ມົດສົ້ມ
Weaver Ants
Oecophylla smaragdina (Fabricius, 1775)
ສັດ
ສັດທີ່ມີຂໍ້ຕໍ່
ແມງໄມ້
×
![Full Size Image]()
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
ມົດແດງ (Asian weaver ant)
ອະນຸກົມວິຖານ
- ອານາຈັກ
- Animalia
- ເຫຼົາ
- Arthropoda
- ຊັ້ນ
- Insecta
- ອັນດັບ
- Hymenoptera
- ຊື່ສະກຸນ
- Formicidae
- ສະກຸນ
- Oecophylla
- ຊະນິດ
- Oecophylla smaragdina
ຊະນິດຍ່ອຍ
Oecophylla smaragdina fuscoides
Oecophylla smaragdina gracilior
Oecophylla smaragdina gracillima
Oecophylla smaragdina selebensis
Oecophylla smaragdina smaragdina
Oecophylla smaragdina subnitida
Oecophylla smaragdina gracilior
Oecophylla smaragdina gracillima
Oecophylla smaragdina selebensis
Oecophylla smaragdina smaragdina
Oecophylla smaragdina subnitida
ຊື່ພ້ອງ
Formica smaragdina Fabricius, 1775
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ມົດແດງ ຫຼື ມົດສົ້ມ (ມີຊື່ວິທະຍາສາດວ່າ: Oecophylla smaragdina) ໂດຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນຈາກລັກສະນະພາຍນອກ ແລະ ໂຄງສ້າງທາງສັງຄົມພວກມັນບໍ່ຄືກຸ່ມອື່ນ.
ມົດຕົວແມ່ (ທີ່ບໍ່ມີປີກ) ຈະມີສີທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປຕັ້ງແຕ່ ສີຂຽວໄປຈົນຮອດສີນ້ຳຕານ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມກັນ ຕົວຜູ້ (ທີ່ມີປີກ) ມັກຈະມີສິດຳ ແລະ ມີຂະໜາດນ້ອຍກ່ວາລາຊີນີ. ລາຊີນີຈະມີສີຂຽວ ແລະ ມີປີກ.
ພາຍໃນອານາຈັກຂອງມົດແດງ ຈະມີມົດງານຢູ່ 2 ປະເພດ ໄດ້ແກ່:ມົດງານຫຼັກ ແລະ ມົດງານສຳຮອງ. ມົດງານຫຼັກຈະມີຂະໜາດໃຫຍ່ກ່ວາ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນແຮງງານຫຼັກ ແລະ ເປັນກຸ່ມແຮງງານກໍ່ສ້າງອານາຈັກ ໂດຍທົ່ວໄປອານາຈັກໜຶ່ງຈະມີມົດງານຫຼັກຫຼາຍກ່ວາມົດງານຮອງ.
ໄລຍະການສືບພັນຂອງມົດແດງປະກອບດ້ວຍໄຂ່ຕົວອ່ອນ ແລະ ດັກແດ້, ໄຂ່ ແລະ ຕົວອ່ອນຈະມີສີຂາວ ແລະ ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍກັນ ເຖິ່ງແມ່ນວ່າຕົວອ່ອນຈະມີຂະໜາດໃຫຍ່ກ່ວາກໍ່ຕາມ. ດັກແດ້ຈະມີລັກສະນະຄ້າຍກັບມົດໂຕເຕັມໄວ ໂດຍມີຕາ, ປາກ, ຂາ ແລະ ປີກ ທີ່ພັດທະນາແລ້ວ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1].
ມົດຕົວແມ່ (ທີ່ບໍ່ມີປີກ) ຈະມີສີທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປຕັ້ງແຕ່ ສີຂຽວໄປຈົນຮອດສີນ້ຳຕານ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມກັນ ຕົວຜູ້ (ທີ່ມີປີກ) ມັກຈະມີສິດຳ ແລະ ມີຂະໜາດນ້ອຍກ່ວາລາຊີນີ. ລາຊີນີຈະມີສີຂຽວ ແລະ ມີປີກ.
