ປາຊວາຍໝາກໄມ້
Swai
Pangasianodon hypophthalmus (Sauvage, 1878)
ສັດ
ປາ
×
![Full Size Image]()
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
ປາຊວາຍ (Striped catfish and iridescent shark-catfish)
ອະນຸກົມວິຖານ
- ຊື່ສະກຸນ
- Pangasiidae
ຊື່ພ້ອງ
Helicophagus hypophthalmus Sauvage, 1878
Pangasius hypophthalmus (Sauvage, 1878)
Pangasius sutchi Fowler, 1937
Pangasius hypophthalmus (Sauvage, 1878)
Pangasius sutchi Fowler, 1937
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ປາຊວາຍມີຮູບຮ່າງລຳຕົວຍາວ ຄີມີສີເທົາເຂັ້ມ ຫຼື ດຳ ແລະ ຄີຫຼັງມີກ້ານຄີ 6 ກ້ານ. ຊີ້ເຫງືອກພັດທະນາດີ ໂດຍມີຊີ້ເຫງືອກຂະໜາດນ້ອຍສະຫຼັບກັບຊີ້ເຫງືອກຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນໄລຍະ, ປານ້ອຍມີແຖບສີດຳເດັ່ນຊັດຕາມແນວເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວ ແລະ ມີແຖບສີດຳອີກແຖບຢູ່ໃຕ້ເສັ້ນຂ້າງລຳຕົວ ໃນຂະນະທີ່ປາໂຕເຕັມໄວຈະມີສີເທົາສະໝ່ຳສະເໝີ ມີແຖບສີເຂັ້ມຢູ່ກາງຄີກົ້ນ ແລະ ມີແຖບສີເຂັ້ມເທິງແຕ່ລະກີບຂອງຄີຫາງ.
ຂະໜາດ: ຄວາມຍາວສູງສຸດ 130 ຊມ (ຄວາມຍາວແຕ່ຈະງອຍປາກຮອດປາຍຫາງ); ນ້ຳໜັກສູງສຸດທີ່ບັນທຶກ 44 ກິໂລ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ຂະໜາດ: ຄວາມຍາວສູງສຸດ 130 ຊມ (ຄວາມຍາວແຕ່ຈະງອຍປາກຮອດປາຍຫາງ); ນ້ຳໜັກສູງສຸດທີ່ບັນທຶກ 44 ກິໂລ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to Cambodia; Lao People's Democratic Republic; Thailand; Viet Nam. [3]
Global distribution of Pangasianodon hypophthalmus between 1935 to 2026. Source: [4]
Global distribution of Pangasianodon hypophthalmus between 1935 to 2026. Source: [4]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ
ມັກອາໄສຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳຫຼັກ ແລະ ທີ່ທົ່ງພຽງນ້ຳຖ້ວມຮອດຂອງແມ່ນ້ຳສາຍໃຫຍ່ ແລະ ກະຈາຍຕົວຕາມລະດູການໄປຮອດທົ່ງພຽງທີ່ມີນ້ຳຖ້ວມຮອດ ແລະ ພື້ນທີ່ຊຸ່ມນ້ຳເພື່ອຫາອາຫານ ແລະ ລ້ຽງລູກ. [3]
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ພື້ນເມືອງ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ໃກ້ສູນພັນ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບັນຊີທີ່ II: ສະນິດພັນປະເພດຄຸ້ມຄອງ
ບັນຊີ NTFP
N/A
ບັນຊີໄມ້
N/A
ເນື່ອງຈາກເປັນສາຍພັນອົບພະຍົບທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ມີມູນຄ່າທາງການຄ້າ ເຊິ່ງມີຄວາມສ່ຽງເປັນພິເສດຕໍ່ໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ເກີດຂື້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈາກການໃຊ້ປະໂຫຍດຫຼາຍເກີນໄປ, ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ (ລວມທັງການປ່ຍນແປງຄຸນນະພາບນ້ຳ ແລະ ການໄຫຼຂອງນ້ຳ) ແລະ ການແຕກແຍກຂອງແຫຼ່ງນ້ຳ ເມື່ອພິຈາລະນາຈາກການຫຼຸດລົງຂອງເຂດກະຈາຍພັນ (ເກືອບຈະສູນພັນໄປຈາກແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ແລະ ແມ່ນ້ຳຂອງໃນໄທ) ການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນໃນອາດີດທີ່ບັນທຶກໄວ້ ແລະ ການຄາດຄະເນການຫຼຸດລົງໃນອານຄົດຈາກການໃຊ້ປະໂຫຍດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ການສູນເສຍແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການພັດທະນາເຂື່ອນໄຟຟ້າພະລັງງານນ້ຳທີ່ອາດເກີດຂື້ນໃນແມ່ນ້ຳຂອງສາຍຫຼັກ, ສາຍພັນນີ້ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າເປັນສາຍພັນທີ່ໃກ້ສູນພັນສູງສຸດ [3]. ປາຊະນິດນີ້ຈັດຢູ່ໃນບັນຊີທີ່ 2 ໃນສະຖານະພາບອານຸຮັກແຫ່ງຊາດລາວ. [5]
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ພືດປະດັບ, ອາຫານ
ອາຫານ: ປາຊະນິດນີ້ທີ່ຈັບໄດ້ຈາກທຳມະຊາດ ເຄີຍເປັນປາອາຫານທີ່ສຳຄັນໃນປະເທດໄທ, ລາວ, ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ. ປາຊະນິດນີ້ລວມທັງໄຂ ແລະ ລູກປາ ຖືກຈັບມາໃຊ້ປະໂຫຍດຫຼາຍ, ລູກປາເປັນທີ່ນິຍົມໃນການຄ້າປາເພື່ອຄວາມສວຍງາມ ຄືກັນ [3]. ມີການນຳໃຊ້ປະໂຫຍດຫາການປະມົງ (ເພື່ອເສດຖະກິດ), ການເພາະລ້ຽງສັດນ້ຳ (ການຄ້າຂາຍ) ແລະ ການສະແດງໂຊໃນຫໍພິໆຕະພັນສັດນ້ຳ (ພິພິຕະພັນສັດນ້ຳສາທາລະນະ). [1]
ການປູກ ການລ້ຽງ
ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ
ປາຊະນິດນີ້ໄດ້ຮັບການເພາະລ້ຽງຢ່າງແຜ່ຫຼາຍທ່ວທັງພູມມິພາກ. [3]
ລະດູການເກັບກູ້
ພຶກສະພາ, ມິຖຸນາ
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
ການລ້ຽງ:
ສະພາບໂດຍລວມ:
ສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເໝາະສົມ: ເປັນປານ້ຳຈືດ ທີອາໄສຢູ່ພື້ນ້ຳ ແລະ ພື້ນທີ່ມວນກະແສນ້ຳ.
ຄຸນນະພາບນ້ຳ: ຄ່າຄວາມເປັນກົດດ່າງ 6.5-7.5 pH, ຄ່າ dH 2–29, ອຸຫະພູມ 22 ຫາ 26 ອົງສາ.
ສະພາບອາກາດທີ່ເໝາະສົມ: ພົບເຂດຮ້ອນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [1]
ໂຮເຮືອນລ້ຽງ ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ການກຽມບໍອານຸບານ: ບໍ່ດິນ, ໂດຍທົ່ວໄປມີພື້ນທີ່ 1.000 ຫາ 5.000 ຕາແມັດ, ຈະຖືກກຽມໂດຍການເຮັດໃຫ້ແຫ້ງ (1-3 ວັນ ຂື້ນຢູ່ກັບລະດູການ) ແລະ ໃສ່ປູນຂາວ (1 ໂຕນ/ ເຮັກຕາ) ແລະ ເຕີມນ້ຳ, ນ້ຳທີ່ໃສ່ໃນບໍ່ອານຸບານຈະຖືກກອງຜ່ານຜ້າຕາຂາຍຖີ່ໆ ເພື່ອປ້ອງກັນສັດຕູຜູ້ລ່າ. [6]
ການໃຫ້ອາຫານ ແລະ ໂພຊະນາການ:
ການໃຫ້ອາຫານລູກປາ: ໃນຊ່ວງສອງອາທິດທຳອິດຈະໃຫ້ໄຂ່ແດງຕົ້ມ ແລະ ກາກຖົ່ວເຫຼືອງ 5 ຫາ 6 ຄັ້ງຕໍ່ວັນ ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງເລີ່ມໃຫ້ອາຫານເມັດສຳເລັດຮູບ. [6]
ອາຫານຕາມທຳມະຊາດ: ປາຊວາຍກິນພືດ ແລະ ສັດເປັນອາຫານ ໂດຍກິນສາຫຼ່າຍ, ພືດ, ແພຼງຕ່ອນສັດ ແລະ ແມງໄມ້, ໃນຂະນະທີ່ຕົວໃຫຍ່ກ່ວາຈະກິນໝາກໄມ້ ແລະ ປາອີກດ້ວຍ. [6]
ຂະບວນການປະສົມພັນ:
