້າຂອງຄີຫຼັງຄ່ອຍໆຍົກສູງຂື້ນຈາກສ່ວນຫົວໄປຍັໂຄນຄີຫຼັງ ແລ້ວຄ່ອຍໆແປ ແລະ ລາດລົງບໍລິເວນໃກ້ໂຄນຄີຫຼັງ, ຮູບຊົງຂອງໂຄນຄີຫຼັງອ່ຽງສະຫຼ່ຽງໄປປະສານກັບສ່ວນຫຼັງຂອງກ້ານຄີຫາງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ກ້ານຄີຫາງຄ່ອຍໆຮຽວລົງເລັກນ້ອຍໄປທາງດ້ານຫາງ ເຮັດໃຫ້ສ່ວນຕັດຂວາງຂອງກ້ານຄີຫາງຂ້ອນຂ້າງເລິກ.
ດັງຈະສັ້ນ ມີຄວາມຍາວຕ່ຳກ່ວາເສັ້ນຜ່າສູນກາງເບົ້າຕາໃນແນວນອນ, ເມື່ອງເບິ່ງຈາກດ້ານຂ້າງຈະເປັນຮູບສາມຫຼ່ຽມ ໃນຂະນະທີ່ເບິ່ງຈາກດ້ານທິງຈະມີລັກສະນະເປັນມົນໂຄ້ງ. ປາກຢູ່ຕ່ຳແໜ່ງປາຍສຸດຄາງກະໄຕລຸ່ມຊີ້ໄປດ້ານໜ້າ ແລະ ດ້ານເທິງ ໃນມຸມປະມານ 50 ອົງສາ ເມື່ອທຽບກັບແກນລຳຕົວແນວນອນ, ຕາໃຫຍ່ຢູ່ດ້ານຂ້າງຂອງຫົວ ແລະ ຢູ່ປະມານກາງຫົວ, ບໍ່ມີໜວດ ແລະ ບໍ່ມີຕຸ່ມ, ຜິວດ້ານລຸ່ມຂອງຄາງກະໄຕລຸ່ມມີແຖບຕຸ່ມຂະໜາດນ້ອຍ, ກວ້າງ ເຊິ່ງຄາດວ່າເປັນ ນິວໂລມາສ (neuromasts) ຂອງລະບົບເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວບໍລິເວນຫົວ.
ລັກສະນະສ່ວນທ້ອງມີລັກສະນະໂຄ້ງຫຼາຍກ່ວາສ່ວນດ້ານຫຼັງ ບໍລິເວນໜ້າເອິກແບນລາບຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດໃກ້ກັບສ່ວນທີ່ຂອດ, ຈາກໂຄນຄີເອິດຮອດໂຄນຄີທະວານລຳຕົວຈະລຽບຫຼາຍທາງດ້ານຂ້າງ ບໍລິເວນທ້ອງສ່ວນທ້າຍກໍຈະແບລຽບຄືກັນ ແລະ ມີເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວທີ່ເດັ່ນຊັດ ແລະ ແຫຼມຄົມ, ເກີດຈາກຂອບທີ່ຊົນກັບຂອງເກັດທ້ອງດ້ານຊ້ານ ແລະ ຂວາທີ່ຢູ່ກົງກັນຂ້າມກັນ.
ເກັດທັງໝົດເປັນແບບ cycloid (ເກັດທີ່ມີລັກສະນແບບ, ຮູບກົມ ຫຼື ຮູບຮີ ແລະ ມີຂອບລຽບເມື່ອສຳພັດ) ບາງເມື່ອງເບິ່ງຈາກດ້ານຂ້າງ ແລະ ໂປ່ງໃສ, ເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວຍາວລົງໄປຫາດ້ານໜັາເລັກນ້ອຍ ກ່ອນຈະບ່ຽງລົງໄປຫາດ້ານລຸ່ມປະມານຫ້າເກັດ ແລ້ວຈ່ງກັບໄປເປັນເສັ້ນຊື່ໃນແນວນອນອີກຄັ້ງ, ມີເກັດຣຍງເປັນແຖວຍາວພຽງແຖວດຽວຕາມໂຄນຄີກົ້ນ, ມີເກັດຂ້າງທີ່ຮຽວຍາວຢູ່ບໍລິເວນຄີຂ້າງແຕ່ລະຂ້າງ ຈຳນວນເກັດມີດັງນີ້: ເກັດຮອບໂຄນຄີເອິກ 29 ຫາ 32 ເກັດ, ເກັດກ່ອນຄີຫຼັງ 16 ຫາ 18 ເກັດ, ເກັດຮອບໂຄນຄີທ້ອງມີ 12 ເກັດ ສາມແຖວຢູ່ລະຫວ່າງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄີຫຼັງກັບເສັ້ນຂ້າງລໍາຕົວ ແລະ ມີເກັດອີກສາມແຖວຢູ່ລະຫວ່າງເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວກັບຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄີທະວານ ໂດຍແຖວທີ່ຢູ່ໄກທີ່ສຸດຈະລວມຢູ່ໃນສັນທ້ອງ.
ຂະໜາດ: ຄວາມຍາວສູງສຸດ 7 ຊມ. (SL)
ຄວາມເລິກຂອງລຳຕົວ: 2.1 -2.9 ເທົ່າຂອງຄວາມຍາວລຳຕົວ. (ຄວາມເລິຂອງລໍາຕົວຂະໜາດໃຫຍ່)

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]

Native to Cambodia; Lao People's Democratic Republic; Thailand. [3]

