ເລກລຳດັບທີ: 1087
ລະດັບການຮວບຮວມຂໍ້ມູນ: ຂໍ້ມູນລະອຽດ
ປັບປູງຄັ້ງລ່າສຸດ: 2026-04-28
ປາສູດຂິດ
Hampala Barb
Hampala macrolepidota Kuhl & Van Hasselt, 1823
ສັດ
ປາ
 
1 / 5
Image 1
2 / 5
Image 2
3 / 5
Image 3
4 / 5
Image 4
5 / 5
Image 5
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
ອະນຸກົມວິຖານ
ຊື່ສະກຸນ
Cyprinidae
ຊື່ພ້ອງ
Barbus hampal Günther, 1868
Barbus macrolepidotus (Valenciennes, 1842)
Capoeta macrolepidota Valenciennes, 1842
Hampala macrolepidota (Valenciennes, 1842)
Heterolenciscus jullieni Sauvage, 1874
Heteroleuciscus jullieni Sauvage, 1874
ຊະນິດໃກ້ຄຽງ
ປາສູດຈ້ຳ/ Eye-spot Barb
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ປາຊະນິດມີຮູບຮ່າງລຳຕົວຮຽວຍາວ (ຮຽວຍາວທັງດ້ານຫົວ ແລະ ຫາງ ເໝາະສົມສຳຫຼັບລອຍນ້ຳໄດ້ໄວ) ມີກ້ານຄີຫຼັງອອ່ນ 11 ກ້ານ ແລະ ຄີກົ້ນອອ່ນ 8 ເສັ້ນ (ສ່ວນຮອງຮັບຄີທີ່ຍືດຍຸນໄດ້).
ໃນປາໂຕເຕັມໄວ ຈະມີແຖບສີດຳຢູ່ລະຫວ່າງຄີຫຼັງ ແລະ ຄີຂ້າງ ແລະ ຄີຫາງມີສີສົ້ມຫາສີແດງ ໂດຍມີແຖບສີດຳຍາວຕາມຂອບກີບ, ປານ້ອຍມັກຈະມີແຖບແນວຕັ້ງເພີ່ມເຕີມບໍລິເວນໂຄນຄີຫາງ (ບໍລິເວນກ່ອນຮອດຄີຫາງ) ແລະ ມີເຄື່ອງໝາຍສຳຮູບຍົດນ້ຳບໍລເວນແກ້ມ, ໜວດ (ໂຄງສ້າງຄ້າຍໜວດໃກ້ປາກ) ຈະຍາວກ່ວາຄວາມກວ້າງຂອງຕາ.
ຕາຈະຢູ່ດ້ານເທິງຂອງຫົວ ແລະ ມີຮ່ອງແນວຕັ້ງຕາມໃຕ້ຫົວທີທອດາວໄປຮອດດ້ານຫຼັງປາກ, ເຍື່ອເຫງືອກ (ແຜ່ນປິດເຫງືອກ) ເຊື່ອມຕໍ່ກັນ ແລະ ແຍກກັນ.
ຂະໜາດ: ຄວາມຍາວສູງສຸດ 70 ຊມ, ຄວາມຍາວທົ່ວໄປ 35 ຊມ (ຄວາມຍາວແຕ່ຈະງອຍປາກຮອດປາຍຫາງ).
