ປາກະໂຫ ( Giant Carp)

Cyprinidae

ປາຊະນິດນີ້ເປັນປາຕະກຸນ Cyprinidae ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນແມ່ນໍ້າຂອງ, ມີລາຍງານວ່າສາມາດຂະຫຍາຍຕົວໄດ້ຍາວຮອດ 3 ມ, ທີ່ໜ້າສັງເກດຄື ມີຫົວຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ລຳຕົວຂ້ອນຂ້າງເລິກ. ມີຄີຫຼັງມີ 9 ເສັ້ນ ແລະ ມີແຂ້ວໃນຄໍຫອຍ 4 ເຫຼັ້ມເປັນແຖວດຽວໃນແຕ່ລະດ້ານ.
ຂະໜາດ: 250 ຊມ SL (ຄວາມຍາວແຕ່ຈະງອຍປາກຮອດປາຍຫາງ).
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: [1]

Native to Cambodia; Lao People's Democratic Republic; Thailand; Viet Nam. [2]

Global distribution of Catlocarpio siamensis between 1934 to 2026. Source: [3]

ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳທານ

ພື້ນເມືອງ

ບໍ່ຮຸກຮານ

ໃກ້ສູນພັນສູງສຸດ

ບັນຊີທີ່ I: ຊະນິດພັນປະເພດຫວງຫ້າມ

ບັນຊີ I (ຫາຍາກ / ໃກ້ສູນພັນ / ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ)

N/A

ພືດປະດັບ
ອາຫານ

ອາຫານ ແລະ ການລ້ຽງເພື່ອຄວາມສວຍງາມ: ປາກະໂຫ້ເປັນອາຫານທີ່ສຳຄັນໃນໄທ, ລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ, ມີການໃຊ້ປະໂຫຍດຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນການປະມົງທາງການຄ້າ ແລະ ການລ້ຽງເປັນສັດນ້ຳ ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ພົບປາຂະໜາດນ້ອຍໃນຕະຫຼາດປາເພື່ອຄວາມສວຍງາມ. [2]

ປູກ ແລະ ທຳມະຊາດ

N/A

ສະພາບໂດຍລວມ:
ໃນບໍ່ເພາະພັນປາສາມາດປ່ອຍປາທີ່ມີນ້ຳໜັກ 5 ຫາ 20 ກລ ທີ່ມີຄວາມໜາແໜ້ນ 1 ຕົວຕໍ່ 80 ຫາ 160 ຕາແມັດ. [4]

ໂຮງເຮືອນລ້ຽງ ຫຼື ທີ່ຢູ່ອາໄສ:
ເຕັກນິກການລ້ຽງລູກປາ: ລູກປາສາມາດລ້ຽງໄດ້ໃນບໍ່ທີ່ມີເຮືອນຮົ່ມ ຫຼື ໃນບໍ່ທີ່ກຽມໄວ້ໂດຍຕົງ ກ່ອນປ່ອຍລູກປາລງບໍ່ ຕ້ອງລະບາຍນ້ຳ ໂດຍເຮັດໃຫ້ແຫ້ງ ແລະ ຫວ່ານປູນຂາວໃນອັດຕາ 0.06 ກິໂລ/ຕາແມັດ ຫຼັງຈາກນັ້ນ2 ຫາ 3 ວັນ ຈະໃສ່ຝຸ່ນຄອກຂີ້ໄກ່ ຫຼື ຝຸ່ນຄອກຂີ້ງົວໃນອັດຕາ 0.25 ຫາ 0.38 ກິໂລ/ຕາແມັດ. ຈາກນັ້ນເຕີ່ມນ້ຳລົງໃສນບໍ່ທີ່ໃສ່ຝຸ່ນແລ້ວໃຫ້ເລິກປະມານ 0.5 ມ, ໂດຍໃຊ້ຕາຂ່າຍໄນລອນລະອຍດກັ້ນ ເພື່ອປ້ອງກັນແມງໄມ້ ແລະ ປ້ອງກັນປາທຳມະຊາດເຂົ້າມາ, ການເສີມດ້ວຍຢູເຣຍ ແລະ ທິບເປິນຊູເປີຟອສເຟສ (triple superphosphate) ໃນອົດຕາ 3 ຫາ 5 ກຼາມ/ຕາແມັດ ຈະຊ່ວຍເພີ່ມການຜະລິດອາຫານຕາມທຳມະຊາດ ເມື່ອນ້ຳໃນບໍ່ອະນຸບານປ່ຽນເປັນສີຂຽວ ເມື່ອລູກປາມີອາຍຸ 3 ຫາ 5 ວັນສາມາດນຳມາປ່ອຍລົງໄດ້, ຄວາມນາແໜ້ນຂອງການປ່ອຍຂື້ນຢູ່ກັບຄຸນນະພາບນ້ຳ ແລະ ຂະໜາດຂອງລູກປາໃນຂະນະທີ່ປ່ອຍ ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວລູກປາອາຍຸ 3 ວັນຈະຖືກປ່ອຍໃນອັດຕາ 500 ຫາ 1.000 ຕົວ/ຕາແມັດ. [4]