Global distribution of Laubuka caeruleostigmata between 1963 to 2016. Source: [4]

ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ
ທົ່ງນາ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ໃກ້ສູນພັນ

ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ

N/A

N/A

ອາຫານ

ອາຫານ: ໜ້າຈະແປຮູບເປັນປາແດກ ແລະ ພົບເຫັນໃນເລັກນ້ອຍໃນການຄ້າໃນຕູ້ປາ. [4]. [7]

ຊະນິດທຳມະຊາດ

N/A

ສະພາບໂດຍລວມ:

ພຶດຕິກຳທາງສັງຄົມ: ເປັນປາທີ່ມີພຶດຕິກຳບໍ່ຮ້າຍແຮງ ແລະ ເໝາະສຳຫຼັບລ້ຽງລວມ [5]. ໂດຍຕາມທຳມະຊາດແລ້ວມັກອາໄສຢູ່ເປັນຝູງ. [6]
ອາຫານ: ກິນໄດ້ທັງພືດ ແລະ ສັດໃນທຳມະຊາດ ພວກມັນກິນສັດບໍ່ມີກະດູກສັນຫຼັງເທິງບົກ ແລະ ໃນນ້ຳ ລວມທັງຕົວອອ່ນຂອງພວກມັນ [5]. ອາຫານສ່ວນໃຫຍ່ປະກອບດ້ວຍແມງໄມ້ຈາກພາຍນອກທີ່ຈັບໄດ້ໃນຜິວນ້ຳ [2].
ພາລາມີເຕີຂອງນ້ຳ: ອຸນຫະພູມ 20-26 °C; ຄ່າ pH 6.0–8.0. [5]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:

ໄພຂົ່ມຂູ່: ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສໃນແມ່ນ້ຳ ແລະ ພື້ນທີ່ຊຸ່ມນ້ຳຂອງໄທ, ເຂື່ອນແມ່ນ້ຳຂອງສາຍຫຼັກໃນອານາຄົດຄາດວ່າຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສາຍພັນນີ້ ໃນຂະນະທີ່ປະຊາກອນຈາກສ່ວນທີ່ຖືກກັ້ນນ້ຳຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາໃນໄທໄດ້ສູນຫາຍໄປແລ້ວ. [3]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:

ສະຖານະປະຊາກອນ: ສາຍພັນນີ້ພົບໄດ້ບໍ່ຫຼາຍໃນພື້ນທີ່ອື່ນ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປມີການບັນທຶກຈຳນວນນ້ອຍ, ປະຊາກອນອາດຈະເກີດຂື້ນຕາມທຳມະຊາດໃນຂະໜາດນ້ອຍ ຄາດວ່າປະຊາກອນທົ່ວທັງເຂດກະຈາຍພັນຫຼຸດລົງປະມານ 60% ສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ໃນປະເທດໄທ ເນື່ອງຈາກການສູນເສຍຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ. [3]

ການເກັບກູ້ແບບຍືນຍົງ:

ຈຳເປັນຕ້ອງມີຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບການກະຈາຍພັນ ແະ ນິເວດວິທະຍາຂອງສາຍພັນນີ້ເພື່ອເປັນແນວທາງໃນການປົກປ້ອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ. [3]

N/A

[1] “Laubuka caeruleostigmata.” Fishy Wiki. [Online]. Available: https://fishy.wiki/en/fresh-water-fish/cyprinidae/laubuka-caeruleostigmata.phtml. [Accessed: May 21, 2026].
[2] “Laubuka caeruleostigmata.” Seriously Fish. [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/laubuka-caeruleostigmata/. [Accessed: May 21, 2026].

[1] S. O. Kullander, M. M. Rahman, M. Norén, and A. R. Mollah, “Laubuka tenella, a new species of cyprinid fish from southeastern Bangladesh and southwestern Myanmar (Teleostei, Cyprinidae, Danioninae),” ZooKeys, no. 742, pp. 105–126, Mar. 2018, doi: 10.3897/zookeys.742.22510.
[2] FishBase, “Laubuka caeruleostigmata Smith, 1931,” FishBase Species Summary. [Online]. Available: https://www.fishbase.se/summary/Laubuka-caeruleostigmata. [Accessed: Jun. 1, 2026].
[3] IUCN, “Species Name,” The IUCN Red List of Threatened Species, Assessment No. 4602, Year. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/4602/11029692. [Accessed: Jun. 1, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Species page,” GBIF Backbone Taxonomy. [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/8248002. [Accessed: Jun. 1, 2026].
[5] D. Schaller, “Laubuka caeruleostigmata,” Danios, Rasboras and Relatives (DISZHAL). [Online]. Available: https://diszhal.info/english/cyprinds/en_Laubuka_caeruleostigmata.php. [Accessed: Jun. 1, 2026].
[6] Seriously Fish, “Laubuka caeruleostigmata,” Seriously Fish. [Online]. Available: https://www.seriouslyfish.com/species/laubuka-caeruleostigmata/. [Accessed: Jun. 1, 2026].
[7] T. Kottelat, M. K. S. Rainboth, and others, Fishes of the Indochinese Mekong. Tokyo, Japan: Nagao Natural Environment Foundation, 2016. [Online]. Available: https://www.nagaofoundation.or.jp/e/publication/e-book/mekongfishes/book/index.html#target/page_no=87. [Accessed: Jun. 1, 2026].

ກອນອຸມາ ພົງສາ ແລະ ບຸນທົບ ພະໄຊສົມບັດ

,