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1], [2]
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
Native to Brunei Darussalam; Cambodia; Indonesia (Kalimantan, Sumatera, Jawa); Lao People's Democratic Republic; Malaysia (Sarawak, Peninsular Malaysia, Sabah); Thailand; Viet Nam. [3]

Global distribution of Hampala macrolepidota between 1877 to 2026. Source: [4]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກເໜືອ, ເຂດພູສູງສາຍພູຫຼວງ ແລະ ເຂດພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງ, ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ເຂດລຽບແມ່ນ້ຳຂອງພາກໃຕ້, ເຂດສາຍພູຫຼວງພາກກາງ
ຂໍ້ມູນຈາກ GBIF ບັນທຶກເຂດກະຈາຍພັນຂອງປາຊະນິດນີ້ໃນອັດຕະປື (ມ. ສານໄຊ), ເຊກອງ (ມ. ລະມາມ), ນະຄອນລວງວຍງຈັນ (ມ. ໄຊທານີ ແລະ ມ. ປາກງຶມ, ນ້ຳງຶມ), ວຽງຈັນ (ນ້ຳຫຼີກ), ຈຳປາສັກ (ມ. ມຸນລະປະໂມກ, ມ. ໂຂງ ແລະ ມ. ປະທຸມພອນ) ແລະ ບໍແກ້ວ (ມ. ຫ້ວຍຊາຍ). [4]
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ, ທະເລສາບ ແລະ ສະນ້ຳ, ໜອງບຶງ ແລະ ດິນຖານຕົມ, ທົ່ງນາ
ປາຊະນິດນີ້ສ່ວນໃຫຍ່ພົບໃນແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານໃສ່ທີ່ມີນ້ຳໄຫຼ່ ແລະ ພື້ນເປັນຊາຍ ຫຼື ຂີ້ຕົມ, ຍົກເວັນແຫຼ່ງນ້ຳເປັນສ່ວນໃຫຍ່ຍົກເວັ້ນຫ້ອຍນ້ຳຂະໜາດນ້ອຍ, ກະແສນ້ຳໄຫຼ່ແຮງ ແລະ ໜອງນ້ຳຕື້ນ. ເປັນສາຍພັນທີ່ມີການອົບພະຍົບ ອາດຈະອົບພະຍົບເຂົ້າໃນປ່າທີ່ຖືກນນ້ຳຖ້ວມໄດ້ ໂດຍປາສູດຂິດພົບໄດ້ທົ່ວໄປໃນແມ່ນ້ຳຂອງຕອນໃຕ້ [3]. ແຕ່ກໍ່ສາມາດພົບໃກ້ ລື ເຂດລຳທານທີ່ຢູ່ຕາມເນີນພູ [5]. ປາສູດຂິດ ເຊິ່ງເປັນປາຊະນິດໜຶ່ງໃນແມ່້ຳຂອງ ມັກພບົນແມ່ນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີກະແສນ້ຳຫຼ່ຊ້າ, ທະເລຊາບ, ໜອງນ້ຳ ແລະ ອ່າງເກັບນ້ຳ. [6]
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
ພື້ນເມືອງ
ຮຸກຮານ
ບໍ່ຮຸກຮານ
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
ບໍ່ຖືກລະບຸໃນບັນຊີປະເພດໃດ
ບັນຊີ NTFP
N/A
ບັນຊີໄມ້
N/A
ປາຊະນິດນີ້ມີການກະຈາຍພັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ປັດຈຸບັນຍັງບໍ່ພົບໄພຂົ່ມຂູ່ໃນວົງກວ້າງ ເຖິ່ງວ່າຈະຕ້ອງການກນສຶກສາເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບແນວໂນ້ມປະຊາກອນ ແລະ ແຮງກົດດັນທີ່ອາດເກີດຂື້ນກໍຕາມ, ສາຍພັນນີ້ໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າມີຄວາມສ່ຽງຕ່ຳ. [3]
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ອາຫານ
ອາຫານ: ປາຊະນິດນນີ້ໃຊ້ເປັນອາຫານ ແລະ ລວມທັງມີການປະມົງເຊີງທຸລະກິດ ແລະ ໃນທ້ອງມີການຈຳນ່າຍທັງແບບສົດ ແລະ ແບບແປຮູບ, ພົບເຫັນໄດ້ທົ່ວໄປໃນຕະຫຼາດ ແລະ ມີຄວາມສຳຄັນທາງເສດຖະກິດ [3]. ປາຊະນິດສາມາດນຳມາປຸ່ງເປັນລາບປາໄດ້ ແລະ ເປັນປາທີ່ເປັນອາຫານສຳຄັນທາງເສດຖະກິດ. [1]
ການປູກ ການລ້ຽງ
ຊະນິດທຳມະຊາດ
ລະດູການເກັບກູ້
ມິຖຸນາ, ກໍລະກົດ, ສິງຫາ, ກັນຍາ
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ໄພຂົມຂູ່: ມີແນວໂນ້ມວ່າປາຊະນິດນີ້ຈະໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນໃນບາງສ່ວນຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ເນື່ອງຈາກມົນສະພາວະ ແລະ ການຫາປາຫຼາຍເກີນໄປ, ເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ບໍ່ຄາດຄິດວ່າການຫຼຸດລົງດັງກ່າວຈະສົ່ງຜົນກະທົບຢ່າງມີໄລ່ຍະສຳຄັນຕໍ່ປະຊາກອນໂດຍລວມຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ. [3]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ມີຂໍ້ມູນໜ້ອຍຫຼາຍກ່ຽວກັບປະຊາກອນ ແລະ ແນວໂນ້ມ ແຕ່ຄ້າຍເໝືອນວ່າສາຍພັນນີ້ຈະມີຈຳນວນຫຼາຍພາຍໃນຂອບເຂດກນກະຈາຍພັນ. [3]