ພາຍໃນອານາຈັກຂອງມົດແດງ ຈະມີມົດງານຢູ່ 2 ປະເພດ ໄດ້ແກ່:ມົດງານຫຼັກ ແລະ ມົດງານສຳຮອງ. ມົດງານຫຼັກຈະມີຂະໜາດໃຫຍ່ກ່ວາ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນແຮງງານຫຼັກ ແລະ ເປັນກຸ່ມແຮງງານກໍ່ສ້າງອານາຈັກ ໂດຍທົ່ວໄປອານາຈັກໜຶ່ງຈະມີມົດງານຫຼັກຫຼາຍກ່ວາມົດງານຮອງ.
ໄລຍະການສືບພັນຂອງມົດແດງປະກອບດ້ວຍໄຂ່ຕົວອ່ອນ ແລະ ດັກແດ້, ໄຂ່ ແລະ ຕົວອ່ອນຈະມີສີຂາວ ແລະ ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍກັນ ເຖິ່ງແມ່ນວ່າຕົວອ່ອນຈະມີຂະໜາດໃຫຍ່ກ່ວາກໍ່ຕາມ. ດັກແດ້ຈະມີລັກສະນະຄ້າຍກັບມົດໂຕເຕັມໄວ ໂດຍມີຕາ, ປາກ, ຂາ ແລະ ປີກ ທີ່ພັດທະນາແລ້ວ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1].
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to Asia and Australia. [7]
ຊະນິດພັນພື້ນເມືອງຂອງປະເທດໃນເຂດອາຊີ ແລະ ອອສເຕເຣຍ. [7]
Global distribution between 2004 to 2024. Source: [2]
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກຂອງມົດແດງ ລະຫວ່າງປີ 2004 ຫາ 2024. ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [2]
ຊະນິດພັນພື້ນເມືອງຂອງປະເທດໃນເຂດອາຊີ ແລະ ອອສເຕເຣຍ. [7]
Global distribution between 2004 to 2024. Source: [2]
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກຂອງມົດແດງ ລະຫວ່າງປີ 2004 ຫາ 2024. ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [2]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ເຂດພູສູງພາກເໜືອຂອງລາວ, ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ, ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ, ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກເໜືອ, ເຂດສາຍພູຫຼວງຕອນລຸ່ມ, ສາຍພູຫຼວງພາກໃຕ້, ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້, ພູພຽງບໍລິເວນ, ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກກາງ
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ປ່າໄມ້ປ່ອງ, ປ່າແປກປະສົມປ່າໃບກ້ວາງ, ປ່າເຫຼົ່າອ່ອນ, ປ່າເຫຼົ່າແກ່
ມົດແດງສາຍພັນນີ້ເປັນຮ່ວງໂສ້ສຳຄັນຂອງລະບົບນິເວດ, ໃນປາຍຍອດຂອງຕົ້ນໄມ້ເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມົດຊະນິດນີ້ຈະສ້າງຮັງຂື້ນດ້ວຍມົດງານ ໂດຍຈະນຳໃບໄມ້ມາສານເຂົ້າກັນ ແລ້ວຍຶດຕິດດ້ວຍໄໝທີ່ສ້າງຂື້ນໂດຍຕົວອ່ອນ. [6]
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ພື້ນເມືອງ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ
ບັນຊີ NTFP
N/A
ບັນຊີໄມ້
N/A
ບໍ່ມີຂໍ້ມູນຄວາມສ່ຽງກ່ຽວກັບສາຍພັນນີ້ ດັງນັ້ນສາຍພັນນີ້ຈຶ່ງຈັດເປັນສາຍພັນທີ່ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງໃນບັນຊີຂອງ IUCN. [3]
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ອາຫານ, ພືດເປັນຢາ, ກິດຈະກຳການກະເສດ