ການໃຫ້ອາຫານ ແລະ ໂພຊະນາການ:
ສຳຫຼັບລູກປາ: ປາຕົວອອ່ນຈະໄດ້ຮັບອາຫານເປັນໄຂ່ແດງຕົ້ມສຸກໃນຊ່ວງ 4 ຫາ 5 ວັນແລກຫຼັງຈາກປ່ອຍລົງບໍ່ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຮັບຮຳເຂົ້າທີ່ລະອຽດ, ໄຮນ້ຳ ຫຼື ສວ່ນປະສົມປາປົ່ນແຫ້ງ ແລະ ຮຳເຂົ້າ ຫຼັງຈາກ 30 ວັນ, ອັດຕາການລອດຊີວິດໂດຍທົ່ວໄປຈະຢູ່ທີ່ປະມານ 20 %. [4]
ອາຫານຕາມທຳມະຊາດ: ປາກະໂຫ້ມັກກິນສາຫຼ່າຍ, ແພຼງຕ່ອນພືດ ແລະ ມາກໄມ້ ຂອງພືດບົກທີ່ຖືກນ້ຳຖ້ວມ. Eung (1995) ມີການລາຍງານວ່າປາກະໂຫ້ຈະບໍ່ກິນອາຫານຫາກຖືກລົບກວນໃນບໍ່ ຫຼື ໜອງ, ປາຊະນິດນີ້ຍັງກິນປາແຫ້ງ, ສາລີ, ຖົ່ວເຫຼືອງ, ຖົ່ວຂຽວ ແລະ ຮຳເຂົ້າອີກດວ້ຍ. ປາພໍ່ແມ່ພັນຈະໄດ້ຮັບອາຫານໃນອັດຕາຮ້ອຍລະ 2 ຂອງນ້ຳໝັກຕົວຕໍ່ວັນ ໂດຍໃຊ້ເມັດອາຫານ ຫຼື ອາຫານສູດສຳເລັດຮູບທີ່ມີໂປຣຕີນຮ້ອຍລະ 40. [4]