ການປະສົມພັນ: ພໍ່ແມ່ພັນປາຊວາຍທີ່ໂຕເຕັມໄວ ຈະຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ວາງໄຂ່ໃນໂຮງເຮືອນເພາະພັນ ໂດຍໃຊ້ HCG ຫຼື ສ່ວນປະສົມຂອງ HCG ແລະສານສະກັດຈາກຕ່ອມໃຕ້ສະໝອງ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວພໍ່ແມ່ພັນຕົວແມ່ຈະໄດ້ຮັບການສີດຮໍໂມນ 2-4 ຄັ້ງໃນຂະນະທີ່ຕົວຜູ້ຈະໄດ້ຮັບການສີດພຽງຄັ້ງດຽວ ໃນຂະນະດຽວກັນທີ່ຕົວແມ່ໄດ້ຮັບຢາ ການວາງໄຂ່ຈະດຳເນີນການເປັນຄູ່ດຽວ ຫຼື ເປັນກຸ່ມໃຫຍ່ ແລະ ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວພໍ່ແມ່ພັນຈະຖືກຮີດນ້ຳເຊື້ອແບບແຫ້ງ. [6]
ໄຂ່ຈະຖືກຝັກໃນກະໂຖຮູບຈວຍທີ່ເຮັດຈາກສະແຕນເລດ ຫຼື ແກ້ວ, ໂດຍມີກະແສນ້ຳໄຫຼຂື້ນເພື່ອຄົງສະພາບການລອຍຕົວ ຂື້ນຢູ່ກັບອຸນຫະພູມຂອງນ້ຳ. ການຟັກໄຂ່ຈະເກີດຂື້ນພາຍໃນ 22 ຫາ 24 ຊົ່ວໂມງ, ການດູດຊຶມອາຫານຈາກໄຂ່ແດງຕ້ອງໃຊ້ເວລາອີກ 24 ຊົ່ວໂມງ, ຕົວອອ່ນຈະຖືກຍ້າຍຈາກໂຮງຟັກໄຂ່ກ່ອນທີການດູດຊຶມໄຂ່ແດງຈະສິ້ນສຸດ. [6]
ການລ້ຽງລູກປາ ຈະດຳເນີນເປັນ 2 ຂັ້ນຕອນ ເພື່ອຫຼຸດຄວາມໜາແໜ້ນຂອງລູກປາ:
1. ໃນໄລ່ຍະທຳອິດ ລູກປາຈະຖືກປ່ອຍລົງບໍ່ໃນອັດຕາ 400-500 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ ກ່ອນທີ່ລູກປາຈະດູຊືມຈາກຖົງໄຂ່ແດງ, ໂດຍໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າລູກປາສາມາດເຂົ້າເຖິ່ງອາຫານຕາທຳມະຊາດ ແລະ ມີພື້ນທີ່ພຽງພໍ ເພື່ອຫຼຸດການກິນກັນເອງ ໃນໄລ່ຍະນີ້ ໂດຍຈະເຕີມນ້ຳເທົ່ານັ້ນ ແລະ ຈະບໍ່ປ່ຽນນ້ຳ ຍົກເວັ້ນຄຸນນະພາບນ້ຳເຊື່ອມໂຊມໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ເຮັດໃຫ້ປາເກີດຄວາມຄຽດ.
2. ຫຼັງຈາກຜ່ານໄປ 4 ອາທິດ ຫຼັງຈາກງົດອາຫານໄປ 24 ຊົ່ວໂມງ ບໍ່ອານຸບານປາຈະຖືກລະບາຍນ້ຳອອກບາງສ່ວນ (ເຫຼືອນ້ຳເລິກປະມານ 1 ສ່ວນສາມ) ແລະ ລູກປາທີ່ມີນ້ຳໜັກ 0,3-1 ກຼາມ ຈະຖືກຈັບໂດຍໃຊ້ມອງລາກ ແລະ ຍ້າຍໄປບ່ອນທີ່ກຽມໄວ້ອີກບໍ່ໜຶ່ງ ໂດຍປ່ອຍລົງໃນອັດຕາ 150-200 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [6]
ບໍ່ດິນ: ບໍ່ດິນໂດຍທົ່ວໄປມີຂະໜາດຕັ້ງແຕ່ 1.000 ຫາ 10.000 ຕາແມັດ, ມີການອອກແບບທີ່ລຽບງ່າຍ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ຕິດກັບ ຫຼື ໃກ້ແມ່ນ້ຳ ຫຼື ສາຂາຂອງແມ່ນ້ຳ, ຜູ້ຜະລິດຈະເຕີມອາກາດໃນບໍ່ ແລະ ປ່ຽນນ້ຳເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງໃນຊ່ວງໄລ່ຍະເວລາການລ້ຽງ ໂດຍການແລກປ່ຽນນ້ຳຂື້ນນ້ຳລົງ ແລະ ການສູບນ້ຳ ເຊິ່ງຊ່ວຍຫຼຸດກິ່ນຄາວ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຊີ້ປາຂາວຂື້ນ, ຄວາມໜາແໜ້ນທີ່ແນະນຳຄື 20 ຫາ 40 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ. [6]
ກະຊັງ: ກະຊັງຕາຂ່າຍຈະຕັ້ງຢູ່ຕາມແຄມແມ່ນ້ຳສາຍຫຼັກ ແລະ ມີຂະໜາດຕັ້ງແຕ່ 50 ຫາ 1.600 ຕາແມັດ, ໂດຍກະຊັງຂະໜາດໃຫຍ່ມັກຈະມີທີ່ພັກອາໄສອາໄສຢູ່ເໜືອນ້ຳ ກົງທີ່ລ້ຍງປາທີ່ກຳລັງຂະຫຍາຍຕົວໂດຍທົ່ວໄປຈະລ້ຽງໃນອັດຕາ 100-150 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ ໂດຍ. [6]