ອາຫານ: ໃນລາວ,ໄທ ແລະ ປະເທດອື່ນໆ, ຕົວອ່ອນ ແລະ ຕົວດັກແດ້ຂອງມົດແດງ ຖືກນຳມາບໍລິໂພກເປັນອາຫານທີ່ນິຍົມ ໂດຍເຊື່ອກັນວ່າມີລົດຊາດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ມີລົດຊາດມັນ, ສົ້ມ ແລະ ມີລົດຄ້າຍໝາກໜາວ. ຕົວອ່ອນ ແລະ ດັກແດ້ຈະຖືກເກັບຮວບຮວມ ແລ້ວແປຮູບເປັນອາຫານ ແລະ ເຫຍື່ອປາ. [5]
ສະມຸນໄພ: ມົດໂຕເຕັມໄວຈະຖືກໃຊ້ເປັນຢາແຜນບູຮານເພື່ອຮັກສາພະຍາດຂໍ້ອັກເສບ, ນ້ຳມັນທີ່ເຮັດຈາກມົດໂຕເຕັມໄວໃຊ້ຮັກສາອານກຕິດເຊື້ອໃນກະເພາະອາຫານ ແລະເປັນຢາກະຕຸ້ນຄວາມຢາກອາຫານ. [5]
ກິດຈະກຳໃນຟາມ: ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ມົດແດງມັກຖືກໃຊ້ເພື່ອຫຼຸດຕົ້ນທຶນດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທາງການເງິນ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວິທີການຄວບຄຸມສັດຕູພືດ ແບບຊີວະພາບ. ມົດຊະນິດນີ້ສາມາດປົກປ້ອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຈາກການໂຈມຕີຂອງແມ້ງໄມ້ສັດຕູພືດ ດັງນັ້ນຈຶ່ງຖືກນຳມາຄວບຄຸມທາງຊີວະພາບໃນເຂດຮ້ອນ [4]. ນອກຈາກນີ້ມົດຍັງຊ່ວຍເພີ່ມຜົນຜະລິດທາງກະສິກຳ ແລະ ກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຜົນຜະລິດທາງການກະເສດທີ່ຢື່ນຍົງ. [5]
ສະມຸນໄພ: ມົດໂຕເຕັມໄວຈະຖືກໃຊ້ເປັນຢາແຜນບູຮານເພື່ອຮັກສາພະຍາດຂໍ້ອັກເສບ, ນ້ຳມັນທີ່ເຮັດຈາກມົດໂຕເຕັມໄວໃຊ້ຮັກສາອານກຕິດເຊື້ອໃນກະເພາະອາຫານ ແລະເປັນຢາກະຕຸ້ນຄວາມຢາກອາຫານ. [5]
ກິດຈະກຳໃນຟາມ: ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ມົດແດງມັກຖືກໃຊ້ເພື່ອຫຼຸດຕົ້ນທຶນດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທາງການເງິນ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວິທີການຄວບຄຸມສັດຕູພືດ ແບບຊີວະພາບ. ມົດຊະນິດນີ້ສາມາດປົກປ້ອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຈາກການໂຈມຕີຂອງແມ້ງໄມ້ສັດຕູພືດ ດັງນັ້ນຈຶ່ງຖືກນຳມາຄວບຄຸມທາງຊີວະພາບໃນເຂດຮ້ອນ [4]. ນອກຈາກນີ້ມົດຍັງຊ່ວຍເພີ່ມຜົນຜະລິດທາງກະສິກຳ ແລະ ກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຜົນຜະລິດທາງການກະເສດທີ່ຢື່ນຍົງ. [5]
ການປູກ ການລ້ຽງ
ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ
ລະດູການເກັບກູ້
ມັງກອນ, ກຸມພາ, ມີນາ, ເມສາ, ພຶກສະພາ
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
N/A
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | N/A | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | N/A |
| ແຮ່ທາດ | N/A | N/A |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
Asian Weaver Ant from above. [1] iNaturalist [Online]. Uploaded on 7 February 2024 by: sohkamyung. Available: www.inaturalist.org/photos/350616225. [Accessed: 27 September 2024].
