ໝາກແໜ່ງແດງ
Golden Cardamom
Wurfbainia microcarpa (C.F.Liang & D.Fang) Škorničk. & A.D.Poulsen
ພືດ
ພືດລົ້ມລຸກ
ຜັກ ແລະ ພືດລົ້ມລຸກ
×
![Full Size Image]()
ການຕັ້ງຊື່, ອະນຸກົມວິຖານ ແລະ ການບັນຍາຍລັກສະນະ
ຊື່ທ້ອງຖີ່ນ
Chinese: Xì shā rén
English: golden cardamom
ອະນຸກົມວິຖານ
- ອານາຈັກ
- Plantae
- ເຫຼົາ
- Tracheophyta
- ຊັ້ນ
- Liliopsida
- ອັນດັບ
- Zingiberales
- ຊື່ສະກຸນ
- Zingiberaceae
- ສະກຸນ
- Wurfbainia
- ຊະນິດ
- Wurfbainia microcarpa
ຊື່ພ້ອງ
Amomum microcarpum C.F.Liang & D.Fang
ບັນຍາຍລັກສະນະທາງພືດສາດ
ເກິດເປັນເຫງົ້າເລືອໄປຕາມພື້ນດິນ, ລຳຕົ້ນສູງ 1–2 ມ, ເມື່ອຍັງອ່ອນເປັນສີແດງ, ເມືອແກ່ເປັນສີຂຽວເຂັ້ມປົນ ສີນ້ຳຕານ, ມີໃບ 16–20 ໃບຕໍ່ຕົ້ນ. ແຜ່່ນໃບຮູບຂອບຂະໜາດ, 10–50 x 2–12 ຊມ, ສີຂຽວເຂັ້ມ, ພັບເປັນກິບ, ມີຂົນດ້ານລຸ່ມ, ໂຄນຮູບຫຼີ້ມ, ປາຍຮຽວຍາວ, ຂອບລຽບ, ເສັ້ນກ່າງກາງໃບນູນດ້ານລຸ່ມ, ເສັ້ນໃບຂະແໜງເສັ້ນຊັດເຈນ. ຊໍ່ດອກອອກຈາກເຫງົ້າໃກ້ກັບກົກລຳຕົ້ນ, ມີ 1–2 ຊໍ່ດອກຕໍ່ເຫງົ້າ, ພວງດອກຮູບປີລະມິດ ຂະໜາດ 5 x 4 ຊມ, ມີ 1–2 ດອກບານພ້ອມກັນ, ສີແດງ. ກ້ານຊໍ່ຂະໜາດ 10–12 x 0.5–0.7 ຊມ, ສີແດງ, ມີຂົນນູ່ມ. ພວງໝາກກ້ານຍາວປະມານ 10–20 x 5 ຊມ, ສີແດງ, ຂົນສີຂາວ, ສ່ວນພວງໝາກມີປະມານ 6 ໝາກຕໍ່ພວງ ຂະໜາດ 10–12 x 5–8 ຊມ. ໝາກກົມໜາ 1–1.6 ຊມ, ສີແດງ, ໜາມປົກຄູມ, ມີຂົນ. ເມັດກົມ, ໜາ 2 ມມ, ກ້ຽງ, ມີປະມານ 15 ເມັດ ຕໍ່ຫ້ອງໄຂ່.
ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ເຂດກະຈາຍພັນ
ເຂດກະຈາຍພັນທົ່ວໂລກ
N/A
ເຂດກະຈາຍພັນໃນລາວ
ເຂດກະຈາຍພັນຕາມພູມສັນຖານ
ສະເພາະຖິ່ນໃນລາວ
N/A
ຮຸກຮານ
N/A
ການອະນຸຮັກ
ສະຖານະພາບການອະນູຮັກ IUCN
ມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍສຸດ
ຊະນິດພັນ CITES
N/A
ບັນຊີສັດປ່າຂອງລາວ
N/A
ບັນຊີ NTFP
ບັນຊີ I (ຫາຍາກ / ໃກ້ສູນພັນ / ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ)
ບັນຊີໄມ້
N/A
ການນຳໃຊ້ຂອງມະນຸດ
ປະເພດການນຳໃຊ້
ອາຫານ, ພືດເປັນຢາ
ອາຫານ: ໜໍ່ອ່ອນໃສ່ເປັນອາຫານໄດ້, ສຳຫຼັບໝາກໃຊ້ເປັນເຄື່ອງ ເທດສຳລັບປຸງແຕ່ງ ອາຫານ
ຢາ: ເປັນໝາກແໜ່ງທີ່ເກັບມາຈາກປ່າເພື່ອນຳໃຊ້ເປັນຢາ ເຊັ່ນ: ລຳຕົ້ນ ແລະ ເຫງົ້າ ແມ່ນຖືກເກັບກູ້ເພື່ອເປັນຢາພື້ນເມືອງ, ນຳເອົາມາເປັນຢາຮົ່ມ ຫຼື ຕົ້ມອາບ ສຳຫຼັບແມ່ຢູ່ກຳ ຫຼື ເກີດລູກໃໝ່ ເພື່ອ ເປັນຢາແກ້ປວດ, ຕ້ານການອັບເສັບ, ແກ່ວີນວຽນ, ຕ້ານເຊື້ອ, ບຳລູງຮັກສາສຸຂະພາບ ແລະ ຟື້ນຟູຮ່າງກາຍໃຫ້ ເປັນປົກກະຕິ. ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການນຳໃຊ້ເປັນຢາຂອງແມ່ຢູ່ກຳຂອງຊົນເຜົ່າ ກຣິ ຫຼື ເຜົ່າຕອງເຫຼືອງ ໃນເຂດຍອດນ້ຳເທີນ.
ສີນຄ້າ: ໝາກແໜ່ງແດງ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນປະຊາຊົນເກັບຈາກປ່າມາຂາຍເປັນສີນຄ້າ, ຍັງເປັນແບບກະແຈກກະຈາຍ, ຍັງບໍ່ທັນມີຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບການປູກໝາກຊະນິດ ເພາະໝາກແດງເປັນໝາກບໍ່ຫຼາຍ, ແຕ່ຍັງຄວາມຕ້ອງການ ຂອງຕະຫຼາດສູງ, ຄວນມີການສົ່ງເສີມການປູກເພື່ອເປັນສີນຄ້າ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວລາຄາທົ່ວໄປ ແມ່ນ 60,000-80,000 ກິບ/ ກິໂລ ໝາກແຫ້ງ.
ການປູກ ການລ້ຽງ
N/A
ລະດູການເກັບກູ້
N/A
ການຕະຫຼາດ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າ
N/A
ການຄຸ້ມຄອງຈັດການ
N/A
ໂພຊະນາການ
ຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ
N/A
| ສານອາຫານ | /100g | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| ໂປຣຕີນ | N/A | N/A |
| ຄາໂບໄຮເດຣດ | N/A | N/A |
| ໄຂມັນ | N/A | N/A |
| ວິຕາມິນ | N/A | N/A |
| ແຮ່ທາດ | N/A | N/A |
| ເສັ້ນໄຍ | N/A | N/A |
ອ້າງອິງ
ເຄດິດຮູບພາບ
ອ້າງອິງ
De Boer & al. 2018. Convergent morphology in Alpinieae (Zingiberaceae): Recircumscribing Amomum as a monophyletic genus. Taxon 67(1): 6–36.
Dai, D.N., Huong, L.T., Thang T.D. and Ogunwande I.A. 2016. Chemical composition of essential oils of Amomum villosum Lour. American Journal of Essential Oils and Natural Products 4(3): 08–11Jana Skornickova & Mark
Hugo J de Boer & Vichith Lamxay 2009. Plants used during pregnancy, childbirth and postpartum healthcare in Lao PDR: A comparative study of the Brou, Saek and Kry ethnic groups. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 5(1):25, DOI: 10.1186/1746-4269-5-25
Kaewsri, W. 2006. Systematic studies of the genus Amomum Roxb. (Zingiberaceae) in Thailand. A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy (Horticulture) graduate school, Kasetsart University
Leong–Skornickova, J., Tran, H.D., Newman, M., Lamxay, V. & Bouamanivong, S. 2012. Amomum microcarpum. The IUCN Red List of Threatened Specie. http://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T202214A2738903.en.