ສຸຂະພາບ ແລະ ສຸຂະອານາໄມ:
ພະຍາດ ແລະ ການປ້ອງກັນ:
• ການຕິດເຊື້ອຈາກພະຍາດກາຟາກ ລວມທັງ including Ichthyophthirius ແລະ Trichodina, ອາດເກີດຂື້ນໃນໄລ່ຍະລູກປາ ໂດຍທົ່ວໄປຈະຮັກສາໂດຍໃຊ້ຟໍມາລີນທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນ 15-20 ppt ເປັນເວລາ 30 ນາທີ ພ້ອມກັບການເຕີມອາກາດ ຕາມດ້ວຍການປ່ຽນນ້ຳ.
• ພະຍາດໃບໄມ້ໃນຕັບ (Clonorchis sinensis) ສາມາດຕິດເຊື້ອໃນປາໄດ້ໃນລະຫວ່າງການລ້ຽງ ການປ້ອງກັນໂດຍການກຽມຢ່າງລະອຽດຖີ່ຖ້ວນ ເປັນສິ່ງຈຳເປັນ ເນື່ອງຈາກການຮັກສາດ້ວຍຢາຕ້ອງໃຊ້ເວລາດົນ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປມີປະສິດທິພາບຕ່ຳ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [6]
ຊະນິດພັນໃນທຳມະຊາດ:
ສະພາບໂດຍລວມ:
ການອົບພະຍົບ: ປາຊວາຍເປັນປາແມ່ນ້ຳທີ່ອົບພະຍົບຍ້າຍຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສເປັນໄລຍະທາງໄກຫຼຍຮ້ອຍກິໂລ ລະຫວ່າງແຫຼ່ງຫຼົບໄພ ແລະ ແຫຼ່ງວາງໄຂ່ຕົ້ນນ້ຳກັບແຫຼ່ງຫາກິນ ແລະ ອະນຸບານລູກປາປາຍນ້ຳ. [6]
ວົງຈອນຊີວິດ: ວົງຈອນຊີວິດຂອວປາຊວາຍມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງຢ່າງໃກ້ຊິດກັບວົງຈອນນ້ຳຖ້ວມຈາກລະດູຝົນປະຈຳປີ ໂດຍການວາງໄຂ່ ຈະເກີດຂື້ນໃນເດືອນ ພຶດສະພາ ຫາ ມິຖຸນາ ໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນຂອງລະດູຝົນ. [6]
ການວາງໄຂ່: ປາຕົວແມ່ທີ່ໂຕເຕັມໄວ ເຊິ່ງມີນ້ຳໜັກປະມານ 10 ກິໂລກຼາມ ສາມາດວາງໄຂ່ໄດ້ຫຼາຍກ່ວາ 1 ລ້ານໜ່ວຍ, ພໍ່ແມ່ພັນໃນທຳມະຊາດມັກຈະວາງໄຂ່ປີລະສອງຄັ້ງ. ໄຂ່ມີລັກສະນະໜຽວ ແລະ ຖືກວາງໄວ້ເທິງຮາກຕົ້ນໄມ້ທີ່ໂລ່ງຕາມກະແສນ້ຳໄຫຼ. [6]
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການໃຊ້ປະໂຫຍດຫຼາຍເກີນໄປ ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ການປ່ຽນແປງຄຸນນະພາບນ້ຳ ແລະ ການໄຫຼ່ຂອງນ້ຳເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຫຼັກຕໍ່ສາຍພັນນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນທີ່ສະເໜີໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ອາດຂັດຂວາງວົງຈອນຊີວິດຂອງສາຍພັນນີ້ ເນື່ອງຈາກສາຍພັນນີ້ອາດຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບການໄຫຼ່ ແລະ ຄຸນນະພາບນ້ຳ ເພື່ອອຳນວນຄວາມສະດວກໃນການອົບພະຍົບ, ກະຕຸ້ນການວາງໄຂ່ ແລະ ສະໜັບສະໜູນການກະຈາຍພັນຂອງລູກປາ. [3]
ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ປັດຈຸບັນສາຍພັນນີ້ຫາຍາກໃນທຳມະຊາດ ໂດຍເຫຼືອພຽງປະຊາກອນທີ່ຫຼຸດລອດ ຫຼື ເຄິ່ງຖືກກັກຂັງເທົ່ານັ້ນ ເຖິ່ງວ່າປະຊາກອນໃນທຳມະຊາດຈະຫຼຸດລົງ ແຕ່ຍັງຄົງເປັນສາຍພັນທີ່ນິຍົມລ້ຽງ ແລະ ເພາະລ້ຽງສັດນ້ຳຢ່າງແພ່ຫຼາຍໃນໄທ, ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ໂດຍມີການຜະລິດຫຼາຍພັນໂຕນຕໍ່ປີ. [3]
ສະພາບໂດຍລວມ:
ສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເໝາະສົມ: ເປັນປານ້ຳຈືດ ທີອາໄສຢູ່ພື້ນ້ຳ ແລະ ພື້ນທີ່ມວນກະແສນ້ຳ.