Asian Weaver Ant from the side. [2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 1 February 2024 by: victor0001. Available: www.inaturalist.org/photos/352160404. [Accessed: 27 September 2024].
Winge Asian Weaver Ant. [3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 5 January 2024 by: ruidasilvapinto. Available: www.inaturalist.org/photos/344563569. [Accessed: 27 September 2024].
Asian Weaver Ant from the side. [2] iNaturalist [Online]. Uploaded on 1 February 2024 by: victor0001. Available: www.inaturalist.org/photos/352160404. [Accessed: 27 September 2024].
Winge Asian Weaver Ant. [3] iNaturalist [Online]. Uploaded on 5 January 2024 by: ruidasilvapinto. Available: www.inaturalist.org/photos/344563569. [Accessed: 27 September 2024].
ອ້າງອິງ
[1] M. P. Marcela et al., "Colony Structure of the Weaver Ant, Oecophylla smaragdina (Fabricius) (Hymenoptera: Formicidae)," Sociobiolo-gy, Malaysia, vol. 59, no. 2, pp. 95-106, 2012.
[2] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Oecophylla smarag-dina (Fabricius, 1775),” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/1317388. [Accessed: 27 September 2024].
[3] IUCN Red List of Threatened Species, "Oecophylla smaragdina," [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/search?query=Oecophylla%20smaragdina%20&searchType=species. [Accessed: 27 September 2024].
[4] K. Tsuji et al., "Asian weaver ants, Oecophylla smaragdina, and their repelling of pollinators," Ecological Research, vol. 19, no. 6, pp. 669–673, 2004.
[5] J. Itterbeeck, "Prospects of semi-cultivating the edible weaver ant Oecophylla smaragdina," Lao PDR, 2014.
[6] "Colony dynamics of the green tree ant (Oecophylla smaragdina Fab.) in a seasonal tropical climate. PhD thesis, James Cook Universi-ty," James Cook University, 2014. [Online]. Available: https://researchonline.jcu.edu.au/24114/2/02whole.pdf. [Accessed: Jan. 17, 2025].
[7] "Weaver Ants Convert Pest Insects into Food - Prospects for the Rural Poor," Tropentag 2009, 2009. [Online]. Available: https://www.tropentag.de/2009/abstracts/full/309.pdf. [Accessed: Jan. 17, 2025].
[2] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Oecophylla smarag-dina (Fabricius, 1775),” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/1317388. [Accessed: 27 September 2024].
[3] IUCN Red List of Threatened Species, "Oecophylla smaragdina," [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/search?query=Oecophylla%20smaragdina%20&searchType=species. [Accessed: 27 September 2024].
[4] K. Tsuji et al., "Asian weaver ants, Oecophylla smaragdina, and their repelling of pollinators," Ecological Research, vol. 19, no. 6, pp. 669–673, 2004.
[5] J. Itterbeeck, "Prospects of semi-cultivating the edible weaver ant Oecophylla smaragdina," Lao PDR, 2014.
[6] "Colony dynamics of the green tree ant (Oecophylla smaragdina Fab.) in a seasonal tropical climate. PhD thesis, James Cook Universi-ty," James Cook University, 2014. [Online]. Available: https://researchonline.jcu.edu.au/24114/2/02whole.pdf. [Accessed: Jan. 17, 2025].
[7] "Weaver Ants Convert Pest Insects into Food - Prospects for the Rural Poor," Tropentag 2009, 2009. [Online]. Available: https://www.tropentag.de/2009/abstracts/full/309.pdf. [Accessed: Jan. 17, 2025].
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
N/A
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
Daniela Barcelo, Biologists