Newman. 2015. Gingers of Cambodia, Laos & Vietnam. National Parks Board, Singapore Botanic Gardens.
Lamxay, V. & Newman, M.F. 2012. A revision of Amomum (Zingiberaceae) in Cambodia, Laos and Vietnam. Edinburgh Journal of Botany 69(1): 99–206.
Vichith Lamxay, Hugo J de Boer & Lars Bjork. 20011. Traditions and plant use during pregnancy, childbirth and postpartum recovery by the Kry ethnic group in Lao PDR. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 7(1):14, DOI: 10.1186/1746-4269-7-14
Hugo J de Boer, Vichith Lamxay & Lars Bjork. 2011. Steam sauna and mother roasting in Lao PDR: Practices and chemical constituents of essential oils of plant species used in postpartum recovery. BMC Complementary and Alternative Medicine 11(1):128, DOI: 10.1186/1472-6882-11-128
Hugo J de Boer, Vichith Lamxay, & Lars Bjork. 2012. Comparing medicinal plant knowledge using similarity indices: A case of the Brou, Saek and Kry in Lao PDR. Journal of ethnopharmacology 141(1):481-500, DOI: 10.1016/j.jep.2012.03.017
Lamxay, V. & Newman, M.F. 2012. A revision of Amomum (Zingiberaceae) in Cambodia, Laos and Vietnam. Edinburgh Journal of Botany 69: 99-206.
Droop, A.J. & Newman, M.F. 2014. A revision of Amomum (Zingiberaceae) in Sumatra. Edinburgh Journal of Botany 71: 193-258
Dai, D.N., Huong, L.T., Thang T.D. and Ogunwande I.A. 2016. Chemical composition of essential oils of Amomum villosum Lour. American Journal of Essential Oils and Natural Products 4(3): 08–11Jana Skornickova & Mark
Hugo J de Boer & Vichith Lamxay 2009. Plants used during pregnancy, childbirth and postpartum healthcare in Lao PDR: A comparative study of the Brou, Saek and Kry ethnic groups. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 5(1):25, DOI: 10.1186/1746-4269-5-25
Kaewsri, W. 2006. Systematic studies of the genus Amomum Roxb. (Zingiberaceae) in Thailand. A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy (Horticulture) graduate school, Kasetsart University
Leong–Skornickova, J., Tran, H.D., Newman, M., Lamxay, V. & Bouamanivong, S. 2012. Amomum microcarpum. The IUCN Red List of Threatened Specie. http://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T202214A2738903.en.
Newman. 2015. Gingers of Cambodia, Laos & Vietnam. National Parks Board, Singapore Botanic Gardens.
Lamxay, V. & Newman, M.F. 2012. A revision of Amomum (Zingiberaceae) in Cambodia, Laos and Vietnam. Edinburgh Journal of Botany 69(1): 99–206.
Vichith Lamxay, Hugo J de Boer & Lars Bjork. 20011. Traditions and plant use during pregnancy, childbirth and postpartum recovery by the Kry ethnic group in Lao PDR. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 7(1):14, DOI: 10.1186/1746-4269-7-14
Hugo J de Boer, Vichith Lamxay & Lars Bjork. 2011. Steam sauna and mother roasting in Lao PDR: Practices and chemical constituents of essential oils of plant species used in postpartum recovery. BMC Complementary and Alternative Medicine 11(1):128, DOI: 10.1186/1472-6882-11-128
Hugo J de Boer, Vichith Lamxay, & Lars Bjork. 2012. Comparing medicinal plant knowledge using similarity indices: A case of the Brou, Saek and Kry in Lao PDR. Journal of ethnopharmacology 141(1):481-500, DOI: 10.1016/j.jep.2012.03.017
Lamxay, V. & Newman, M.F. 2012. A revision of Amomum (Zingiberaceae) in Cambodia, Laos and Vietnam. Edinburgh Journal of Botany 69: 99-206.
Droop, A.J. & Newman, M.F. 2014. A revision of Amomum (Zingiberaceae) in Sumatra. Edinburgh Journal of Botany 71: 193-258
ຜູ້ສ້າງ Factsheet
N/A
ຜູ້ກວດສອບ Factsheet
,