ຄຸນນະພາບນ້ຳ: ຄ່າຄວາມເປັນກົດດ່າງ 6.5-7.5 pH, ຄ່າ dH 2–29, ອຸຫະພູມ 22 ຫາ 26 ອົງສາ.
ສະພາບອາກາດທີ່ເໝາະສົມ: ພົບເຂດຮ້ອນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [1]
ໂຮເຮືອນລ້ຽງ ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ການກຽມບໍອານຸບານ: ບໍ່ດິນ, ໂດຍທົ່ວໄປມີພື້ນທີ່ 1.000 ຫາ 5.000 ຕາແມັດ, ຈະຖືກກຽມໂດຍການເຮັດໃຫ້ແຫ້ງ (1-3 ວັນ ຂື້ນຢູ່ກັບລະດູການ) ແລະ ໃສ່ປູນຂາວ (1 ໂຕນ/ ເຮັກຕາ) ແລະ ເຕີມນ້ຳ, ນ້ຳທີ່ໃສ່ໃນບໍ່ອານຸບານຈະຖືກກອງຜ່ານຜ້າຕາຂາຍຖີ່ໆ ເພື່ອປ້ອງກັນສັດຕູຜູ້ລ່າ. [6]
ການໃຫ້ອາຫານ ແລະ ໂພຊະນາການ:
ການໃຫ້ອາຫານລູກປາ: ໃນຊ່ວງສອງອາທິດທຳອິດຈະໃຫ້ໄຂ່ແດງຕົ້ມ ແລະ ກາກຖົ່ວເຫຼືອງ 5 ຫາ 6 ຄັ້ງຕໍ່ວັນ ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງເລີ່ມໃຫ້ອາຫານເມັດສຳເລັດຮູບ. [6]
ອາຫານຕາມທຳມະຊາດ: ປາຊວາຍກິນພືດ ແລະ ສັດເປັນອາຫານ ໂດຍກິນສາຫຼ່າຍ, ພືດ, ແພຼງຕ່ອນສັດ ແລະ ແມງໄມ້, ໃນຂະນະທີ່ຕົວໃຫຍ່ກ່ວາຈະກິນໝາກໄມ້ ແລະ ປາອີກດ້ວຍ. [6]
ຂະບວນການປະສົມພັນ:
ການປະສົມພັນ: ພໍ່ແມ່ພັນປາຊວາຍທີ່ໂຕເຕັມໄວ ຈະຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ວາງໄຂ່ໃນໂຮງເຮືອນເພາະພັນ ໂດຍໃຊ້ HCG ຫຼື ສ່ວນປະສົມຂອງ HCG ແລະສານສະກັດຈາກຕ່ອມໃຕ້ສະໝອງ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວພໍ່ແມ່ພັນຕົວແມ່ຈະໄດ້ຮັບການສີດຮໍໂມນ 2-4 ຄັ້ງໃນຂະນະທີ່ຕົວຜູ້ຈະໄດ້ຮັບການສີດພຽງຄັ້ງດຽວ ໃນຂະນະດຽວກັນທີ່ຕົວແມ່ໄດ້ຮັບຢາ ການວາງໄຂ່ຈະດຳເນີນການເປັນຄູ່ດຽວ ຫຼື ເປັນກຸ່ມໃຫຍ່ ແລະ ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວພໍ່ແມ່ພັນຈະຖືກຮີດນ້ຳເຊື້ອແບບແຫ້ງ. [6]
ໄຂ່ຈະຖືກຝັກໃນກະໂຖຮູບຈວຍທີ່ເຮັດຈາກສະແຕນເລດ ຫຼື ແກ້ວ, ໂດຍມີກະແສນ້ຳໄຫຼຂື້ນເພື່ອຄົງສະພາບການລອຍຕົວ ຂື້ນຢູ່ກັບອຸນຫະພູມຂອງນ້ຳ. ການຟັກໄຂ່ຈະເກີດຂື້ນພາຍໃນ 22 ຫາ 24 ຊົ່ວໂມງ, ການດູດຊຶມອາຫານຈາກໄຂ່ແດງຕ້ອງໃຊ້ເວລາອີກ 24 ຊົ່ວໂມງ, ຕົວອອ່ນຈະຖືກຍ້າຍຈາກໂຮງຟັກໄຂ່ກ່ອນທີການດູດຊຶມໄຂ່ແດງຈະສິ້ນສຸດ. [6]
ການລ້ຽງລູກປາ ຈະດຳເນີນເປັນ 2 ຂັ້ນຕອນ ເພື່ອຫຼຸດຄວາມໜາແໜ້ນຂອງລູກປາ:
1. ໃນໄລ່ຍະທຳອິດ ລູກປາຈະຖືກປ່ອຍລົງບໍ່ໃນອັດຕາ 400-500 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ ກ່ອນທີ່ລູກປາຈະດູຊືມຈາກຖົງໄຂ່ແດງ, ໂດຍໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າລູກປາສາມາດເຂົ້າເຖິ່ງອາຫານຕາທຳມະຊາດ ແລະ ມີພື້ນທີ່ພຽງພໍ ເພື່ອຫຼຸດການກິນກັນເອງ ໃນໄລ່ຍະນີ້ ໂດຍຈະເຕີມນ້ຳເທົ່ານັ້ນ ແລະ ຈະບໍ່ປ່ຽນນ້ຳ ຍົກເວັ້ນຄຸນນະພາບນ້ຳເຊື່ອມໂຊມໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ເຮັດໃຫ້ປາເກີດຄວາມຄຽດ.
2. ຫຼັງຈາກຜ່ານໄປ 4 ອາທິດ ຫຼັງຈາກງົດອາຫານໄປ 24 ຊົ່ວໂມງ ບໍ່ອານຸບານປາຈະຖືກລະບາຍນ້ຳອອກບາງສ່ວນ (ເຫຼືອນ້ຳເລິກປະມານ 1 ສ່ວນສາມ) ແລະ ລູກປາທີ່ມີນ້ຳໜັກ 0,3-1 ກຼາມ ຈະຖືກຈັບໂດຍໃຊ້ມອງລາກ ແລະ ຍ້າຍໄປບ່ອນທີ່ກຽມໄວ້ອີກບໍ່ໜຶ່ງ ໂດຍປ່ອຍລົງໃນອັດຕາ 150-200 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [6]