ຂະບວນການປະສົມພັນ:
ການສັງເກດໄລຍະການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງໄວສືບພັນ: ໃນປາໂຕແມ່ມີຕົວບົ່ງຊີ້ພາຍນອກ ເຊັ່ນ ທ້ອງທີ່ໃຫຍ່ ແລະ ນິ້ມ, ມີຕິ່ງອາໄວຍະວະສືບພັນທີ່ບວມ ສາມາດໃຊ້ໃນການກຳນົດຄວາມສົມບູນໄດ້. ໃນເພດຜູ້ ການກົດເບົາໆ ບໍລິເວນທ້ອງຈະເຮັດໃຫ້ນ້ຳເຊື້ອໄຫຼ່ອອກມາ ເຊິ່ງເປັນການຍືນຍັນ ຄວາມພ້ອມໃນການສືບພັນ. [4]
ເຕັກນິກການປະສົມພັນ: ການກະຕຸ້ນການວາງໄຂ່ຂອງປາກະໂຫ້ ມີປະສິດທິພາບສູງ ໂດຍໃຊ້ການສີດ GnRHa ພຍງຄັ້ງດຽວຮ່ວມກັບ Domperidone ແລະ ສານສະກັດຈາກຕ່ອມໃຕ້ສະໝອງ. [4]
ການກະຕຸ້ນການວາງໄຂ່: ເພື່ອຊັກນຳການວາງໄຂ່ໃນປາກະໂຫ້ ພໍ່ແມ່ພັນຈະຖືກສີກດວ້ຍສານສະກັດຈາກມຕ່ອມໃຕ້ສະໝອງ (PG) ແລະ ຮໍໂມນ (HCG) ໃນປະລິມານ 0.8 ຫາ 1.0 PG/ໂຕ ບວກ 100 IU HCG/ກກ, ຕາມດ້ວຍ PG 1.8 ຫາ 2.0/ໂຕ ບວກ HCG 200 ຫາ 500 IU ຕໍ່ກິໂລກຼາມໃນເວລາ 8 ຊົ່ວໂມງ, ປາສາມາດຮີດໄຂ່ໄດ້ 4 ຫາ 6 ຊົ່ວໂມງຫຼັງຈາກສີດຄັ້ງທີ່ສອງ ຕົວຜູ້ຈະໄດ້ຮັບການສີດ PG ພຍງຄັ້ງດຽວ (0.5–1.0 PG/ໂຕ) ໃນເວລາດຽວກັບການສີຄັ້ງທີ່ສອງໃນຕົວແມ່. ໄຂ່ທີ່ເປັນສີເຫຼືອງອອ່ນຫາສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ ແລະ ລອຍນ້ຳໄດ້ເລັກນ້ອຍ, ມີຂະໜາດເສັ້ນຜ່າສູນກາງປະມານ 1 ມມ ໃນຕອນທຳອິດ ຫຼັງຈາກດູດຊັບນ້ຳແລ້ວ ໄຂ່ຈະບວມຂື້ນໂດຍມີຂະໜາດປະມານ 3 ມມ. [4]
ການຟັກໄຂ່: ຫຼັງຈາກປະສົມພັນແລ້ວໄຂ່ຈະຟັກພາຍໃນ 11 ຫາ 13 ຊົ່ວໂມງ ທີອຸ່ນຫະພູມ 28 ຫາ 29 ອົງສາ, ໄຂ່ສາມາດຟັກໄດ້ໃນໂຖ, ອ່າງຊີເມັນ ຫຼື ກະຊັງ (ຕາຂ່າຍທີ່ແຂວນຢູໃນນ້ຳສຳຫຼັບລ້ຽງໄຂ່ ແລະ ຕົວອອ່ນ) ໂດຍຕ້ອງມີອັດຕາການໄຫຼ່ຂອງນ້ຳສູງ ຫຼື ມີການເຕີມອອັກຊີເຈນເລັກນ້ອຍ. [4]

ສະພາບໂດຍລວມ:
ໃນທຳມະຊາດປາທີ່ວາງໄຂສາມາດມີນ້ຳໜັກຕົວໄດ້ຮອດ 60 ກິໂລກຼາມ ໂດຍທົ່ວໄປຕົວແມ່ຈະມີຂະໜາດໃຫຍ່ກວ່າຕົວຜູ້ ແລະ ໃນຊ່ວງລະດູການວາງໄຂ່ ທ້ອງຂອງຕົວແມ່ຈະໂປງພອງກວ່າຕົວຜູ້ຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ. [4]
ໃນທຳມະຊາດ ແຕ່ລະຕົວສາມາດມີນ້ຳໜັກຮອດ 2 ຫາ 4 ກິໂລ ພາຍໃນ 8 ເດືອນ ຄວາມຍາວສູງສຸດທີ່ບັນທຶກໄວ້ຄືປະມານ 3 ມ, ເຖິ່ງວ່າຕົວຢ່າງສ່ວນໃຫຍ່ຈະມີຄວາມຍາວ 1-2 ມ ແລະ ມີນ້ຳໜັກ 70-120 ກິໂລກຼາມ. [4]

