ເລກລຳດັບທີ: 1294
ລະດັບການຮວບຮວມຂໍ້ມູນ: ເກີອບສົມບູນ
ປັບປູງຄັ້ງລ່າສຸດ: 2025-03-03
ຕົ້ນຊໍ້
Gamhar
Gmelina arborea Roxb. ex Sm.
ພືດ
ໄມ້ຢືນຕົ້ນ
ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ປາມ
1 / 3
Image 1
2 / 3
Image 2
3 / 3
Image 3
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
ດອກຊໍ້ (Gmelina, Goomar teak, Kashmir tree, Malay beechwood, Malay bush-beech, Snapdragon tree, White beech and White teak)
ອະນຸກົມວິຖານ
ອານາຈັກ
Plantae
ເຫຼົາ
Tracheophyta
ຊັ້ນ
Magnoliopsida
ອັນດັບ
Lamiales
ຊື່ສະກຸນ
Lamiaceae
ສະກຸນ
Gmelina
ຊະນິດ
Gmelina arborea
ຊື່ພ້ອງ
melina arborea f. dentata Moldenke
Gmelina arborea var. canescens Haines
Gmelina arborea var. glaucescens C.B.Clarke
Gmelina oblongifolia Roxb.
Gmelina rheedei Hook.
Gmelina sinuata Link
Premna arborea Roth
ຊະນິດໃກ້ຄຽງ
ຕົ້ນທອງແມວ/ Asiatic beechberry
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ຕົ້ນດອກຊໍ້ເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນທີ່ປ່ຽນໃບ, ມກ້ານໃບຍາວອອກຮຽງສະຫຼັບກັນ. ໃບຮູບໄຂ່ກວ້າງ ຍາວ 10 ຫາ 25 ຊມ., ກວ້າງ 7 ຫາ 20 ຊມ., ປາຍໃບແຫຼມ ຫຼື ຮູບຫົວໃຈ ບາງໃບມີໂຄນແຄບເລັກນ້ອຍ ຫຼື ຮູບຫຼິ່ມ. ດອກໄມ້ສີເຫຼືອງຈຳນວນຫຼາຍ, ອອກເປັນກະຈຸກບໍລິເວນກິ່ງກ້ານ, ຍາວ 8 ຫາ 40 ຊມ. ດອກຍ່ອຍອອກເປັນກະຈຸກ 1 ຫາ 3 ດອກ, ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງປະມານ 2,5 ຫາ 5 ຊມ. ກີບດອກແຄບ ແລະ ໂຄ້ງເລັກນ້ອຍ, ຮູບຫອກ ແລະ ບາງ, ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 8 ມມ. ໝາກຮູບກົມ, ຍາວ 1,8 ຫາ 3 ຊມ. ແລະເມືອສຸກເປືອກຈະມັນເງົາ ເນື້ອສີເຫຼືອງ, ອົມນ້ຳ ແລະ ມີກິ່ນຫອມ. ແກ່ນຮູບໄຂ່ແຄບ, ມີ 1 ຫາ 3 ແກ່ນ. ປາຍແຫຼມແຕ່ລະດ້ານຍາວ 1,5 ຫາ 2 ຊມ. [1]
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to Andaman Is., Assam, Bangladesh, Cambodia, China South-Central, East Himalaya, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistan, Sri Lanka, Thailand, Vietnam. [4]
ຊະນິດພັນພື້ນໃນເກາະອັນດາມັນ, ອັສສຳ, ບັງກາລາເທດ, ກຳປູເຈຍ, ຈີນຕອນໃຕ້-ຕອນກາງ, ຫິມາໄລຕາເວັນອອກ, ອິນເດຍ, ລາວ, ມຽນມາ, ເນປານ, ປາກີສະຖານ, ສີລັງກາ, ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. [4]

Global distribution between 2004 to 2024. Source: [2]
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກລະຫວ່າງປີ 2004 ຫາ 2024. ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [2]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ, ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ, ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ປ່າດົງດິບ, ປ່າເຫຼົ່າແກ່
ພືດຊະນິດນີ້ຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີໃນປ່າປ່ຽນໃບ ແລະ ປ່າດິບຊຸ່ມ, ຕະຫຼອດພືດພັນຮັບອິດທິພົນຈາກມະນຸດ ໂດຍເຕີບໂຕໃນດິນປົນຊາຍ ຫາ ດິນໜ້ຽວ. ທີ່ລະດັບຄວາມສູງ ຕັ້ງແຕ່ລະດັບໜ້ານ້ຳທະເລຈົນຮອດ 1,500 ມ. [3]
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ພື້ນເມືອງ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ
ບັນຊີ NTFP
N/A
ບັນຊີໄມ້
ບັນຊີ II (ການເຕີບໂຕຊ້າ / ມີທ້ອງຖິ່ນ), ບັນຊີ III (ຍືນຍົງ / ທົ່ວໄປ)
ພືດຊະນິດນີ້ມີການກະຈາຍພັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ຕັ້ງແຕ່ອິນເດຍໄປຮອດຈີນຕອນໃຕ້ ແລະ ຫວຽດນາມ, ຄວບຄຸມພື້ນທີ່ປະມານ 7,694,920 ກມ2 ໂດຍມີຖິ່ນກຳເນີດທີ່ໄດ້ຮັບການບັນທຶກໄວ້ຫຼາຍ ນອກຈາກນີ້ຍັງປູກທົ່ວໄປໃນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ຈຶ່ງຖືກຈັດຢູ່ໃນປະເພດ ພືດທີ່ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍ. [3]
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ພືດປະດັບ, ອຸປະກອນ ແລະ ເຄື່ອງມື, ອາຫານ, ພືດເປັນຢາ
ອາຫານ: ຄົນລາວມັກເວົ້າເປັນສຽງດຽວກັນວ່າ ດອກຂອງພືດຊະນິດນີ້ມີຣົດຊາດແຊບ, ດອກສີເຫຼືອງສວຍງາມຍັງສາມາດນຳມາເຮັດເຂົ້າໜົມ ແລະ ເຄັກທີ່ມີສີສັນສວຍງາມ ເຮັດຈາກເຂົ້າໜຽວໜື້ງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ເຂົ້າຕົ້ມດອກຊໍ້. ດອກສາມາດຕາກແຫ້ງ ແລະ ເກັບໄວ້ໄດ້ດົນ ເຊິ່ງເ້ປັນອາຫານພິເສດຂອງຊົນເຜົ່າລື້. [5]