ບໍ່ດິນ: ບໍ່ດິນໂດຍທົ່ວໄປມີຂະໜາດຕັ້ງແຕ່ 1.000 ຫາ 10.000 ຕາແມັດ, ມີການອອກແບບທີ່ລຽບງ່າຍ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ຕິດກັບ ຫຼື ໃກ້ແມ່ນ້ຳ ຫຼື ສາຂາຂອງແມ່ນ້ຳ, ຜູ້ຜະລິດຈະເຕີມອາກາດໃນບໍ່ ແລະ ປ່ຽນນ້ຳເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງໃນຊ່ວງໄລ່ຍະເວລາການລ້ຽງ ໂດຍການແລກປ່ຽນນ້ຳຂື້ນນ້ຳລົງ ແລະ ການສູບນ້ຳ ເຊິ່ງຊ່ວຍຫຼຸດກິ່ນຄາວ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຊີ້ປາຂາວຂື້ນ, ຄວາມໜາແໜ້ນທີ່ແນະນຳຄື 20 ຫາ 40 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ. [6]
ກະຊັງ: ກະຊັງຕາຂ່າຍຈະຕັ້ງຢູ່ຕາມແຄມແມ່ນ້ຳສາຍຫຼັກ ແລະ ມີຂະໜາດຕັ້ງແຕ່ 50 ຫາ 1.600 ຕາແມັດ, ໂດຍກະຊັງຂະໜາດໃຫຍ່ມັກຈະມີທີ່ພັກອາໄສອາໄສຢູ່ເໜືອນ້ຳ ກົງທີ່ລ້ຍງປາທີ່ກຳລັງຂະຫຍາຍຕົວໂດຍທົ່ວໄປຈະລ້ຽງໃນອັດຕາ 100-150 ຕົວຕໍ່ຕາແມັດ ໂດຍ. [6]
ສຸຂະພາບ ແລະ ສຸຂະອານາໄມ:
ພະຍາດ ແລະ ການປ້ອງກັນ:
• ການຕິດເຊື້ອຈາກພະຍາດກາຟາກ ລວມທັງ including Ichthyophthirius ແລະ Trichodina, ອາດເກີດຂື້ນໃນໄລ່ຍະລູກປາ ໂດຍທົ່ວໄປຈະຮັກສາໂດຍໃຊ້ຟໍມາລີນທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນ 15-20 ppt ເປັນເວລາ 30 ນາທີ ພ້ອມກັບການເຕີມອາກາດ ຕາມດ້ວຍການປ່ຽນນ້ຳ.
• ພະຍາດໃບໄມ້ໃນຕັບ (Clonorchis sinensis) ສາມາດຕິດເຊື້ອໃນປາໄດ້ໃນລະຫວ່າງການລ້ຽງ ການປ້ອງກັນໂດຍການກຽມຢ່າງລະອຽດຖີ່ຖ້ວນ ເປັນສິ່ງຈຳເປັນ ເນື່ອງຈາກການຮັກສາດ້ວຍຢາຕ້ອງໃຊ້ເວລາດົນ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປມີປະສິດທິພາບຕ່ຳ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [6]
ຊະນິດພັນໃນທຳມະຊາດ:
ສະພາບໂດຍລວມ:
ການອົບພະຍົບ: ປາຊວາຍເປັນປາແມ່ນ້ຳທີ່ອົບພະຍົບຍ້າຍຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສເປັນໄລຍະທາງໄກຫຼຍຮ້ອຍກິໂລ ລະຫວ່າງແຫຼ່ງຫຼົບໄພ ແລະ ແຫຼ່ງວາງໄຂ່ຕົ້ນນ້ຳກັບແຫຼ່ງຫາກິນ ແລະ ອະນຸບານລູກປາປາຍນ້ຳ. [6]
ວົງຈອນຊີວິດ: ວົງຈອນຊີວິດຂອວປາຊວາຍມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງຢ່າງໃກ້ຊິດກັບວົງຈອນນ້ຳຖ້ວມຈາກລະດູຝົນປະຈຳປີ ໂດຍການວາງໄຂ່ ຈະເກີດຂື້ນໃນເດືອນ ພຶດສະພາ ຫາ ມິຖຸນາ ໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນຂອງລະດູຝົນ. [6]
ການວາງໄຂ່: ປາຕົວແມ່ທີ່ໂຕເຕັມໄວ ເຊິ່ງມີນ້ຳໜັກປະມານ 10 ກິໂລກຼາມ ສາມາດວາງໄຂ່ໄດ້ຫຼາຍກ່ວາ 1 ລ້ານໜ່ວຍ, ພໍ່ແມ່ພັນໃນທຳມະຊາດມັກຈະວາງໄຂ່ປີລະສອງຄັ້ງ. ໄຂ່ມີລັກສະນະໜຽວ ແລະ ຖືກວາງໄວ້ເທິງຮາກຕົ້ນໄມ້ທີ່ໂລ່ງຕາມກະແສນ້ຳໄຫຼ. [6]