ການອານຸລັກທີ່ຢູ່ອາໄສ
ໄພຂົ່ມຂູ່:
ແມ່ນນ້ຳຫຼາຍສາຍໃນເຂດການກະຈາຍພັນຂອງສາຍພັນນີ້ ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກການຂະຫຍາຍຕົວເມືອງ, ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ມົນລະພິດຈາກພື້ນທີ່ກະສິກຳ, ຈາກຕົວເມືອງ ແລະ ອຸດສາຫະກຳ ສົ່ງຜົນໃຫ້ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສສູນຫາຍ ແລະ ເສື່ອມໂຊມ, ນອກຈາກນີ້ ສາຍພັນນີ້ຍັງມີມູນຄ່າສູງໃນດ້ານການປະມົງ ລະ ຖືກຈັບຫຼາຍເກີນໄປ ໂດຍສະເພາະການໃຊ້ມອງຈັບປາ ເຊິ່ງເປັນໄປຄຸກຄາມທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.
ໄພຂົ່ມຂູ່ຫຼັກຕໍ່ປາກະໂຫ້ ໄດ້ແກ່ການຈັບຫຼາຍເກີນໄປ ແລະ ການແບ່ງແຍກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ, ການຈັບຫຼາຍເກີນໄປເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ ເນື່ອງຈາກປາຊະນິດມີມູນຄ່າທາງການຄ້າສູງ, ແຕ່ການຂຂະຫຍາຍຕົວຊ້າ, ມີຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ມັກຖືກຈັບເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການປະມົງແບບປະສົມປະສານໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີແຮງກົດດັນຈາກການປະມົງສູງ.
ການພັດທະນາເຂື່ອນຫຼັກຕາມແມ່ນ້ຳຂອງ ຄາດວ່າຈະເຮັດໃຫ້ປະຊາກອນທີ່ເຫຼືອຢູ່ຫຼຸດລົງອີກ ໂດຍການຂັດຂວາງການອົບພດະຍົບໄລ່ຍະສັ້ນ ແລະ ການຫຼຸດ, ການເພີ່ມຈຳນວນປະຊາກອນ ເຖິ່ງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ຈຳເປັນຕ້ອງມີການສຶກສາເພີ່ມເຕີມ ເພື່ອອສຶກສາການຮູບແບບການອົບພະຍົບຂອງສາຍພັນນີ້.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: [2]

ການຕິດຕາມປະຊາກອນ:
ໃນໄລ່ຍະ 20 ປີ ທີ່ຜ່ານມາ ຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງສາຍພັນນີ້ຫຼຸດລົງຫຼາຍ ໃນປະຊາກອນທຳມະຊາດບໍ່ພົບໃນແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາແລ້ວ ແລະ ສາຍພັນນີ້ຫາຍາກຫຼາຍໃນແມ່ນ້ຳຂອງໃນຂອບເຂດໄທຍ ແລະ ລາວ, ລວມທັງສາຂາຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ. ພື້ນທີ່ການວາງໄຂ່ບໍ່ເປັນທີ່ຊັດເຈນ ແລະ ມັກຈະຖືກຈັບກ່ອນທີ່ຈະຮອດໄວຂະຫຍາຍພັນ ເຮັດໃຫ້ການເພີ່ມຈຳນວນປະຊາກອນຫຼຸດລົງຈາກຂໍ້ມູນການຈັບ ຄາດວ່າປະຊາກອນຫຼຸດລົງ 80 ຫາ 95% ໃນໄລຍະ 30 ປີທີ່ຜ່ານມາ. [2]

N/A

[1] Aqua Imports, “Siamese Giant Carp,” Aqua Imports. [Online]. Available: https://www.aqua-imports.com/product/siamese-giant-carp/. [Accessed: Apr. 7, 2026].
[2] Mega Fishing Thailand, “Giant Siamese Carp (Catlocarpio siamensis),” MegaFishingThailand. [Online]. Available: https://www.megafishingthailand.com/species-index/species.php?s=giant-siamese-carp-catlocarpio-siamensis. [Accessed: Apr. 7, 2026].
[3] BioLib.cz, “Image ID 484526,” BioLib.cz. [Online]. Available: https://www.biolib.cz/en/image/id484526/. [Accessed: Apr. 7, 2026].

[1] Pha Khao Lao, “Fishes of the Indochinese Mekong (e-book),” Pha Khao Lao. [Online]. Available: https://phakhaolao.la/en/resource/https-www-nagaofoundation-or-jp-e-publication-e-book-mekongfishes-book-index-htmltarget-page_no13/. [Accessed: Apr. 7, 2026].
[2] International Union for Conservation of Nature (IUCN), “Yasuhikotakia modesta,” The IUCN Red List of Threatened Species. [Online]. Available: https://www.iucnredlist.org/species/180662/7649359. [Accessed: Apr. 7, 2026].
[3] Global Biodiversity Information Facility (GBIF), “Yasuhikotakia modesta,” GBIF. [Online]. Available: https://www.gbif.org/species/2359467. [Accessed: Apr. 7, 2026].
[4] Mekong River Commission, “Mekong giant fish species: On their management and biology,” Mar. 31, 2002. [Online]. Available: https://www.mrcmekong.org/?download_document=1&document_id=01BMXYOAB5PDE5N6ZPXNEYITFY7N3LKYBG&name=Mekong-Giant-Fish-Species-On-Their-Management-and-Biology.pdf

Duangkhae Keonoy

,