ການເກັບກູ້ແບບຍືoຍົງ:
ຈຳເປັນຕ້ອງມີການສຶກສາກ່ຽວກັບການກະຈາຍພັນ, ໄພຂົ່ມຂູ່ ແນໂນ້ມປະຊາກອນ ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ນິເວດວິທະຍາຂອງສາຍພັນນີ້ ເນື່ອງຈາກມີຊ່ງກະຈາຍພັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ຈຶ່ງມີແນ້ວໂນ້ມທີ່ຈະພົບສາຍພັນນີ້ໃນພື້ນທີ່ຄຸ້ມຄອງຢ່າງນ້ອຍໜຶ່ງແຫ່ງ. [3]
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
ສານອາຫານ /100g ໝາຍເຫດ
ໂປຣຕີນ 18.6 N/A
ຄາໂບໄຮເດຣດ N/A N/A
ໄຂມັນ N/A N/A
ວິຕາມິນ N/A Vitamin A 61.9 μg
ແຮ່ທາດ N/A Calcium 132mg; Iron 1.72 mg; and Zinc 1.11 mg.
ເສັ້ນໄຍ N/A N/A
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
[1] iNaturalist [Online]. Uploaded on November 2025 by Andaman Kaosung. Available: https://www.inaturalist.org/observations/324845812. [Accessed 27 April 2026].
[2] iNaturalist [Online]. Uploaded on August 2023 by Tse Chung Yi. Available: https://www.inaturalist.org/observations/180790911. [Accessed 27 April 2026].
[3] iNaturalist [Online]. Uploaded on July 2023 by Tse Chung Yi. Available: https://www.inaturalist.org/observations/175049255. [Accessed 27 April 2026].
[4] iNaturalist [Online]. Uploaded on July 2024 by H.T.Cheng. Available: https://www.inaturalist.org/observations/226725707. [Accessed 27 April 2026].
ອ້າງອິງ
[1] “Kasoop khap (Hampala dispar),” FishBase. [Online]. Available: https://fishbase.se/summary/SpeciesSummary.php?ID=4803&AT=Kasoop+khap. [Accessed: Apr. 27, 2026].
[2] “Hampala macrolepidota,” Aquarium Glaser. [Online]. Available: https://www.aquariumglaser.de/en/08-carp-like-fishes-2-barbs-minnows-carps-goldfish-etc/hampala_macrolepidota_en/. [Accessed: Apr. 27, 2026].
[3] “International Union for Conservation of Nature Red List of Threatened Species: Species 181255,” IUCN Red List. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/181255/1714119. [Accessed: Apr. 27, 2026].
[4] “Hampala macrolepidota,” GBIF. [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/2367430. [Accessed: Apr. 27, 2026].
[5] “Hampala macrolepidota, 49 mm SL, Lower Shing Mun Reservoir,” ResearchGate. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/figure/Hampala-macrolepidota-49-mm-SL-Lower-Shing-Mun-Reservoir_fig3_368712633. [Accessed: Apr. 27, 2026].
[6] “Fishes of the Mekong Basin of Laos,” Nagao Natural Environment Foundation. [Online]. Available: https://www.nagaofoundation.or.jp/e/publication/e-book/mekongfishes/book/index.html#target/page_no=140. [Accessed: Apr. 27, 2026].
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
Duangkhae Keonoy
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
,