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົ່ມຂູ່: ການໃຊ້ປະໂຫຍດຫຼາຍເກີນໄປ ການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ການປ່ຽນແປງຄຸນນະພາບນ້ຳ ແລະ ການໄຫຼ່ຂອງນ້ຳເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຫຼັກຕໍ່ສາຍພັນນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນທີ່ສະເໜີໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ອາດຂັດຂວາງວົງຈອນຊີວິດຂອງສາຍພັນນີ້ ເນື່ອງຈາກສາຍພັນນີ້ອາດຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບການໄຫຼ່ ແລະ ຄຸນນະພາບນ້ຳ ເພື່ອອຳນວນຄວາມສະດວກໃນການອົບພະຍົບ, ກະຕຸ້ນການວາງໄຂ່ ແລະ ສະໜັບສະໜູນການກະຈາຍພັນຂອງລູກປາ. [3]
ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ປັດຈຸບັນສາຍພັນນີ້ຫາຍາກໃນທຳມະຊາດ ໂດຍເຫຼືອພຽງປະຊາກອນທີ່ຫຼຸດລອດ ຫຼື ເຄິ່ງຖືກກັກຂັງເທົ່ານັ້ນ ເຖິ່ງວ່າປະຊາກອນໃນທຳມະຊາດຈະຫຼຸດລົງ ແຕ່ຍັງຄົງເປັນສາຍພັນທີ່ນິຍົມລ້ຽງ ແລະ ເພາະລ້ຽງສັດນ້ຳຢ່າງແພ່ຫຼາຍໃນໄທ, ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ໂດຍມີການຜະລິດຫຼາຍພັນໂຕນຕໍ່ປີ. [3]
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | 15.8 | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | Vitamin A 8.53 μg |
| ແຮ່ທາດ | N/A | Calcium 80.1 mg; Iron 0.463 mg and Zinc 0.6 mg |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
[1] iNaturalist. [Online]. Uploaded in December 2020 by Chien Lee. Available: https://www.inaturalist.org/observations/66459929. [Accessed: April 28, 2026]
[2] iNaturalist. [Online]. Uploaded in February 2023 by dettol. Available: https://www.inaturalist.org/observations/148625360. [Accessed: April 28, 2026]
[3] iNaturalist. [Online]. Uploaded in December 2023 by Liu Guangyu. Available: https://www.inaturalist.org/observations/194415288. [Accessed: April 28, 2026]
[2] iNaturalist. [Online]. Uploaded in February 2023 by dettol. Available: https://www.inaturalist.org/observations/148625360. [Accessed: April 28, 2026]
[3] iNaturalist. [Online]. Uploaded in December 2023 by Liu Guangyu. Available: https://www.inaturalist.org/observations/194415288. [Accessed: April 28, 2026]
ອ້າງອິງ
[1] U.S. Fish and Wildlife Service, “Ecological Risk Screening Summary: Striped Catfish (Pangasianodon hypophthalmus),” Feb. 2011, revised Jan. 2018. [Online]. Available: https://www.fws.gov/sites/default/files/documents/Ecological-Risk-Screening-Summary-Striped-Catfish.pdf. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[2] FishBase, “Pangasianodon hypophthalmus summary page.” [Online]. Available: https://www.fishbase.se/summary/Pangasianodon-hypophthalmus. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[3] International Union for Conservation of Nature, “IUCN Red List of Threatened Species: Species ID 180689.” [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/180689/7649971. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility, “GBIF Backbone Taxonomy: Species 2340714.” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/2340714. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[5] Pha Khao Lao, “ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍ ການ…,” Pha Khao Lao, [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d-%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%ae%e0%ba%b1/. [Accessed: Apr. 29, 2026].
[6] Food and Agriculture Organization of the United Nations, Title of document not specified, FAO, [Online]. Available: https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/40ca4f4a-fc6d-4947-974a-dc86d1ed71bc/content. [Accessed: Apr. 29, 2026].
[2] FishBase, “Pangasianodon hypophthalmus summary page.” [Online]. Available: https://www.fishbase.se/summary/Pangasianodon-hypophthalmus. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[3] International Union for Conservation of Nature, “IUCN Red List of Threatened Species: Species ID 180689.” [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/180689/7649971. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[4] Global Biodiversity Information Facility, “GBIF Backbone Taxonomy: Species 2340714.” [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/2340714. [Accessed: Apr. 28, 2026].
[5] Pha Khao Lao, “ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍ ການ…,” Pha Khao Lao, [Online]. Available: https://phakhaolao.la/resource/%e0%ba%82%e0%bb%8d%e0%bb%8d%e0%bb%89%e0%ba%95%e0%ba%bb%e0%ba%81%e0%ba%a5%e0%ba%bb%e0%ba%87%e0%ba%a7%e0%bb%88%e0%ba%b2%e0%ba%94%e0%bb%89%e0%ba%a7%e0%ba%8d-%e0%ba%81%e0%ba%b2%e0%ba%99%e0%ba%ae%e0%ba%b1/. [Accessed: Apr. 29, 2026].
[6] Food and Agriculture Organization of the United Nations, Title of document not specified, FAO, [Online]. Available: https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/40ca4f4a-fc6d-4947-974a-dc86d1ed71bc/content. [Accessed: Apr. 29, 2026].
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
ສົມພັນ ພິລາວົງ
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
,