ຢາ: ຕົ້ນດອກຊໍ້ ຖືເປັນຢາທີ່ມີຄຸນສົມບັດທາງສະໝຸນໄພ ໂດຍນ້ຳຕົ້ມຈາກຮາກຊ່ວຍຮັກສາອາການໄຂ້ ແລະ ໄຂ້ຂີ້ຮາກ [5]. ໃບຊ່ວຍປ້ອງກັນເຊື້ອຣາຫຼາຍຊະນິດ [5]. ຊ່ວຍຫຼຸດອາການບວມນໍ້າ, ຂັບປັດສະວະ ແລະ ໝາກຊ່ວຍບັນເທົາອາການກະຫາຍນ້ຳ ແລະ ແກ້ອາການແຊບຮ້ອນຜິວໜັງ. [6]
ໃບປະດັບ: ນິຍົມໃຊ້ໃນປະເທດເຂດຮ້ອນ ເຊິ່ງໃຊ້ເປັນໄມ້ໃຫ້ຮົ່ມເງົາ ຫຼື ໄມ້ປະດັບ [3]. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີການເລືອກສາຍພັນນີ້ເພື່ອການປົກປ້ອງ ແລະ ຂະຫຍາຍພັນ ເນື່ອງຈາກໄມ້ມີຄຸນນະພາບດີ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວໄດ້ໄວ. [5]
ການປູກ ການລ້ຽງ
ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ
ລະດູການເກັບກູ້
ພຶກສະພາ, ມິຖຸນາ, ກໍລະກົດ
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
ໄພຄຸກຄາມ: ໄພຄຸກຄາມຫຼັກຕໍ່ພືດຊະນິດນີ້ຄື ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າ ແລະ ການທຳລາຍແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ, ຜ່ານການເຮັດກະສິກຳ ແລະ ກິດຈະກຳການປູກປ່າ ລວມທັງການຕັດໄມ້ເພື່ອແປຮູບ, ນອກຈາກນີ້ການສ້າງເຄື່ອນໃນອິນໂດຈີນ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຈາກໄຟໄໝ້ ໃນພື້ນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ ຍັງເປັນເປັນໄພຄຸກຄາມອີກດ້ວຍ. [3]
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
ສານອາຫານ /100g ໝາຍເຫດ
ໂປຣຕີນ N/A N/A
ຄາໂບໄຮເດຣດ N/A N/A
ໄຂມັນ N/A N/A
ວິຕາມິນ N/A N/A
ແຮ່ທາດ N/A N/A
ເສັ້ນໄຍ N/A N/A
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
Kashmir Tree. [1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 07 February 2024 by: bencostama-gna. Available: www.inaturalist.org/observations/198668342. [Accessed: 27 October 2024]
Flowers of the Kashmir Tree. [2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 23 March 2023 by: iles-ecologiques. Available: www.inaturalist.org/photos/263499808. [Accessed: 27 October 2024]
Upclose image of the leaves from the Kashmir Tree. [3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 11 April 2024 by: purabchowdhury. Available: www.inaturalist.org/photos/365412691. [Accessed: 27 October 2024]
ອ້າງອິງ
[1] V. Weber and D. Carvalho, "Crescimento volumétrico de Gmelina ar-borea roxb. Ex sm na região sudoeste do paraná," Curso de Engenharia Florestal, 2018.
[2] Global Biodiversity Information Facility, “Gmelina arborea Roxb. ex Sm.,” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/8247889. [Accessed: 27 October 2024]
[3] IUCN Red List, “Gmelina arborea,” [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/32354/67741197. [Ac-cessed: 06 March 2024]
[4] Plants of the World Online (POWO), “Breynia androgyna (L.) Chakrab. & N.P.Balakr.” Royal Botanic Gardens, Kew. [Online]. Available: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77159191-1. [Accessed: 29 January 2024]
[5] PhatadkeBotanicalGarden, “phab tad ke” [Online]. Available: https://www.pha-tad-ke.com/plant/piper-ribesioides/. [Ac-cessed: 05 March 2024]
[6] R. Warrier et al., "Gmelina arborea – an indigenous timber species of India with high medicinal value: A review on its pharmacology, pharmacognosy and phytochemistry," Journal of Ethnopharma-cology, vol. 267, 2021.
[7] R. Kok, "A revision of the genus Gmelina (Lamiaceae)," Royal Botanic Gardens, Kew, pp. 293-329, 2012.
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
N/A
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
Daniela Barcelo, Biologists